İskan Aydeniz, YKS'den çıkan öğrencilerin, öğretmenlerin ve alan uzmanlarının ilk değerlendirmelerine baktığımızda bu yılki sınavın özellikle son yılların en kolay sınavlarından biri olarak yorumlandığını işaret etti.
Elbette bu değerlendirme tek başına kesin bir sonuç anlamına gelmez; ancak sınavın genel havasını, adayların sınav sonrası yorumlarını ve uzmanların gözlemlerini birlikte düşündüğümüzde 2026 YKS’nin adaylar açısından farklı bir yıl olacağı dile getiren Aydeniz, şöyle konuştu:
''Daha önce de ifade ettiğimiz gibi, bu sınavı değerlendirirken 2025 ve 2024’e göre daha kolay; 2022 ve 2023’e ise bazı yönleriyle daha yakın bir sınav olarak okumak mümkündür. Ancak burada temel amaç, “sınav kesin olarak şu yıla benzeyecek” demek değildir. Asıl amaç, öğrencilerin kendi netlerini ve muhtemel sıralamalarını değerlendirirken daha sağlıklı bir karşılaştırma zemini oluşturabilmeleridir.
Çünkü her sınav, kendi yılının aday kitlesiyle birlikte anlam kazanır. 2026 YKS de en nihayetinde 2026 yılında sınava giren adayların performansına göre şekillenecektir. Soruların kolay ya da zor olması tek başına belirleyici değildir. Aday kitlesinin hazırlık düzeyi, sınava ciddiyetle yaklaşan öğrenci sayısı, öğretmenlerin yıl içindeki yönlendirmeleri, yayın havuzunun genişliği, deneme sınavlarının çeşitliliği, velilerin sürece katkısı ve öğrencilerin motivasyonu bu tablonun tamamını belirleyen unsurlardır.
Bu yıl özellikle sınava hazırlık sürecinde çok ciddi ve güçlü bir aday kitlesinin olduğunu söylemek mümkündür. Öğrenciler önceki yıllara kıyasla çok daha fazla kaynakla, daha fazla deneme ile ve daha sistemli bir hazırlık süreciyle sınava girdiler. Öğretmenlerin saha gözlemleri, öğrencilerden gelen geri bildirimler ve sınav sonrası değerlendirmeler de bunu destekler niteliktedir.
Bu nedenle sınav kolaylaştığında akla gelen ilk kavramlardan biri yığılma olur. Yığılma, çok sayıda adayın birbirine yakın netler yapması ve bu nedenle küçük net farklarının sıralamalarda daha büyük etkiler oluşturması anlamına gelir. Kolay sınavlarda öğrenciler sınavdan sonra yüksek netlerle moral bulabilir; fakat sonuçlar açıklandığında sıralamalar beklentilerin altında kalabilir. Zor sınavlarda ise sınavdan hemen sonra netler moral bozabilir; ancak sonuçlar açıklandığında sıralama beklenenden daha iyi gelebilir.
Önemli olan sıralama
Bu yüzden öğrencilerin yalnızca netlere bakarak kesin bir sonuç çıkarmaları doğru değildir. YKS bir sıralama sınavıdır. Tercihler yapılırken esas alınacak olan şey de puandan çok sıralamadır. Dolayısıyla “kaç net yaptım?” sorusu kadar, hatta ondan daha fazla, “bu netler bana nasıl bir sıralama getirebilir?” sorusu önemlidir.
Burada özellikle vurgulamak gerekir:
Sınavın kolay ya da zor olduğuna dair yorumlar, öğrencilerin zihninde kesin beklentiler oluşturmamalıdır. Beklentilerin üzerinde ya da altında sıralamalar gelebilir. Bu nedenle sonuçlar açıklanana kadar temkinli, dengeli ve gerçekçi bir bakış açısına sahip olmak gerekir.
ÖSYM takvimine göre sınav sonuçlarının 22 Temmuz’da açıklanması beklenmektedir. Bu tarihe kadar yapılacak tüm yorumlar, doğal olarak birer tahmin niteliği taşıyacaktır. Özellikle sınav sonrası ilk değerlendirmeler, öğretmen yorumları, öğrenci geri bildirimleri ve önceki yıllarla yapılan karşılaştırmalar bize bazı ipuçları verse de asıl belirleyici olan, sonuçların açıklanmasıyla birlikte ortaya çıkacak gerçek sıralama tablosudur.
Bu nedenle öğrencilerimizin ve velilerimizin şunu bilmesini isteriz:
Bu süreçte beklentileri yönetmek çok önemlidir. Ne aşırı iyimser ne de aşırı karamsar bir tablo çizmek doğru olur. Sınavın kolaylığı, aday kitlesinin gücü, netlerde oluşabilecek yığılma ve tercih döneminin dinamikleri birlikte değerlendirildiğinde temmuz ayı boyunca dikkatli, bilinçli ve sakin bir süreç yönetimi gerekecektir.
Artık sınav bitti. Bu aşamadan sonra öğrencilerin yapması gereken en önemli şey, sınavın zorluğu ya da kolaylığı tartışmasına takılıp kalmak değil; tercih sürecine güçlü bir şekilde hazırlanmaktır.
Öğrenciler bu dönemde kendi kariyer hedeflerini yeniden gözden geçirmeli, bölümleri araştırmalı, üniversitelerin akademik imkânlarını incelemeli, şehir ve kampüs koşullarını değerlendirmeli, burs olanaklarına bakmalı, mezuniyet sonrası iş imkânlarını araştırmalı ve alternatif tercih listeleri oluşturmaya başlamalıdır.
Sonuçların 22 Temmuz’da açıklanacağı düşünüldüğünde, tercih sürecinin oldukça kısa ve yoğun bir zaman dilimine sıkışacağı unutulmamalıdır. Temmuz ayının son günlerinden itibaren başlayacak tercih hazırlığı döneminde öğrencilerin karşısına çok sayıda seçenek, soru ve karar başlığı çıkac aktır. Bu kadar kısa sürede doğru karar verebilmek için öğrencilerin şimdiden araştırma yapması büyük önem taşır.''