Vücudumuzun çeşitli sistemleri arasındaki karmaşık ilişkiler, bilim dünyasının giderek daha fazla dikkatini çekiyor.
Son olarak, Çin ve ABD’den bilim insanlarının yürüttüğü geniş kapsamlı bir araştırma, bağırsak mikrobiyotası ile uykusuzluk riski arasında dikkati çekici bir ilişkiyi gözler önüne serdi.
400 binden fazla kişinin genetik ve sağlık verilerini analiz eden araştırmacılar, bağırsakta bulunan bazı bakteri türlerinin uykusuzluk riskini artırdığını, bazılarının ise bu riski azalttığını ortaya koydu.
Araştırmanın başında, Çin’deki Nanjing Tıp Üniversitesi’nden psikiyatrist Shangyun Shi yer alıyor.
İKİ YÖNLÜ BİR ETKİLEŞİM
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, uykusuzluğun sadece bağırsak bakterilerinden etkilenmediği; aynı zamanda kötü uykunun da bağırsak mikrobiyotasını olumsuz etkileyerek kısır bir döngü yaratabileceği yönünde.
Araştırmacılar, ''Uykusuzluk çeken bireylerde bağırsak bakterilerinin bileşimi ve işleyişinde değişiklikler sıkça gözlemleniyor. Ancak bu değişikliklerin doğrudan uykusuzlukla nasıl bağlantılı olduğu henüz net değil'' ifadelerine yer veriyor.
CLOSTRIDIUM INNOCUUM DİKKAT ÇEKİYOR
Araştırmacılar, genetik varyasyonlara dayalı istatistiksel analizler sonucunda, bağırsakta bulunan Clostridium innocuum adlı bakteri grubunun uykusuzluk riskini artırabileceğini belirledi.
Bu bakteri genellikle zararsız kabul edilse de, bazı bireylerde uykusuz gecelere neden oluyor olabilir.
Toplamda 14 bakteri türü uykusuzluk riskiyle pozitif yönde, 8 tür ise negatif yönde ilişkilendirilmiş durumda.
Buna ek olarak, uykusuzluğun bağırsak florasında yarattığı etkiler de 19 farklı mikrobiyal taksonla bağlantılı.
STRES, NÖROLOJİK HASTALIKLAR VE BAĞIRSAK-BEYİN EKSENİ
Daha önceki bilimsel çalışmalar, bağırsak-beyin ekseninin sadece uykuyla değil, aynı zamanda stres, nörodejeneratif hastalıklar, DEHB ve otizm gibi durumlarla da ilişkili olduğunu göstermişti.
Yeni araştırma, bağırsak bakterilerinin nörotransmitter salınımı, immün yanıt ve inflamasyon süreçleri üzerinde etkili olabileceğini öne sürüyor.
Araştırmacılar, “Bu karmaşık etkileşimler, moleküler ve hücresel düzeyde çok yönlü bir ilişki ortaya koyuyor” diyerek, bağırsak florasının sadece sindirim değil, aynı zamanda zihinsel ve nörolojik sağlık üzerinde de belirleyici olabileceğine dikkati çekiyor.
UYKUSUZLUKLA MÜCADELEDE YENİ BİR BOYUT
''Uykusuzluk yalnızca yaşam tarzı, stres ya da dijital ekran kullanımı gibi çevresel faktörlerle açıklanamayacak kadar biyolojik temellere de dayanıyor olabilir'' diyen araştırmacılar, bağırsaklarda yaşayan görünmez bakterilerin, uyku kalitesini düşünülenden çok daha fazla etkileyebildiğini söyledi.
