Hem ekonomiye hem de sağlığa şifa olan bu doğal mucize, yerini kimyasallara bırakırken ekosistemden de siliniyor.
BİR BÖCEĞİN DOĞAYA HEDİYESİ: MAZI
Halk arasında "meşe mazısı" olarak bilinen bu oluşum, sanılanın aksine meşe ağacının kendi meyvesi değildir. K
üçük bir böcek türünün yumurtalarını meşe dallarına bırakmasıyla ağacın kendini savunmak için oluşturduğu sert, yuvarlak ve yüksek tanenli bir dokudur.
Doğal bir savunma mekanizması olan mazı, yüzyıllardır insanlık için stratejik bir hammadde oldu.
SANAYİDEN TIBBA HER DERDE DEVA
Mazı, sadece bir orman ürünü değil, çok yönlü bir sanayi malzemesiydi.
Yüksek tanen oranı sayesinde derilerin işlenmesinde ve yumuşatılmasında, kök boya üretiminde, mikrop kırıcı ve yara iyileştirici merhemlerin yapımında, kaliteli mürekkep ve cila üretiminde kullanıldığı belirtiliyor.
ÇUVALLARLA TOPLAR SATIP GEÇİNİRDİK''
özellikle Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da Ağustos ve Eylül ayları ''mazı mesaisi'' demekti.
O günleri özlemle anan bölge sakinleri, mazının sosyal hayattaki yerini şu sözlerle anlatıyor:
"Eskiden ormanlara girer, gün boyu çuvallarla mazı toplardık. Köyümüze gelen tüccarlar bunları bizden peşin parayla alırdı. Okul masrafımızı, kışlık erzağımızı bu 'sessiz hazine' sayesinde karşılardık.''
NEDEN ARTIK YOK ?
Mazının piyasadan ve doğadan çekilmesinin ardında yatan nedenlerin hem ekonomik hem de çevresel olduğunu ifade eden uzmanlar şunları kaydetti:
''Kimyasal İstila: Doğal boya ve ilaçların yerini ucuz kimyasal ikamelerin alması mazıya olan talebi bitirdi.
Orman Tahribatı: Meşe ormanlarının kontrolsüz kesilmesi, mazıyı üreten böceklerin yaşam alanını yok etti.
İklim ve Kısıtlamalar: Değişen iklim koşulları ve orman koruma politikaları sonucu mazı toplama kültürü sekteye uğradı.''
UZMANLARDAN UYARI
Ekoloji uzmanlarına göre mazının azalması, doğadaki dengenin bozulduğunun bir işareti.
Uzmanlar, "Mazı, meşe ekosisteminin bir aynasıdır. Ormanlarımızı korumazsak sadece ekonomik bir ürünü değil, doğanın kendi içindeki bu muazzam döngüyü de tamamen kaybedeceğiz'' uyarısında bulunuyor.
