Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilere göre, Diyarbakır, binlerce yıllık tarihiyle yalnızca medeniyetlerin değil, tarımın da doğuşuna tanıklık eden en önemli merkezlerden biri olarak gösteriliyor.
Bilim insanlarının farklı dönemlerde yaptığı araştırmalar, kentin özellikle Karacadağ bölgesinin buğdayın ilk yetiştiği ve tarımın başladığı yerlerden biri olduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, bugün dünyanın temel besin kaynaklarından biri olan buğdayın ilk evcilleştirildiği coğrafya, Diyarbakır'daki Karacadağ bölgesi oldu.
Araştırmalar, insanlık tarihinin en büyük dönüşümlerinden biri kabul edilen tarıma geçiş sürecinin de bu bölgede başladığını gösteriyor.
BUĞDAYIN ANA VATANI; KARACADAĞ
Almanya'daki Max Planck Enstitüsü tarafından yürütülen araştırmalarda, dünyanın en eski buğday türlerinden biri kabul edilen Einkorn buğdayının kökeninin Karacadağ olduğu belirtildi.
Bu bulguların, Diyarbakır'ın yalnızca Anadolu'nun değil, dünya tarım tarihinin de en önemli merkezleri arasında yer aldığını gösterdiği belirtiliyor.
ÜZÜMÜN KÖKENİ DE DİYARBAKIR'A UZANIYOR
Karacadağ'ın yalnızca buğdayla değil, üzümün tarihiyle de öne çıktığı kaydediliyor.
Pensilvanya Üniversitesi'nden Dr. Patrick E. McGovern'ın araştırmalarına göre, yabani üzümün ilk yetiştiği bölgelerden biri de Karacadağ çevresi oldu.
Bölgede bugün de Asurlular döneminden günümüze ulaştığı belirtilen Asuri üzümünün yetiştirilmeye devam ettiği ifade ediliyor.
Bu durumun, Diyarbakır'ın binlerce yıldır bağcılık kültürünü yaşatan önemli merkezlerden biri olduğunu ortaya koyduğu belirtildi.
İNCİR VE GÜLÜN İZLERİ DE DİYARBAKIR'DA
İngiliz arkeolog Leonard Woolley'nin Mezopotamya'da ortaya çıkardığı bir stelde, M.Ö. 2684-2630 yıllarında hüküm süren Kral I. Sargon'un incir, gül ve üzümü Dicle'nin doğduğu topraklardan Mezopotamya'ya götürdüğü ifade ediliyor.
Bu kayıtlar, söz konusu ürünlerin kökeninin Diyarbakır ve çevresiyle ilişkilendirildiğine işaret ediyor.
George Willcox ve Manon Savard'ın araştırmaları ise gülün tarihini daha da geriye götürüyor.
Bilim insanlarının çalışmalarında, Çayönü'nde M.Ö. 7000'li yıllarda gülgiller familyasına ait bitkilerin yetiştirildiğine dair bulgulara yer veriliyor.
DİYARBAKIR DÜNYA TARIM TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR YERE SAHİP
Karacadağ ve Çayönü'nde yürütülen bilimsel çalışmaların, Diyarbakır'ın insanlık tarihindeki önemini her geçen gün daha da arttığı belirtiliyor.
Buğdayın ilk evcilleştirildiği, tarımın başladığı, yabani üzümün yetiştiği ve incir ile gülün kökenine ilişkin önemli bulguların bu coğrafyada ortaya çıkması, Diyarbakır'ı yalnızca kadim bir şehir değil, aynı zamanda dünya tarım tarihinin en önemli merkezlerinden biri haline getirdiği ifade ediliyor.
