Hüsrevpaşa Mahallesi'nde bulunan Köprülü Sokak'ın adının, buraya düştüğü öne sürülen bir uçağın pilotu Cemal Yılmaz anısına değiştirildiği uzun yıllardır anlatılıyor. Ancak yapılan arşiv araştırmaları, bu iddiayı doğrulayacak resmi bir kayda ulaşılamadığını ortaya koyuyor.
İşte bu durum, Diyarbakır'da dilden dile dolaşan anlatının bir şehir efsanesi mi, yoksa zaman içinde ayrıntıları unutulmuş gerçek bir olay mı olduğu sorusunu gündeme taşıyor.
UÇAK GERÇEKTEN DÜŞTÜ MÜ ?
Anlatılanlara göre, 1930'lu yıllarda Hüsrevpaşa Mahallesi'ndeki Köprülü Sokak civarına bir uçak düştü.
Kazada yaşamını yitiren pilotun adının Cemal Yılmaz olduğu ve daha sonra sokağa onun adının verildiği ifade ediliyor.
Ancak bu anlatımı destekleyen resmi belgeler bugüne kadar ortaya çıkarılamadı.
Arşivlerde yapılan taramalarda, söz konusu dönemde Diyarbakır kent merkezine düşen bir uçağa ilişkin herhangi bir resmi kayıt bulunmuyor.
Bu nedenle olayla ilgili birçok soru hâlâ cevapsızlığını koruyor.
Uçak gerçekten düştü mü? Hangi tarihte meydana geldi? Uçağın tipi neydi? Görevi neydi? Kazada pilot dışında ölen ya da yaralanan oldu mu?
Bugüne kadar bu soruların hiçbirine kesin yanıt veren resmi bir belgeye ulaşılamadı.
HAVA ŞEHİTLERİ MEZARLIĞI
Anlatılanların tamamen hayal ürünü olmadığını düşündüren en önemli ayrıntılardan biri ise Diyarbakır Şehitlik Semti'ndeki Hava Şehitleri Mezarlığı'nda yer alan mezar taşı.
Mezarlıkta, 1901 İstanbul Fatih doğumlu Pilot Üsteğmen Cemal Yılmaz adına kayıtlı bir mezar bulunuyor.
Bu durum, halk arasında anlatılan hikâyenin eksik ya da zaman içinde değişime uğramış bilgilerle günümüze ulaşmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Ancak mevcut bilgiler, mezardaki Pilot Üsteğmen Cemal Yılmaz'ın gerçekten Köprülü Sokak'ta düştüğü iddia edilen uçağın pilotu olduğunu kesin olarak ortaya koymuyor.
MAHALLE ADINI DİYARBAKIR VALİSİNDEN ALDI
Bugünkü Cemal Yılmaz Sokağı'nın bulunduğu Hüsrevpaşa Mahallesi'nin tarihi ise Osmanlı dönemine kadar uzanıyor.
Mahalle, 1521-1528 yılları arasında Diyarbakır Valiliği yapan Hüsrev Paşa'nın adını taşıyor.
Hüsrev Paşa tarafından 1527 yılında yaptırılan tarihi Deliller Hanı'nın arka kısmında oluşan yerleşim zamanla ''Hüsrevpaşa Mahallesi'' olarak anılmaya başlandı.
DİYARBAKIR'DA RESMİ KAYITLARA GEÇEN EN ACI KAZA
Arşivlerde Diyarbakır kent merkezine düşen eski tarihli bir uçağa ilişkin kayıt bulunmazken, resmi kayıtlara geçen en büyük hava kazası 8 Ocak 2003 tarihinde yaşandı.
Türk Hava Yolları'nın 634 sefer sayılı Avro RJ-100 tipi yolcu uçağı, Diyarbakır Havalimanı'na iniş sırasında düştü.
Kazada 75 kişi yaşamını yitirirken, 5 kişi yaralı olarak kurtuldu.
Hayatını kaybedenler arasında uçuş ekibinden dört kişi de bulunuyordu.
GİZEM HALA ÇÖZÜLEBİLMİŞ DEĞİL
Köprülü Sokak'a gerçekten bir uçak düşüp düşmediği, Pilot Üsteğmen Cemal Yılmaz'ın bu olayla bağlantısı olup olmadığı ve sokağa isminin hangi gerekçeyle verildiği bugün hâlâ kesin olarak açıklığa kavuşmuş değil.
Resmi belgeler sessizliğini korurken, Diyarbakır'da nesilden nesile aktarılan bu hikâye, kentin hafızasında yaşamaya devam ediyor.
Tarihçiler için ise cevap bekleyen en önemli soru hâlâ aynı: Bu anlatı bir şehir efsanesi mi, yoksa henüz belgelendirilememiş gerçek bir olayın izleri mi?
