Uzman İskan Aydeniz, YKS’ye son haftalar kala öğrenciler kadar velilerin de kaygı düzeyi artabileceğini, bunun çok anlaşılır bir durum olduğunu belirterek, ''Çünkü aile, çocuğunun emeğinin karşılığını almasını ister; yanlış bir şey yapmaktan, eksik kalmaktan ya da geç kalmaktan endişe eder. Ancak bu süreçte en önemli nokta şudur: Velinin kaygısı öğrenciye baskı olarak yansımamalıdır.'' ifadesini kullandı.
YouTube videoları
Son dönemde özellikle sosyal medya gruplarında, YouTube videolarında veya çevreden duyulan birçok öneri velilerin kafasını karıştırabileceğini vurgulayan Aydeniz, şunları kaydetti:
''Şu kadar deneme çözmeli”, “Mutlaka bu kaynağı bitirmeli”, “Her gün şu kadar saat çalışmalı”, “Son ay sadece şunu yapmalı” gibi çok sayıda tavsiye duyulabilir. Fakat unutulmamalıdır ki her öğrencinin seviyesi, öğrenme hızı, eksikleri, psikolojisi ve çalışma düzeni farklıdır. Bir öğrenciye iyi gelen yöntem başka bir öğrencide kaygıyı artırabilir veya verimi düşürebilir.
Bu yüzden velinin görevi, duyduğu her öneriyi hemen öğrenciye uygulatmaya çalışmak değil; öğrencinin mevcut durumunu bilen öğretmenleriyle, danışmanıyla veya rehberlik birimiyle birlikte daha dengeli bir yol izlemektir. Bu süreçte veli, öğrenci ile program arasında baskı kuran kişi değil; öğrenciyi destekleyen, sakinleştiren ve güven veren kişi olmalıdır.''
Son 30 günde yapılması gereken şey, panikle yeni sistemler kurmak değil; öğrencinin mevcut düzenini daha verimli hale getirmek olduğunu aktaran Aydeniz, şöyle devam etti:
''Bu dönemde temel amaç şunlar olmalıdır: eksikleri belirlemek, deneme analizlerini doğru yapmak, tekrarları düzenli sürdürmek, uyku ve beslenme dengesini korumak, öğrencinin motivasyonunu kırmadan ilerlemek.
Velilerin özellikle dikkat etmesi gereken noktalardan biri de kıyaslamadır. “Filanca şu kadar net yapmış”, “Şu öğrenci şu kadar saat çalışıyormuş”, “Sen neden bunu yapmıyorsun?” gibi cümleler öğrencide motivasyon değil, çoğu zaman yetersizlik duygusu oluşturur. Öğrencinin ihtiyacı daha fazla baskı değil; anlaşılmak, desteklenmek ve güven duymaktır.
Bu süreçte veli şu cümleleri daha çok kullanmalıdır: “Senin emeğini görüyorum.” “Elinden geleni yapman bizim için değerli.” “Beraber sakin kalalım.” “Eksiklerini öğretmenlerinle birlikte planlayarak kapatabiliriz.” “Bu süreçte yalnız değilsin.”
Buna karşılık şu tarz cümlelerden uzak durmak gerekir: “Son 30 gün, artık her şeyi bırakıp sadece ders çalışmalısın.” “Ben bir videoda gördüm, herkes bunu yapıyormuş.” “Şu programı uygulamazsan olmaz.” “Bu netlerle nasıl olacak?” “Biz senin için bu kadar uğraşıyoruz.”
Son haftalarda öğrencinin en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri istikrardır. Sürekli program değiştirmek, her gün yeni bir öneriyle öğrencinin karşısına çıkmak veya farklı kaynaklar dayatmak öğrencinin zihnini dağıtabilir. Bunun yerine mevcut eksiklere göre sade, uygulanabilir ve öğrenciye özel bir plan yapılmalıdır. Bu plan çok ağır değil, sürdürülebilir olmalıdır.
Veli bu dönemde daha çok şunlara odaklanmalıdır: Öğrencinin uyku düzeni bozuluyor mu? Yemek yiyor mu? Çok mu içine kapanıyor? Deneme sonrası morali çok mu düşüyor? Sürekli ağlama, öfke, umutsuzluk veya yoğun kaygı belirtileri var mı? Bunlar varsa öğrenciyi daha fazla zorlamak yerine sakinleştirmek ve gerekiyorsa rehberlik desteği almak daha doğru olur.
Unutulmamalıdır ki YKS sadece bilgi sınavı değil, aynı zamanda süreç yönetimi sınavıdır. Bu süreçte öğrencinin yanında sakin, dengeli ve güven veren bir veli olması büyük avantajdır. Veli kaygısını kontrol edebildiğinde öğrenci de kendini daha güvende hisseder.''
Her öğrenci farklıdır
İskan Aydeniz, son 1 ayda en doğru yaklaşımın ''panik değil plan, baskı değil destek, kıyas değil güven'' olduğunu vurgulayarak, ''Her öğrenci özeldir. Her öğrencinin çalışma biçimi, eksikleri ve dayanıklılığı farklıdır. Bu nedenle öğrenciyi sosyal medyadaki genel tavsiyelere göre değil, kendi gerçek durumuna göre yönlendirmek gerekir. Velinin bu süreçte yapabileceği en büyük katkı, öğrencinin kaygısını artırmak değil; onun yanında sakin, anlayışlı ve destekleyici bir şekilde durmaktır.'' dedi.