Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yer alan 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, yalnızca tarihi bir askeri garnizon değil, aynı zamanda Roma döneminin en gizemli inançlarından biri olan Mithras kültüne ait dünyanın en iyi korunmuş tapınaklarından birine ev sahipliği yapıyor.
Arkeoloji dünyasında “yüzyılın keşfi” olarak tanımlanan bu yeraltı tapınağı, dünyada yalnızca Londra’daki örneğiyle birlikte iki adet bulunuyor.
ZERZEVAN KALESİ’NDEKİ EŞSİZ MITHRAS TAPINAĞI
Fotoğraf: NTV
Roma İmparatorluğu’nun doğu sınır garnizonu olarak kullanılan Zerzevan Kalesi’nde ana kaya oyularak inşa edilen Mithras Tapınağı'nın, dini ayinler ve kurban törenleri için tasarlanmış özel bölümlere sahip olduğunu belirten araştırmacılar, tavanındaki dört kurban bağlama askısı, altındaki kan-su havuzu ve üç farklı işlevdeki nişin, bu yapıyı dünyadaki diğer Mithraeum örneklerinden ayırdığını kaydediyor.
MITHRAS İNANCI VE GİZLİ TÖRENLER
Fotoğraf: NTV
Mithras inancının, Roma döneminde özellikle üst düzey askerler, tüccarlar, aristokratlar ve bazı imparatorlar arasında yaygın olduğu belirtiliyor.
Sadece erkeklerin kabul edildiği bu dine girebilmek için 12 büyük eziyeti tamamlamak ve ardından 7 aşamalı bir inisiyasyon sürecini geçmek gerektiği de ifade edilirken, törenlerin mağaralarda veya yeraltı tapınaklarında, büyük bir gizlilik içinde yapıldığı bildiriliyor.
MITHRAS KELİMESİNİN KÖKENİ
Sanskritçe’de “dost” ve “arkadaş”, Avesta’da ise “anlaşma” anlamına gelen Mitra/Mithras, güneş tanrısı ve evrenin düzenini sağlayan koruyucu bir figür olarak biliniyordu.
Bu inancın Hindistan ve İran’dan yayıldığı düşünülse de, Anadolu’da Hititler ve Mitanniler arasında M.Ö 14. yüzyılda imzalandığı sanılan bir antlaşmada “Mitra” adına rastlanması, kökeninin çok daha eski olabileceğini gösteriyor.
ROMA’DAKİ YÜKSELİŞ VE YASAKLANIŞ
Mithras kültü, M.S 2. ve 3. yüzyıllarda Roma İmparatorluğu’nda büyük etki yaratmış, ancak M.S 4. yüzyılda Hristiyanlığın yayılmasıyla birlikte yasaklanmıştır. Buna rağmen Zerzevan Kalesi’ndeki tapınak, bu inancın izlerini günümüze kadar koruyarak getirmiştir.
