Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde bulunan ve Roma İmparatorluğu döneminde askeri yerleşim olarak kullanılan tarihi Zerzevan Kalesi’nde, UNESCO Dünya Mirası süreci kapsamında çalışmalar hız kazandı. 3 bin yıllık geçmişiyle bölgenin kültürel mirasına ışık tutan kale, kapsamlı restorasyon projeleriyle geleceğe hazırlanıyor.
BEŞ YIL ÖNCE GEÇİCİ LİSTEYE ALINMIŞTI
UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne 2020 yılında alınan Zerzevan Kalesi, hem mimari dokusu hem de barındırdığı nadir yapılarla dikkati çekiyor. 124 metre yüksekliğinde kayalık bir tepe üzerinde kurulu olan kale, yılın 12 ayı süren kazı çalışmalarıyla bilim dünyasının ilgi odağında.
Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen arkeolojik kazılar, Diyarbakır Valiliği, Çınar Kaymakamlığı, Dicle Üniversitesi ve Diyarbakır Müzesi'nin katkılarıyla 2014 yılından bu yana devam ediyor.
MİTHRAS TAPINAĞI GİBİ NADİR YAPILAR GÜN YÜZÜNDE
Zerzevan Kalesi’nde bugüne kadar 15 metre yüksekliğinde sur kalıntıları, 21 metre uzunluğunda gözetleme kulesi, kilise, yönetim binası, konutlar, silah ve tahıl depoları, yer altı sığınakları, 63 su sarnıcı, kaya mezarları ve su kanalları ortaya çıkarıldı.
Ayrıca, dünyada nadir bulunan Mithras Tapınağı ve gizli dini tören alanları da dikkat çeken yapılar arasında yer alıyor.
RESTORASYON ÇALIŞMALARI HIZLANDI
Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, bu yıl restorasyon projelerinin hayata geçirilmesiyle birlikte önemli bir döneme girildiğini belirtti.
Özellikle büyük kilise ve güney kulede başlayan restorasyonlar, 37 kişilik uzman ekiple yürütülüyor.
Yapıların korunması amacıyla capping (koruma katmanı), enjeksiyon ve güçlendirme gibi modern yöntemler uygulanıyor.
Prof. Dr. Coşkun, “Bu yıl sonunda kalenin diğer bölümlerinde de restorasyon süreci başlayacak. Artık kazı ve restorasyon birlikte ilerleyecek. Hedefimiz, yapıları hem korumak hem de ziyaretçilere daha etkileyici bir tarih deneyimi sunmak” dedi.
GELECEĞE MİRAS PROJESİ KAPSAMINDA
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yürütülen bu çalışmalar, Zerzevan Kalesi’nin kalıcı UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesi yönünde kritik bir rol oynuyor.
Geniş kapsamlı koruma ve sunum çalışmaları, hem arkeolojik mirasın korunmasını hem de turizm açısından Diyarbakır’ın uluslararası vitrine taşınmasını hedefliyor.
Zerzevan Kalesi’nde süren bu kapsamlı çalışmalar, yalnızca geçmişe değil, aynı zamanda geleceğe yapılan büyük bir yatırım olarak değerlendiriliyor.