Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Özbek (eski adıyla Şehbuba) köyü sınırları içinde bulunan Pirhasan Kayalığı, hem doğal yapısıyla hem de hakkında anlatılan efsanelerle dikkati çekiyor.
Şakirhan Çayı’ndan yaklaşık 1000 metre yüksekliğe ulaşan bu dev kayalık, bölgenin en dikkati çeken oluşumlarından biri olarak öne çıkıyor.
Yerel halkın "korunması ve turizme kazandırılması" çağrısında bulunduğu Pirhasan, yalnızca manzarasıyla değil, ismi ve geçmişiyle de gizemini hâlâ koruyor.
PİRHASAN ADI NEREDEN GELİYOR?
Kayalığın isminin kökenine dair ilgi çekici bir anlatı yer alıyor.
Bölge halkına göre, “Pirhasan” adı geçmişte bu coğrafyada hüküm süren bir aşiret reisinden geliyor.
Halk arasında saygı gören bu kişi, uzun yıllar boyunca kayalığın bulunduğu çevrede yaşamış. Zamanla bu isim halk dilinde “Pirhasan” şeklinde anılmaya başlanmış ve kayalık da bu isimle tanınır hale gelmiş.
Bu anlatı, bölgeye hem kültürel hem de mistik bir anlam yüklüyor.
MAĞARALARIN GİZEMİ HÂLÂ ÇÖZÜLEMEDİ
Pirhasan Kayalığı'nın etekleri ve çevresi doğal ve insan eliyle oyulmuş mağaralarla dolu. Bu mağaraların bir kısmı doğal yollarla oluşmuşken, bir kısmı da tarih boyunca insanlar tarafından barınma ve savunma amacıyla genişletilmiş. Mağaraların içinde hâlâ kül kalıntıları, is izleri ve eski ocak yapıları bulunuyor.
Bu izler, kayalığın tarih öncesi dönemlerden itibaren kullanıldığını gösteriyor.
Yerel kaynaklara göre bu alanın, gözetleme ve erken uyarı noktası olarak da işlev gördüğü belirtiliyor.
KÖYLÜLERDEN TURİZM ÇAĞRISI
Özbek köyü sakinleri, bu eşsiz doğal ve tarihî yapının tanıtılması ve korunması gerektiğini vurguluyor.
Kayalık hem trekking ve doğa sporları hem de tarih turizmi açısından büyük bir potansiyel barındırıyor.
Ancak şu an için bölgede herhangi bir koruma ya da turistik altyapı bulunmuyor.
Köylüler, Pirhasan Kayalığı'nın tahrip edilmeden koruma altına alınmasını ve turizme kazandırılmasını istiyor.
KÜLTÜREL MİRASIN SESSİZ TANIĞI
Yalnızca doğa harikası bir oluşum değil, aynı zamanda halk hafızasında yer etmiş bir yaşam ve direniş noktası olan Pirhasan Kayalığının, Diyarbakır’ın kırsalındaki kültürel zenginliğin en güçlü örneklerinden biri olduğu ifade ediliyor.
Hem doğa tutkunlarının hem de tarih meraklılarının ilgisini çekebilecek bu alanın, bölgenin sessiz ama görkemli tanıklarından biri olarak gelecekte çok daha fazla konuşulacağa benzediği belirtiliyor.