Diyarbakır’da da halk arasında yaygın olan nazar inancı, özellikle yeni doğum yapmış anneler ile bebeklerini kötü bakışlardan korumaya yönelik çeşitli geleneksel uygulamaları doğuruyor. Bu uygulamalarda dualar ve boncuklar kadar sıra dışı malzemeler de yer alıyor.
TENCERE KARASIYLA GÖZDEN SAKLAMA GELENEĞİ
Ergani ve Eğil ilçelerinde, yeni doğan bebek dışarı çıkarılırken yüzüne tencere karası sürülerek dikkat çekmesi engellenmeye çalışılıyor. Aynı zamanda dağdağan ağacından düzgün hale getirilen bir dal da çocuğun sırtına takılıyor.
YEŞİL BEZ, MUSKA VE AYET’EL KÜRSİ
Nazara karşı en yaygın uygulamalardan biri, Ayet’el Kürsi duasının yazıldığı küçük kağıtların çocuğa takılmasıdır.
Bunun dışında bir türbeye yapılan ziyaret sonrası, sanduka örtüsünden kesilen yeşil bez parçaları da çocuğun omzuna iliştiriliyor.
KÖPEK DIŞKISI VE ŞEYTAN KULAĞI BİTKİSİ
Bazı uygulamalar ise oldukça dikkat çekici ve inanılmaz. Küçük bir kemik parçası, köpek dışkısı ve siyah diken gibi malzemeler bir beze sarılarak çocuğun omzuna bağlanıyor.
Karaçalı bitkisinin “şeytan kulağı” olarak bilinen kısmı da koruyucu unsur olarak kullanılıyor.
NAZARIN KAYNAĞI BELİRLENİRSE…
Nazarı verdiğine inanılan kişinin kıyafetinden gizlice bir parça kesiliyor. Bu bezin üzerine çocuğun ismi yazılıyor ve çocuk görürken yakılıyor.
Eğil ve Silvan’da uygulanan başka bir yöntem ise, nazar değdiği düşünülen kadının terliğini iple ölçmek ve bu ipi yakmaktır.
NAZAR BONCUĞU VE KURŞUN DÖKME DE VAR
Silvan, Ergani ve Çüngüş gibi ilçelerde daha yaygın olarak nazar boncuğu ve çörek otu gibi nesneler takılıyor.
Nazar şüphesi varsa kurşun dökülüyor ve donmuş kurşun parçaları iki yol ağzına gömülüyor.
KÜLTÜREL HAFIZADA YAŞAYAN BİR İNANIŞ
Diyarbakır’da halk arasında nazarın etkili olduğuna dair inanç, hem günlük yaşamda hem de kültürel uygulamalarda kendini göstermeye devam ediyor.
Bu geleneksel yöntemler, modern hayatın içinde varlığını sürdüren halk inançlarının bir parçası olarak dikkati çekiyor.
