Diyarbakır doğumlu Osman Nûrî Paşa, 19. yüzyılda hem devlet adamı hem de divan sahibi bir şair olarak dikkati çekti. Onun özellikle fes üzerine yazdığı şiirler, dönemin sosyal değişimlerini anlamak açısından büyük önem taşıyor.
Paşanın, kıyafet reformlarının simgesi haline gelen fesi “püsküllü bela” olarak tanımlayarak dikkati çekici bir kültürel miras bıraktığı kaydediliyor.
OSMAN NÛRÎ PAŞA KİMDİR?
Osman Nûrî Paşa, 1803 yılında Diyarbakır’da dünyaya geldi. Diyarbakır eşrafından Şeyhzâde İbrahim Hafid Paşa’nın oğludur. 1856 yılında vefat eden Paşa’nın mezarı, Diyarbakır Fatih Paşa (Kurşunlu) Camii’nin bitişiğindeki mezarlıkta, babasının yanındadır.
DEVLET ADAMI VE DİVAN SAHİBİ BİR ŞAİR
Osman Nûrî Paşa, yalnızca bir idareci değil, aynı zamanda divan edebiyatına katkı sunmuş bir şairdir. 19. yüzyılın sosyal, siyasi ve kültürel değişimlerine tanıklık eden Paşa, bu dönüşümleri şiirlerinde yansıtmıştır.
FESİ NEDEN “PÜSKÜLLÜ BELA” DİYE TANIMLADI?
Osmanlı'da 19. yüzyılda kılık kıyafette yapılan düzenlemelerin Osman Nûrî Paşa’nın dikkatini çektiği kaydedilen tarihi belgelerde, özellikle fesin, bu değişimlerin en sembolik unsurlarından biri olduğu kaydediliyor.
Nuri Paşa'nın divanında fesin toplumdaki yerine, şekline, püskülüne ve eğik duruşuna kadar pek çok özelliği hakkında beyitler yazdığı ifade edilerek, fes için “püsküllü bela” tanımını kullanması, dönemin ruhunu yansıtan önemli bir edebi ifade olarak dikkati çektiği belirtiliyor.
YÜZYILIN TANIKLIĞINI ŞİİRLERİNE TAŞIDI
Osman Nûrî Paşa’nın fes üzerine yazdığı şiirlerin, yalnızca bir başlıkla ilgili değil, bir çağın dönüşümünü anlamak açısından da önemli olduğu belirtilerek, fesin modelinden kullanım biçimine kadar pek çok detayın, Paşa’nın gözlem gücü ve şiir diliyle günümüze aktarıldığı kaydediliyor.
