Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bilim insanları, vücuda enjekte edilebilen ve karaciğerin bazı temel görevlerini yerine getirebilen ''mini karaciğerler'' geliştirdi.
Araştırmaya göre, bu küçük hücresel yapılar, karaciğer fonksiyonlarını destekleyerek organ nakline alternatif ya da geçici bir çözüm sunabilir.
Karaciğerin, vücuttaki en önemli organlardan biri olarak yaklaşık 500 farklı biyolojik işlevi yerine getirdiğini belirten araştırmacılar, Kanın pıhtılaşmasını düzenlemek, bakterileri temizlemek ve ilaçların metabolize edilmesinin bu görevler arasında yer aldığı belirtildi.
Hücreleri özel olarak tasarlanmış hidrojelli mikrokürelerle birleştiren yeni bir yöntem geliştiren araştırmacılar, bu mikroskobik kürelerin, hücrelerin bir arada kalmasını sağlarken aynı zamanda vücut dokusuyla bağlantı kurmalarına yardımcı olduğunu söyledi.
MİKROKÜRELERLE OLUŞTURULAN ''UYDU KARACİĞERLER''
Küreler ve hücrelerin birlikte hareket ederek küçük bir doku yapısı oluşturmasını başaran ve bu yapıları ''uydu karaciğerler olarak tanımlayan bilim insanları şöyle dedi:
''Çünkü bu mini dokular, mevcut karaciğerin yanında çalışarak onun görevlerini destekleyebiliyor.
Sisteme ayrıca fibroblast adı verilen destekleyici hücreler de ekleniyor. Bu hücreler, yeni kan damarlarının oluşmasını teşvik ederek hepatositlerin daha uzun süre hayatta kalmasına yardımcı oluyor.
'HÜCRELER İKİ AY BOYUNCA AKTİF KALDI'
Çalışmada geliştirilen hücre karışımı farelere enjekte edilerek test edildi. Enjeksiyon işlemi ultrason rehberliğinde gerçekleştirildi.
Deneylerde mini karaciğerler karın bölgesindeki yağ dokusuna yerleştirildi. Hücreler burada zamanla stabil bir yapı oluşturdu ve çevredeki dokulardan kan damarları gelişmeye başladı.
Enjekte edilen hepatositler en az sekiz hafta boyunca canlı kaldı. Bu süre boyunca karaciğerin ürettiği çeşitli enzimler ve proteinleri üretmeye devam ettikleri gözlemlendi.
KARACİĞER NAKLİNE KÖPRÜ OLABİLİR
Araştırmacılar geliştirdikleri yöntemin doğrudan karaciğer naklinin yerine geçebileceği gibi, nakil bekleyen hastalar için geçici bir destek tedavisi olarak da kullanılabileceğini belirtiyor.
Özellikle ameliyatı kaldıramayacak kadar zayıf durumdaki hastalar için bu tür enjeksiyon temelli tedaviler büyük avantaj sağlayabilir. Çünkü işlem cerrahi müdahaleye göre çok daha az risk içeriyor.
Gelecekte benzer mini karaciğer dokularının dalak, böbrek çevresi veya vücudun farklı bölgelerine de yerleştirilebileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacılar yeterli kan dolaşımı sağlandığı sürece bu hücrelerin farklı bölgelerde de karaciğer benzeri işlevler gösterebileceğini düşünüyor.
Bilim insanları ayrıca bağışıklık sistemi tarafından reddedilmeyen özel hepatositler geliştirmek ve tedaviyi daha güvenli hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Yeni teknoloji henüz deneysel aşamada olsa da uzmanlar, bu yaklaşımın gelecekte karaciğer hastalıklarının tedavisinde önemli bir dönüm noktası olabileceğini ifade ediyor.
