Türkiye genelinde kredi kartı kullanım oranlarının artmasıyla birlikte, alışverişlerde tüketicilerden talep edilen ek komisyon ücretleri gündemdeki yerini korumaktadır. Birçok işletme tarafından 'kartla ödeme farkı' adı altında talep edilen bu ücretlerin yasal dayanağı ve tüketicilerin bu durum karşısında izlemesi gereken yollar, 5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu çerçevesinde belirlenmiştir. Uzmanlar, söz konusu uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu belirterek vatandaşları bilgilendirmektedir.
KREDİ KARTI İLE ÖDEMEDE KOMİSYON ALINMASI YASAL MI?
Kredi kartı ile yapılan alışverişlerde tüketicilerden %5 ile %10 arasında değişen oranlarda komisyon talep edilmesi uygulaması ile karşılaşılmaktadır. Uzmanlar, bu uygulamanın yasalara açıkça aykırı olduğunu vurgulamaktadır. 5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, işletmelerin kredi kartı ile ödeme kabul etmeleri durumunda, müşterilerden bu işlem için herhangi bir ek ücret veya komisyon talep etmesini kesin bir dille yasaklamaktadır. İşletmelerin "bankanın kestiği POS komisyonu" gerekçesiyle savunduğu bu kesintiler, uzmanlara göre tüketiciden ücret talep edilmesini meşru kılmamaktadır.
EN ÇOK HANGİ İŞLETMELER EK ÜCRET TALEP EDİYOR?
Tüketici şikayetleri ve resmi veriler incelendiğinde, komisyon uygulamasının en sık görüldüğü yerlerin küçük esnaf ve hizmet işletmeleri olduğu tespit edilmiştir. Bu işletmeler arasında bakkallar, kırtasiyeler, mahalle marketleri, tekel bayileri, taksiler, kuaförler, güzellik merkezleri, kafeler ve küçük restoranlar öne çıkmaktadır. Ayrıca kuyumcular, telefon satıcıları ve oto tamirhaneleri gibi işlem hacminin ve meblağların yüksek olduğu noktalarda da müşterilerden kart farkı istendiği görülmektedir. Faturaya veya fişe yansıtılan "komisyon", "hizmet bedeli", "POS farkı" gibi kalemlerin hiçbiri yasal olarak geçerli kabul edilmemektedir.
ÖDENEN KOMİSYON BEDELİ NASIL GERİ ALINIR?
Yasal düzenlemelere aykırı olarak tahsil edilen komisyon ücretleri, tüketiciler tarafından geri alınabilmektedir. Tüketicilerin, ödeme yaptıklarına dair fiş veya komisyonun talep edildiğini kanıtlayan bir belge ile Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuruda bulunması yeterlidir. Heyet, yapılan başvuruyu inceleyerek haksız alınan ücretin iadesine karar verebilmektedir.
ŞİKAYET SÜRECİ VE YAPILMASI GEREKENLER
İşletmenin kartla ödeme için ek ücret talep etmesi durumunda tüketicilerin izlemesi gereken adımlar netleşmiştir. Öncelikle ödeme belgesinin saklanması gerekmektedir. Ardından Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurularak ücret iadesi talep edilebilir. Ayrıca, Ticaret Bakanlığı veya Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK) yapılacak şikayetler üzerine ilgili işletmelere idari para cezası uygulanabilmektedir.
