Mevsiminde toplanan domatesler ile katkı maddesi içermeyen doğal soslar hazırlamak mümkündür. Özellikle kış hazırlıkları kapsamında yapılan ev yapımı domates sosu, makarnalardan fırın yemeklerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Hem pratik hem de doğal bir lezzet sunan bu tarif, yemeklerinize farklı bir aroma katacaktır. Hazırlanan bir porsiyon ev yapımı domates sosu yaklaşık 35 kaloridir. Tarifin hazırlanma süresi 20 dakika, pişirme süresi ise 45 dakikadır.
EV YAPIMI DOMATES SOSU MALZEMELERİ
8 kişilik bir sos için gerekli olan ana malzemeler aşağıda listelenmiştir:
1,5 kg olgun domates (kabukları soyulmuş)
2 yemek kaşığı zeytinyağı
1 adet büyük boy soğan (ince doğranmış)
2–3 diş sarımsak (ezilmiş veya doğranmış)
1 tatlı kaşığı tuz
1 çay kaşığı toz şeker
1 çay kaşığı karabiber
1 çay kaşığı kuru fesleğen
1 çay kaşığı kekik
MALZEMELER İÇİN ALTERNATİF ÖNERİLER NELERDİR?
Tarifte yer alan temel malzemeler yerine kullanılabilecek bazı alternatifler de bulunmaktadır. Bu alternatifler, damak zevkine veya evdeki malzemelerin durumuna göre tercih edilebilir.
Domates yerine: Taze domates bulunmadığı durumlarda domates konservesi, daha tatlı bir aroma için çeri domates, pratik bir hazırlık için rendelenmiş domates ya da yoğun kıvam için seyreltilmiş domates püresi/salçası kullanılabilir.
Soğan yerine: Daha hafif ve tatlımsı bir aroma için arpacık soğan veya pırasa, pürüzsüz bir sos dokusu için ise kuru soğan tozu tercih edilebilir.
Sarımsak yerine: Kokusunu azaltmak isteyenler için sarımsak tozu, daha yumuşak ve karamelize bir tat için fırınlanmış sarımsak, yoğun bir lezzet için ise közlenmiş sarımsak ezmesi kullanılabilir.
Baharat alternatifleri: Taze fesleğen yerine nane, reyhan veya kekik; karabiber yerine pul biber, beyaz biber veya acı toz biber; kekik yerine ise mercanköşk veya Provence otları karışımı eklenebilir.
Zeytinyağı yerine: Yoğun ve sütlü bir aroma için tereyağı, nötr bir tat için ayçiçek yağı veya avokado yağı kullanılabilir. Diyet yapanlar için yağsız pişirme de bir seçenektir.
Şeker yerine: Doğal tatlandırıcı olarak bal veya akçaağaç şurubu, hem renk hem de tatlılık katması için havuç rendesi eklenebilir. Domatesin asiditesini dengelemek için kullanılan şeker, istenmezse hiç kullanılmayabilir.
EV YAPIMI DOMATES SOSU NASIL YAPILIR?
1. Domateslerin kabuklarını kolayca soymak için üzerlerine bıçakla bir çarpı işareti çizin ve 1-2 dakika kaynar suda bekletin. Sonrasında soğuk suya alarak kabuklarını soyun ve küçük küpler halinde doğrayın.
2. Geniş bir tencerede zeytinyağını ısıtın. İnce doğranmış soğanları ekleyerek pembeleşinceye kadar soteleyin. Ardından sarımsakları ekleyip birkaç saniye daha kavurun.
3. Doğranmış domatesleri, tuz, şeker, karabiber, kuru fesleğen ve kekiği tencereye ilave edin. Orta ateşte, ara sıra karıştırarak domatesler suyunu salıp çekene kadar yaklaşık 30–40 dakika pişirin.
4. Sos istenilen kıvama geldiğinde ocaktan alın. Pürüzsüz bir doku elde etmek isterseniz el blenderından geçirebilirsiniz.
5. Hazırlanan sosu sıcakken sterilize edilmiş cam kavanozlara doldurun. Kapaklarını sıkıca kapatıp kavanozları ters çevirin. Oda sıcaklığına geldikten sonra buzdolabında 1 hafta, derin dondurucuda ise 3–4 ay süreyle muhafaza edebilirsiniz.
DOMATES SOSU YAPIMININ PÜF NOKTALARI NELERDİR?
Domates seçimi: Sosun lezzeti için etli ve az sulu domates türleri (köy domatesi, pembe domates, san marzano) daha yoğun bir kıvam ve tat verir.
Kabukların soyulması: Kabuklar sosun dokusunu bozabileceğinden, sıcak-soğuk su yöntemiyle soyulması önerilir.
Lezzet dengesi: Domatesin asitliğini dengelemek için bir çay kaşığı şeker eklemek lezzeti dengeler.
Baharat kullanımı: Fesleğen ve kekik gibi baharatların ölçülü kullanılması, domatesin doğal tadının önüne geçmemesi için önemlidir.
Pişirme süresi: Sosu kısık ateşte uzun süre pişirmek lezzetini artırır. Kıvamını koyulaştırmak için isteğe bağlı olarak domates salçası eklenebilir.
Saklama koşulları: Sosu kavanozda saklayacaksanız, vakumlama işleminin doğru yapılması için kavanoz ve kapakların steril olması ve kapatıldıktan sonra ters çevrilerek soğutulması gerekir.
EV YAPIMI DOMATES SOSU NERELERDE KULLANILIR?
Hazırlanan bu sos, birçok yemekte kullanılabilir. Taze fesleğen veya parmesan peyniri rendesi ile makarnaların üzerinde servis edilebilir. Pizza tabanına sürülerek ev yapımı pizzalar hazırlanabilir. Fırın köfte veya ızgara tavuk gibi yemeklerin yanında sos olarak sunulabilir. Ayrıca kızarmış ekmek üzerine sürülerek kahvaltılık olarak tüketilebilir veya yumurta eklenerek hızlı bir menemen yapılabilir.