Tarihi belgelerde yer alan bilgilere göre, Cumhuriyet'in ilk yıllarında kabuğunu kırmaya çalışan Diyarbakır’ın kentsel dönüşüm röntgeni çekildi.

İşte; okul, cami ve resmi binaların yarışında Diyarbakır’ın bölgedeki şaşırtıcı sıralaması ve küllerinden doğuş hikayesi…

Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti, ilk yıllarından itibaren köklü bir kültürel, siyasal ve toplumsal dönüşüm hamlesi başlattı.

Bu büyük değişim dalgası, Anadolu’nun kadim kentlerinin mimari çehresini de kaçınılmaz olarak etkiledi.

Hazırlanan imar planlarıyla şehirler modern kamusal, sosyal ve kültürel binalarla donatılmak istense de, 1950 yılına kadar tüm ülkede kentleşme hızı oldukça yavaş seyrediyordu. Ancak Diyarbakır için işlerin rengi, 1928 yılında alınan çok kritik bir kararla tamamen değişti.

Diyarbakır’ın modern bir kent olma yolundaki makus talihi, 1928 yılında şehirde I. Genel Müfettişlik’in kurulmasıyla bambaşka bir ivme kazandığı belirtiliyor.

Bu idari kararla, yatırımların da önünün açıldığı ve kentteki mimari gelişimin bir anda hızlandığı kaydedilerek, 1923 ile 1950 yılları arasında, Diyarbakır’ın gelecekteki siluetini oluşturacak çok sayıda anıtsal kamu binasının inşa edildiği ifade ediliyor.

Bu dönemin Diyarbakır’ın günümüze kadar uzanan modern kentleşme sürecinin de ilk güçlü temel taşı olduğu ifade ediliyor.

Kaynak: Prof. Dr. Zeynel Özlü / Kerim Tiryaki