Alkol tüketimini azaltmak ya da bırakmak isteyen milyonlarca insan için mevcut ilaçların yan etkileri ve sınırlı etkileri büyük bir engel oluşturuyor. Ancak ABD’de yapılan yeni bir araştırma, bu soruna çığır açabilecek bir çözümün kapısını araladı.
BEYİNDEKİ ‘ALKOL FRENİ’ BULUNDU
Son 30 yıldır bilim insanları, alkol bağımlılığı tedavisinde genellikle beynin genel protein yapısını hedefleyen ilaçlar geliştiriyordu. Ancak bu yöntemler, baş ağrısı, yorgunluk ve uykusuzluk gibi istenmeyen yan etkilere yol açıyordu.
Şimdi ise ABD'deki UMass Chan Tıp Fakültesi’nden Nörobiyoloji Doçenti Gilles Martin ve ekibi, aşırı alkol tüketimini doğrudan frenleyen ''kapatma düğmesi'' adı verilen küçük ama etkili bir nöron kümesi keşfetti.
Genetiği değiştirilmiş fareler üzerinde yapılan çalışmada, araştırmacılar beyindeki milyarlarca nöron arasından, alkole duyarlı ve kırmızı floresanla işaretlenen belirli bir grup nöronu haritaladı.
MEDIAL ORBİTOFRONTAL KORTEKSTEKİ NÖRONLAR ANAHTAR ROLDE
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise medial orbitofrontal korteks adlı beyin bölgesinde yer alan bu özel nöron grubunun, aşırı alkol tüketimini baskılayan ‘doğal bir fren’ görevi görmesi oldu.
Bilim insanları, bu nöronların işlevini geçici olarak devre dışı bıraktıklarında, farelerin alkol tüketiminde keskin bir artış gözlemledi. Bu da beynin kendi içinde, alkol kullanımını kontrol eden bir düzenleyici sistem barındırdığını ortaya koydu.
YENİ NESİL TEDAVİLER YOLDA
Her ne kadar bu keşif şu an için farelerle sınırlı olsa da, aynı nöron kümelerinin insan beyninde de bulunup bulunmadığını belirlemek için çalışmalar sürüyor.
Gilles Martin’e göre, bu nöronların insanlarda da aynı şekilde işlev görmesi halinde, gen terapisi ve gelişmiş nöroteknolojik yöntemlerle alkol bağımlılığı tedavisinde devrim yaratabilecek yeni yollar geliştirilebilir.
Özellikle kanser ve nadir hastalıkların tedavisinde hızla ilerleyen gen terapisi tekniklerinin, daha az yan etkiye sahip, daha etkili alkol kullanım bozukluğu tedavilerine de öncülük etmesi bekleniyor.
