Diyarbakır mutfağında yer alan ve bir bölümü tescillenen yiyecekler arasında Kağıraklı ekmek de bulunuyor.
Diyarbakır’a özgü geleneksel bir ürün olan kağırdaklı ekmek, 2021 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi.
Bu özel ekmek, iç yağın kavrulmasıyla elde edilen kağırdakların hamura katılmasıyla hazırlanır. Taş fırınlarda pişirilen bu lezzet, bölgenin kültürel mirası arasında yer alıyor.
ÜRÜNÜN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ
Kağırdaklı ekmek, Diyarbakır Kizirikli ekmek olarak da adlandırılıyor. Kizirik kelimesi, kavrulmuş, kızartılmış anlamında kullanılıyor.
Ekmek, buğday unu, yaş maya, tuz ve suyla yoğrulan hamura kavrulmuş iç yağ (kağırdak) eklenerek hazırlanır.
Karışıma isteğe bağlı olarak çörek otu da katılır. Hazırlanan hamur bezelere ayrılır, elle açılır ve taş fırında pişirilir. Pişirme sonrası dışı gevrek, içi yumuşak bir yapı kazanır.
ÜRETİM AŞAMALARI VE ŞARTLAR
Üretimde kullanılan iç yağların küçük parçalar hâlinde doğranıp kavrulması gerekmektedir. Elde edilen kağırdaklar, fazla yağı süzüldükten sonra hamura eklenir. Hazırlanan hamur geleneksel taş fırınlarda, belirli sıcaklık ve sürede pişirilir.
GELENEKSEL TÜKETİM VE KÜLTÜREL BAĞLAM
Bu ekmek türü, Diyarbakır’da özellikle bayram sabahları, özel günlerde ya da misafir ağırlamalarında tercih edilir.
Yüksek kalori içeriği nedeniyle çoğunlukla kahvaltılarda tüketilir. Yörede “kizirikli ekmek” adıyla da anıldığı bilinmektedir.