Tarihi belgelerde yer alan bilgilere göre, Osmanlı arşivlerinden çıkan 3 Aralık 1804 tarihli belge, Diyarbakır Valisi Timur Paşa'nın bizzat eşkıyalık faaliyetlerine karıştığını ortaya koydu.

Kıtlık ve asayişsizlik ortamından faydalanan Vali’nin, yardım kervanlarını hedef aldığı ve bölgede güvenlik krizini derinleştirdiği belgelerde açıkça yer alıyor.

VALİNİN EŞKIYALIĞI BELGEYLE KAYDA GEÇTİ

1804 tarihli belgede, Diyarbakır Valisi Timur Paşa’nın zor durumdaki halk için gönderilen yardımları durdurduğu, kervanlara el koyduğu ve bölgeyi kişisel çıkarları için kullanmaya başladığı ifade ediliyor.

GÖREV BAŞKA VALİYE DEVREDİLDİ

Aynı belgede, Timur Paşa'nın faaliyetlerinin engellenmesi ve cezalandırılması için başka bir Osmanlı valisine görev verildiği bilgisi de bulunuyor.

YARDIM KERVANLARI HEDEFTEYDİ

Döneme ait raporlarda, özellikle yardım taşıyan kervanların eşkıya gruplarının hedefi hâline geldiği, bu nedenle yardımların halka ulaşamadığı belirtiliyor.

Bu durum, kıtlıkla mücadele eden halkın yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdığı ifade ediliyor.

HAC YOLLARINA KADAR UZANDI

Eşkıyalık faaliyetlerinin sadece Diyarbakır’la sınırlı kalmadığı, hac yolları gibi stratejik güzergâhlarda da tehdit oluşturduğu, belgelerde vurgulanan diğer unsurlar arasında yer alıyor.

AŞİRET DÜZENİ ASAYİŞİ ZAYIFLATTI

Arşiv belgelerinde ayrıca, bölgedeki aşiret yapılarının devlet otoritesini zayıflattığı ve güvenlik sorunlarını artırdığına dikkati çekiliyor.

Osmanlı yönetiminin yüksek rütbeli bir görevliyi durdurmak zorunda kaldığı bu olay, dönemsel krizlerin nasıl idari çöküşe yol açabildiğini gösteren dikkati çekici bir örnek olarak kayıtlarda yer alıyor.

Kaynak: Sabri Mengirkaon / Mardin Artuklu Üniversitesi