Tarihi bir karede donup kalmış bu park, zamanın akışını sadece izlemekle kalmamış, onu ölçmüş de. Eski belediye binasının önündeki parkın tam ortasında bir güneş saati yer alıyor — öyle sıradan bir saat değil; El Cezeri’ye atfedilen, bilim ve estetiği birleştiren bir yapıt.
Bu kare, sadece taş binaları ya da ağaçları göstermiyor; Diyarbakır’ın unutulmuş gündelik hayatını, şehirli olma hâlini ve zamanla kaybolan zarif detaylarını da anlatıyor.
PARKIN KALBİNDE GÜNEŞ SAATİ VARDI
Bugün Ulu Cami’nin avlusunda görülebilen güneş saatinin, zamanında bu parkın tam ortasında yer aldığı biliniyor.
Kimi anlatımlara göre El Cezeri’ye ait olduğu düşünülen bu saat, dönemin halkına saatten çok daha fazlasını sunuyordu: Bilimle halkın gündelik hayatını buluşturan bir simgeydi.
Fotoğrafa dikkatli bakıldığında bu güneş saatinin koni şeklinde bir koruma kafesiyle çevrelendiği, etrafında ise gölgede oturmak isteyenler için sıralanmış sandalyelerin yer aldığı görülüyor.
CAMİYE O ZAMAN ÇIKILIYORDU, ŞİMDİ İNİLİYOR
Fotoğrafın en dikkati çekici detaylarından biri de sağ arka planda yükselen Diyarbakır Ulu Camii. Bugün herkesin yere doğru birkaç basamak inerek ulaştığı bu abidevi yapıya, o yıllarda birkaç basamak çıkarak ulaşıldığı görülüyor. Bu fark, sadece zeminin değil, zamanın da değiştiğini gösteriyor.
Şehrin hafızası toprağın altına inmiş; tarih, beton katmanlarının altında nefes almayı bekliyor.
ARTIK YOK: YERİNDE YERALTI ÇARŞISI VAR
Park bugün yok. Yerinde bir yeraltı çarşısı var. Beton kolonların ve ticari vitrinlerin altında kalan bu küçük tarih parçası, Diyarbakır’ın dönüşen yüzüne dair önemli bir örnek.
BİR ZAMANLAR BELEDİYE ÖNÜNDE HAYAT VARDI
Belediye binası ve onun önündeki bu küçük meydan, sadece bir yönetim merkezi değil, sosyal hayatın kalbi gibiydi. Bugün nostaljiyle bakılan bu kare, aslında Diyarbakır’ın geçmişte ne kadar yaşanabilir ve insan ölçeğinde bir şehir olduğunu gözler önüne seriyor.
Sandalyelerin, ağaç gölgelerinin, güneş saatinin ve taş zeminlerin oluşturduğu bu sade ama anlamlı kompozisyon, kültürel hafızanın ne kadar hızlı silindiğini ve neyin yerine ne konulduğunu sorgulatıyor.