Diyarbakır Salnamelerinde yer alan bilgilere göre, Diyarbakır, tarih boyunca sadece surları ve mimari eserleriyle değil, aynı zamanda gül bahçeleriyle de bilinen bir şehir oldu.
Osmanlı döneminde kente gül yağı üretimi için özel bir proje başlatıldı. Ancak bu proje, görevlendirilen usta öğreticinin ölümüyle yarım kaldı ve iptal edildi.
DİYARBAKIR’DA GÜLİSTAN GELENEĞİ
Ortaçağdan 16. yüzyıla kadar Diyarbakır’da gül yetiştiriciliği önemli bir yere sahipti.
Matrakçı Nasuh’un çizimlerinde de şehrin kuzeydoğusunda yer alan “gülistan” dikkat çekmektedir. Bu bahçeler, dönemin en parlak gül yetiştiriciliği örneklerini barındırıyordu.
GÜL YAĞI ÜRETİMİ İÇİN PROJE
Belgelerde, Osmanlı yönetiminin Diyarbakır’da gül yağı üretimi için bir proje başlattığı belirtiliyor.
Bu kapsamda İstanbul’dan usta öğretici Mustafa Efendinin, aylık 600 kuruş maaşla iki yıl süreyle görevlendiril ve daha sonra bu görev süresinin biraz daha uzatıldığı ifade ediliyor.
USTA ÖĞRETİCİNİN ÖLÜMÜ VE PROJENİN DURMASI
Projede sonuca gitmeye az bir zaman kala Mustafa Efendi’nin görevi başında vefat ettiği belirtiliyor.
Yaşanan bu durum üzerine projede aksamalar yaşandığı ve Halkalı Ziraat Yüksek Mektebi mezunu Bekir Sıtkı Efendi Diyarbakır’a gönderildiği kaydediliyor. Ancak, bu görevlendirme sonrası beklenen sonuç alınamadı.
PROJE NEDEN BAŞARISIZ OLDU?
Belgelerde, halkın gül bahçesi kurma ve gül yağı üretimi konusunda istekli olmaması nedeniyle çalışmaların ilerlemediği ve projenin iptal edildiği ifade edilmektedir. Böylece Diyarbakır’da planlanan gül yağı üretimi hayata geçirilememiştir.