Diyarbakır’ın Bismil ilçesi, sadece bereketli topraklarıyla değil, binlerce yıllık tarihî geçmişiyle de dikkati çekiyor.
Son arkeolojik bulgular, ilçenin adeta tarih kitaplarını yeniden yazacak potansiyele sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Bismil sınırları içerisindeki Üçtepe Höyüğü’nde yapılan kazılarda, Asurlulara ait olduğu belirlenen devasa bir saray kalıntısı keşfedildi. Uzmanlar bu yapının, dünyanın en büyük casusluk merkezlerinden biri olabileceğini belirtiyor.
TARİHİN DERİNLİĞİNE AÇILAN KAZILAR
İlk keşfin, 1865 yılında ünlü İngiliz seyyah Taylor’un Üçtepe Höyüğü’nde yaptığı kazılarla başladığı ifade ediliyor.
Tarihi kaynaklarda, Taylor'un burada iki adet Asurca yazılı dikilitaş (kitabe) bulduğu ve bunları Londra’daki British Museum’a götürdüğü kaydediliyor.
1989 yılında İstanbul Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Veli Sevin başkanlığındaki heyet, Üçtepe’de kazı çalışmalarını sürdürdü ve 6 metre kalınlığında duvarlara sahip devasa bir Asur sarayının kalıntılarını gün yüzüne çıkardı.
ASURLARIN STRATEJİK ÜSSÜ: TUŞHAN
Kazılarda ortaya çıkan bulgulara göre, Tuşhan Sarayı, Asur kralı Banibal döneminde inşa edilmiş ve Asur orduları tarafından Huriler’e karşı saldırı üssü olarak kullanılmış.
Sarayın, sadece bir idare merkezi değil, aynı zamanda istihbarat ve gözetleme amaçlı kullanılan bir casusluk merkezi olduğu kaydediliyor.
Bölgedeki yerleşimin, Asur-Hurri-Urartu çatışmalarının yoğunlaştığı M.Ö. 2000-1000 yıllarına kadar uzandığı ifade ediliyor.
Dönemin savaşlarının izlerini taşıyan bir başka dikkat çekici bilgi ise, Dicle Nehri'nin bir savaş sırasında "insan kanıyla kırmızı aktığı" yönündeki rivayet.
BİR ZAMANLAR DİCLE ÜZERİNDE BİR KÖPRÜ VARDI
Asurluların, Tuşhan Sarayı’nı o dönemki Diyarbakır’a bağlamak amacıyla Dicle Nehri üzerine bir köprü inşa ettikleri de kaynaklarda geçiyor.
Bu köprünün, İpek Yolu'nun güney kolunun geçiş noktası olduğu, günümüzde, bu köprünün taşlarının demiryolu köprülerinde kullanıldığının rivayet edildiği ve kalıntılarının Dicle Nehri’nin altında hâlâ mevcut olduğu ifade ediliyor.
