Yüzyıllar boyunca Sur ilçesinde yaşayan insanların un ihtiyacını karşılayan, ''Mardin Kapı şen olur, dibi değirmen olur'' türküsüyle hafızalara kazınmış tarihi Mardin Kapı Değirmeni yani Ding değirmeni eski işlevini yetirmiş durumda.
DİNG NE DEMEK
Fotoğraf: Mardin Kapı'da buğday, çeltik (pirinç) veya benzeri hububatların tanelerini kabuğundan ayırmaya yarayan ding.
Değirmende ding (veya dink), buğday, çeltik (pirinç) veya benzeri hububatların tanelerin kabuğunu soyarak ezmeye ya da dövmeye yarayan geleneksel taş/ahşap düzenektir.
Diyarbakır'daki ünlü ''Mardin Kapı Şen Olur'' türküsünde geçen Mardinkapı değirmeninin halk arasındaki diğer adı ise Ding (veya Dingin) olarak bilinir.
MARDİN KAPI DEĞİRMENİ
Fotoğraf: Yıkılan Mardin Kapı Değirmeni
Tarihi Mardin Kapı Değirmeni, 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu döneminde, kentin valilerinden İskender Paşa tarafından yaptırılmıştır.
Kentin un ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen bu tarihi su değirmeni, dönemin Osmanlı mimari ve iktisadi yapıları arasında önemli bir yere sahip.
Bir dönem bölgenin en önemli merkezlerinden biri olan değirmen, artık yalnızca geçmişin izlerini taşıyor.
Tarihe tanıklık eden değirmen surların dışında Mardin Kapı çıkışında, Keçi Burcu ile Hevsel Bahçeleri'nin yakınında bulunuyor.
Uzun yıllar su gücüyle çalışan değirmen, çevre köylerden gelen vatandaşların tahıllarını öğüttüğü önemli bir merkezdi.
Sanayi tipi değirmenlerin yaygınlaşmasıyla birlikte işlevini yitiren yapı zamanla kaderine terk edildi.
