Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde yer alan Müslümantepe Höyüğü, Erken Tunç Çağı’na ait ''Karaz kültürü'' izleriyle dikkati çekiyor.
Kafkasya kökenli bu kültürün, bölgedeki sosyo-kültürel yapıyı doğrudan etkilediği ve güney Mezopotamya ile Anadolu arasında önemli bir köprü oluşturduğu belirtiliyor.
KARAZ KÜLTÜRÜ
Tarihi kaynaklardaki bilgilerde, ''Karaz kültürü''nün, Erken Tunç Çağı’nın başlarında Kafkasya’dan Anadolu’ya yayılarak, Diyarbakır’daki yerleşimlerle etkileşim kurduğu ifade ediliyor.
Müslümantepe’de ortaya çıkarılan arkeolojik buluntuların, bu kültürün bölgeye taşınan seramik teknolojisi ve mimari izlerini açıkça ortaya koyduğu kaydediliyor.
Karaz kültürüyle bağlantılı olarak, Diyarbakır’da siyasal organizasyon ve ticaretin geliştiği belirtilerek, bu kültürle temasın, özellikle Hurriler üzerinden gerçekleştiği ve Güney Mezopotamya standartlarına yakın bir yaşam biçimiyle bütünleştiği ifade ediliyor.
TAŞ VE TUNÇ TEKNOLOJİSİ
Bismil Müslüman Tepe'nin, Erken Tunç Çağı boyunca sadece yerel bir merkez değil, aynı zamanda kuzeyden gelen kültürel etkilerin buluştuğu bir kavşak noktası olduğu belirtiliyor.
Sümerler Dönemi’yle çağdaş olduğu belirtilen Karaz'ın, dönemin diğer büyük merkezleriyle benzer sosyal ve ekonomik özellikler taşıdığı kaydediliyor.
Kazılarda ortaya çıkan yapı kalıntıları ve küçük buluntuların, ''Karaz kültürü''nün taş ve tunç teknolojisini nasıl birleştirdiğini gösterdiği ve özellikle tuncun kullanımıyla geliştirilen üretim tekniklerinin, yerleşik hayatın kalitesini artırdığı ifade ediliyor.
KOCAKÖY’ÜN ESKİ ADI NEDEN “KARAZ”?
Bugünkü Kocaköy ilçesi, çeşitli arkeolojik kaynaklarda Karaz olarak adlandırılır.
Bu ismin, bölgede ''Karaz kültürü''nün etkili olduğu dönemlerde yerleşim izlerinin bulunmasından kaynaklandığı kaydediliyor.
KARAZ KELİMESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Akkadca olan Karaz kelimesinin “kale”, “yükselti” veya “korunaklı yer” anlamına geldiği belirtiliyor.
Bu tanımın, ''Karaz kültürü''nün yayılım alanlarında sıkça rastlanan surlu yerleşim yapılarıyla örtüştüğü belirtiliyor.