Diyarbakır’ın tarihsel kimliğiyle dikkati çeken ilçelerinden biri olan Hani, geçmişte farklı idari yapılara bağlı olarak yönetildi. Zazaca’da “çeşme” anlamına gelen adıyla bilinen ilçe, tarihsel süreçte Urartu ve Asur dönemlerinden Osmanlı idari yapısına kadar pek çok evre geçirdi.
HANİ’NİN TARİHİ URARTULARA DAYANIYOR
Hani ile ilgili ilk tarihî bilgiler M.Ö. 8. yüzyıla kadar uzanıyor. Bu dönemde bölge, Urartu Devleti ile Asurlular arasında yaşanan çatışmalara sahne oldu.
Daha sonra Nirbi’lerin yerleşim alanı hâline gelen Hani’nin tarihi, Diyarbakır merkezinin tarihî gelişimiyle paralel bir seyir izledi.
PALU VE LİCE’YE BAĞLIYDI
Hani, Osmanlı döneminde 1875 yılında Elazığ'ın Palu ilçesine bağlı bir bucak olarak kayıtlara geçti. Kısa bir süre sonra ise Lice’ye bağlandı. Bu süreçte bölgedeki idari yapı ve nüfus hareketliliği, Hani’nin yerel kimliğini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
BELEDİYE 1878’DE KURULDU
Tarihi kaynaklarda yer alan bilgiye göre, ilçede belediye teşkilatı 1878 yılında kuruldu. Bu gelişme, Hani’nin yerel yönetim yapısında kurumsallaşmanın ilk adımlarından biri olarak kabul ediliyor. 1871 yılında ilçe statüsü kazanan Lice’ye bağlı olarak bir süre yönetilen Hani, 1958 yılında resmen Diyarbakır’a bağlandı ve ilçe statüsüne kavuştu.
ZAZACA’DA “ÇEŞME” ANLAMINA GELİYOR
Hani isminin Zazaca’da “çeşme” anlamına geldiği belirtiliyor. Bölgede bulunan su kaynakları ve coğrafi yapı, bu ismin halk arasında benimsenmesini sağlamış olduğu kaydediliyor.
İlçenin adıyla ilgili bu dilsel bilgi, bölgenin kültürel dokusunu da yansıtan önemli bir detay olarak öne çıkıyor.