İrfan Gözen
Futbolun dili evrensel ama her coğrafyada hikâyesi farklı yazılıyor. Diyarbakırlı Scout Adar Çetinok da bu hikâyelerin peşinden giden isimlerden biri. Futbol tutkusunu mesleğe dönüştüren Çetinok, bugün Batı Afrika’nın küçük ama futbol sevgisi büyük ülkesi Gambiya’da genç yetenekleri keşfetmeye çalışıyor.
Scoutluğun kolay bir iş olmadığını, ciddi emek ve tutku gerektirdiğini vurgulayan Çetinok, kendisini en çok motive eden şeyin keşfetme arzusu olduğunu söylüyor: “Ne kadar izlersen izle, her zaman ‘Acaba hâlâ izleyemediğim çok yetenekli bir oyuncu var mı?’ diye düşünüyorsun. Motive eden şey keşfetmenin hazzı” diyor.
Biz de onunla hem Scoutluk serüvenini hem de Gambiya’daki futbol kültürüne dair gözlemlerini konuştuk.
“Futbol sevgisi ve merakla başladı”
– Öncelikle sizi tanıyalım. Futbola ve scoutluğa olan ilginiz nasıl başladı?
Adar Çetinok: İlgim futbol sevgisi ve merakla başladı. 2001 yılından beri menajerlik oyunları oynuyordum. Çok fazla maç izlerim. Biriken bilgiyi muhafaza edemezsiniz; bir süre sonra kendiliğinden taşar ve ortaya bir ürün çıkar. Benim için bu ürün işe profesyonel olarak odaklanmak oldu. 2019’dan sonra dünyanın birçok ligini ve gençlik turnuvalarını yakından takip etmeye başladım, sektördeki birçok insanla tanışma fırsatı buldum.
“Karar verince scout olunmaz”
– Scout olmaya nasıl karar verdiniz, bu meslekte sizi en çok motive eden şey nedir?
Çetinok: Bu karar verince olunacak bir şey değil. İnsan için en önemli şey vakit. Bu işi yapabilmek ciddi emek gerektiriyor, tutkuyla yapılması lazım. Beni en çok motive eden şey mümkün olduğunca fazla oyuncu hakkında bilgiye sahip olabilmek. Ne kadar izlersen izle, hep “Acaba hâlâ keşfedemediğim çok yetenekli bir oyuncu var mı?” diye düşünüyorsun. Motive eden şey keşfetmenin hazzı.
Gambiya yeni bir dünya
– Gambiya’ya gelme fikri nasıl doğdu, neden Gambiya?
Çetinok: Aslında başka bir ülkeye gidecektim ama son anda Gambiya’ya karar verdim. Gambiya, yetenekli oyuncuların olduğu ve kimsenin henüz tam anlamıyla kontrol edemediği bir yer. Dolayısıyla yeni bir dünya. Birlikte çalışabileceğiniz ve size ihtiyaç duyan birçok kulüp var.
“Her mahallede futbol tutkusu”
– Gambiya’da futbolun halk için anlamı nedir?
Çetinok: Her mahallede toprak sahalar var. Her yaştan çocuk günün her saatinde topun peşinde koşuyor. Oyuncular profesyonel olabilmek için büyük bir mücadele veriyorlar. Burada gerçek mücadeleye tanık oldum.
“Fiziksel olarak çok güçlüler”
– Buradaki genç oyuncuların öne çıkan özellikleri neler? Özellikle dikkat ettiğiniz isimler var mı?
Çetinok: Fizik olarak çok güçlüler. Dünyanın öte yakasından bu özellikleriyle ayrılıyorlar. Çok hızlı ve yetenekli kanat oyuncuları var. Tabii ki dikkat ettiğim oyuncular var ama şu an burada söyleyemem, onları korumam lazım.
“Avrupalı yatırımcılar potansiyeli fark etmiş durumda”
– Gambiya’da futbolcuların altyapı sistemi hakkında neler söylersiniz?
Çetinok: Düzenli bir altyapı yok ama her mahallede birkaç yerel akademi var. Çoğu antrenörün başka işleri var. Oyuncular futboldan para kazanamadıkları için fırsat buldukça antrenman yapıyorlar. Ama yabancıların yatırımları da mevcut. Bayern Münih’in ortak olduğu bir akademi, Hollandalı yatırımcıların desteklediği kulüpler var. Avrupalılar buradaki potansiyeli görmüş durumda. Gelecekteki oyuncu satışlarından pay almak istiyorlar.
“Türkiye’ye transfer edilebilecek oyuncular var”
– Gambiya’dan Türkiye’ye transfer edilebilecek potansiyelli oyuncular görüyor musunuz?
Çetinok: Mutlaka. Hâlâ gelişmesi gereken ama geleceği parlak, durdurulması çok güç oyuncular var.
“Afrika’nın gülümseyen adası”
– Futbol dışında Gambiya’da sizi en çok etkileyen şey ne oldu?
Çetinok: Öncelikle herkes çok güler yüzlü. Herkes birbirine selam veriyor, şakalaşıyor. Eğlenmeyi biliyorlar. Stres yok denecek kadar az. Müziği ve dansı çok seviyorlar. Bu yüzden ülkenin takma adı ‘Afrika’nın gülümseyen adası’. Ama sıkıntılar da var; “Parayı veren düdüğü çalar” anlayışı hakim.
“Özel oyuncular fark yaratabilenlerdir”
– Bir oyuncuyu izlerken en çok hangi kriterlere bakıyorsunuz?
Çetinok: Fiziksel, teknik, mental ve sosyal özelliklerin hepsi önemli. Pozisyona göre beklentiler değişiyor. Dünyada o kadar çok oyuncu var ki, standart olmak yetmiyor. Fark yaratmak gerekiyor.
– Sizce bir futbolcuyu özel yapan unsur nedir?
Çetinok: Topun kıymetini bilen, doğru zamanda risk alabilen oyuncular özel olur. İlk kontrol, pas kalitesi, oyun zekâsı ve sahayı okuyabilmek çok önemlidir. Her pozisyon için farklı kriterler var ama en önemlisi fark yaratabilmektir.
“Hayallere sınır koymasınlar”
– Genç futbolculara ve scout olmak isteyenlere ne tavsiye edersiniz?
Çetinok: Genç futbolcular oynayabilecekleri yerlere gitsinler. Fiziksel olarak güçlenmeli, planlı ve çalışkan olmalılar. Teknolojiden yararlanarak dünyanın herhangi bir yerinden eğitim alabilirler. Hayallerine sınır koymasınlar.
Scout olmak isteyenlere ise şunu söyleyebilirim: Bana çok fazla mesaj geliyor. Herkese yetemiyorum ama bu konuda bir projem var. Gerçekten meraklı, çalışkan ve yetenekli kişilere bir şans yaratabilirim. Umarım yakında hayata geçer.
