Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca 1969 yılından bu yana farklı zamanda yapılan ''İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE'' nin-2025 yılı raporu yayımlandı.
Ancak söz konusu rapor, Diyarbakır, sosyo ekonomik açıdan yaşadığı ''makus talihi'' aradan geçen yıllara rağmen değişmediğini gösterdi.
1969 yılındaki SEGE raporunda ''az gelişmiş iller'' arasında yer alan Diyarbakır, SEGE-2025 raporunda ise 66. sırada yer aldı.
Bu durum, Diyarbakır'a 56 yılda yapılan yatırımların yetersizliğini (özellikle de işsizlikte) gözler önüne seriyor.
2025 raporunda Gelişmişlik düzeyinin en düşük olduğu altıncı kademe ise büyük ölçüde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki iller oluşturdu.
Altıncı gelişmişlik kademesinde yaklaşık 11 milyonluk nüfusuyla arasında Diyarbakır ve Şanlıurfa’nın bulunduğu 17 il bulunuyor.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin önemli merkezlerinden biri olan ve nüfusu 2 milyona yaklaşan Diyarbakır, ekonomik faaliyetlerdeki çeşitlilik açısından bazı göstergelerde öne çıktı.
Diyarbakır, yüzde 2,6’lık payıyla Türkiye’deki toplam tarımsal üretim değerine en fazla katkı sağlayan 10. il konumunda yer aldı.
İl SEGE-2025’te altıncı gelişmişlik kademesiiçinde yer almasına rağmen, turizm yatırım-işletme ve basit konaklama belgeli tesislerin yatak sayısı değişkeninde iller arası sıralamada Diyarbakır 23. sırada yer alırken altıncı gelişmişlik kademesindeki iller arasında en yüksek değere sahip.
Ayrıca, Diyarbakır 2024 yılı verilerine göre Türkiye’deki toplam teşvik belgeli yatırımların yaklaşık yüzde 1,2’sini alarak bu gruptaki illere göre en fazla yatırım çeken il oldu.
Diyarbakır’ın banka kredilerinin Türkiye içindeki payı değişkeninde 22, imalat sanayii iş yerlerinin Türkiye payında 24, sanayi elektrik tüketimi payında 28. sırada yer alması ilde sanayinin diğer illere göre gelişmiş olduğunu göstermektedir.
İstihdam oranı çok düşük
Ancak, yüzde 39,5’lik istihdam oranı ile Türkiye ortalamasının bir hayli altında kalan Diyarbakır eğitim boyutundaki göstergelerde de Türkiye ortalamasının belirgin şekilde gerisinde kalmaktadır. Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları (SEGE)
Doğu illler en son sırada
En gelişmiş illerin bulunduğu birinci ve ikinci gelişmişlik kademelerinde, Marmara, İç Anadolu, Ege ve Akdeniz Bölgelerinden şehirler, üçüncü, dördüncü ve beşinci kademeler ise İç Anadolu, Karadeniz, Akdeniz ve Doğu Anadolu Bölgelerindeki iller bulunmaktadır.
Ayrıca, İç Ege’de yer alan Uşak, Kütahya ve Afyonkarahisar ile Batı Akdeniz Bölgesi’nde yeralan Isparta ve Burdur illeri de bu kademelerde yer almaktadır.
Gelişmişlik düzeyinin en düşükolduğu altıncı kademe ise büyük ölçüde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki iller oluşturdu.
Altıncı gelişmişlik kademesinde yaklaşık 11 milyonluk nüfusuyla arasında Diyarbakır ve Şanlıurfa’nın bulunduğu 17 il bulunuyor.
