İnsanlar her zamankinden daha uzun yaşıyor. Ancak yaşam süresinin uzaması, sağlıklı geçirilen yılların da aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor.
Bilim insanları, yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan hastalıkların nedenini açıklayabilecek önemli bir evrimsel mekanizmayı yeniden gündeme taşıdı.
Nature Reviews Genetics Dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, ''seçilim gölgesi'' adı verilen evrimsel sürecin yaşlılık döneminde görülen birçok sağlık sorununun temel nedenlerinden biri olabileceği açıklandı.
EVRİM GENÇLİĞİ KORUYOR
Araştırmacılar, doğal seçilimin esas olarak üreme çağındaki bireyleri koruyacak şekilde işlediğini belirtiyor.
İnsanlar çocuk sahibi olduktan sonra ise evrimsel baskının etkisi azalıyor.
Bu nedenle, ileri yaşlarda ortaya çıkan zararlı genetik mutasyonların doğal seçilim tarafından elenmediği kaydedilerek, ''Hatta genç yaşlarda fayda sağlayan bazı genler, ilerleyen yıllarda kanser ve benzeri hastalık riskini artırsa bile varlığını sürdürebiliyor. Bu durumu da 'seçilim gölgesi' olarak tanımlanıyor'' dedi.
BÜYÜK GENETİK VERİLER TEORİYİ DESTEKLEDİ
Araştırmada, yüz binlerce kişinin genetik verileri ve farklı biyolojik çalışmalar incelendi. Elde edilen bulgular, yaş ilerledikçe doğal seçilimin etkisinin zayıfladığını ve yaşa bağlı hastalıklarla ilişkili genlerin bu nedenle korunabildiğini gösterdi.
Kronik iltihaplanma, kök hücrelerin tükenmesi ve hücresel yaşlanma gibi süreçlerde rol oynayan birçok genin farklı canlı türlerinde ortak olduğu da tespit edildi.
DAHA SAĞLIKLI YAŞLANMANIN KAPISI ARALANABİLİR
Araştırmacılar, uzun ömürlü bazı hayvan türlerinin yaşlanmayı yavaşlatan biyolojik mekanizmalarını da inceleyerek insanların daha sağlıklı yaşlanmasına katkı sağlayabilecek yeni ipuçları elde etmeyi hedefliyor.
Uzmanlara göre, amaç yalnızca insan ömrünü uzatmak değil, yaşlılıkta görülen hastalıkları azaltarak sağlıklı geçirilen yaşam süresini artırmak.
Araştırma, yaşlanmanın kaçınılmaz bir süreç olduğunu kabul etmekle birlikte, bu süreci yöneten biyolojik mekanizmaların daha iyi anlaşılmasıyla gelecekte yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilebileceğine işaret ediyor.