Bazı yaz meyvelerinin tüketimi sonrası ortaya çıkan nefes darlığı, ağızda karıncalanma, hırıltılı solunum ve baş dönmesi gibi belirtiler, meyve alerjisine işaret edebilir. Çocuk Alerji Uzmanı Profesör Doktor Gülbin Bingöl, saman nezlesi ve gıda intoleransı ile karıştırılabilen meyve alerjileri hakkında önemli bilgiler paylaştı.
ALERJİYE EN SIK NEDEN OLAN YAZ MEYVELERİ HANGİLERİDİR?
Uzmanlara göre alerjiye daha sık neden olan yaz meyveleri arasında çilek, karpuz, kiraz, şeftali, nektarin, erik ve kavun bulunmaktadır. Özellikle çileğin en yaygın alerjen yaz meyvelerinden biri olduğu, karpuzun ise polen alerjisi olanlarda çapraz reaksiyona neden olabildiği belirtilmektedir.
MEYVE ALERJİSİ KİMLERDE GÖRÜLÜR, ZAMANLA GEÇER Mİ?
Gıda alerjileri genel toplumda %3-8 arasında görülürken, bu oran çocuklarda %6-10'a kadar çıkabilmektedir. Meyve alerjileri genellikle erken çocukluk (0-3 yaş) döneminde başlar ve bağışıklık sistemi olgunlaştıkça zamanla hafifleyebilir veya geçebilir. Ancak anafilaksi gibi ciddi reaksiyonlar gösteren alerjiler genellikle kalıcı olmaktadır.
MEYVE ALERJİSİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Meyve alerjisi belirtileri hafif, orta veya ciddi düzeyde olabilir. HAFİF BELİRTİLER (ORAL ALERJİ SENDROMU): Ağızda, dudaklarda ve dilde kaşıntı veya karıncalanma, boğazda kaşıntı, dudaklarda hafif şişlik. ORTA DÜZEY BELİRTİLER: Yüzde, ellerde yaygın şişlik, kurdeşen (ürtiker), karın ağrısı, kusma ve ishal. CİDDİ BELİRTİLER (ANAFİLAKSİ): Nefes darlığı, hırıltılı solunum, konuşma güçlüğü, kalp çarpıntısı, baş dönmesi, bayılma ve kan basıncında düşme. Bu belirtiler acil müdahale gerektirir.
POLEN ALERJİSİ VE MEYVE ALERJİSİ İLİŞKİSİ (ÇAPRAZ REAKSİYON)
Oral Alerji Sendromu (OAS), polen alerjisi olan kişilerde daha sık görülür. Bunun nedeni, bazı meyve proteinlerinin yapısal olarak polenlerdeki alerjenlere benzemesidir. Bağışıklık sistemi, polenle meyve proteinini karıştırarak tepki verir. Bu duruma çapraz reaksiyon denir. Örneğin huş ağacı poleni alerjisi olanlarda şeftali, kiraz, elma gibi meyveler; çim poleni alerjisi olanlarda ise kavun ve karpuz alerjik reaksiyonu tetikleyebilir.
ALERJİK MEYVELER PİŞİRİLEREK TÜKETİLEBİLİR Mİ?
Evet, birçok meyvenin alerjik etkisi pişirildiğinde azalır. Özellikle Oral Alerji Sendromu'na neden olan ve ısıya duyarlı (termolabil) proteinler, pişirme işlemiyle yapıları bozulduğu için alerjik özelliklerini kaybeder. Şeftali, elma, armut ve kiraz gibi meyveler pişirildiğinde genellikle tolere edilebilir. Ancak ciddi reaksiyon (anafilaksi) geçmişi olanların pişmiş halini dahi tüketmemesi önerilir.
MEYVE ALERJİSİ VE GIDA İNTOLERANSI FARKI NEDİR?
Bu iki durum sıkça karıştırılmaktadır. Temel farklar şunlardır: ALERJİ: Bağışıklık sistemi tepkisidir. Çok az miktarda bile anında kaşıntı, şişlik, nefes darlığı gibi belirtiler verir. Hayatı tehdit edebilir. İNTOLERANS: Sindirim sistemi sorunudur. Genellikle daha büyük miktarlarda tüketim sonrası gaz, karın ağrısı, ishal gibi belirtilerle ortaya çıkar. Hayatı tehdit etmez.
