İriliğiyle göz kamaştıran, tadıyla efsanelere konu olan Diyarbakır karpuzu, bu kez sınırları aştı ama olduğu yerde kaldı.
Tarım ve teknolojide lider konumdaki Amerika Birleşik Devletleri, bu sıra dışı karpuzu kendi topraklarında yetiştirmek için özel bir araştırma projesi başlattı. Ancak sonuç, teknolojiye güvenenleri hayal kırıklığına uğrattı.
TOHUM YETMEDİ, DİCLE KIYISINDAN TOPRAK BİLE GÖTÜRDÜLER
Amerikalı tarım uzmanları, Diyarbakır’a gelip karpuzun yetişme koşullarını yerinde inceledi. Sadece tohum almakla kalmayan ekip, karpuzun yetiştiği bölgeden, Dicle Nehri kıyısından özel olarak toprak da götürdü.
ABD’de oluşturulan laboratuvar ortamında bu koşullar birebir taklit edildi. Tohumlar ekildi, bitkiler büyüdü, çiçekler açtı...
Ancak karpuzlar olgunlaştığında ortaya çıkan manzara beklentileri yerle bir etti. İriliği kaybolmuş, rengi solgun, tadı neredeyse hiç olmayan meyveler elde edildi.
Efsanevi Diyarbakır karpuzunun yerini kabağa benzer, şekilsiz ve lezzetsiz meyveler aldı. Proje sonuç vermeyince raflara kaldırıldı.
ABD KARPUZDA DİYARBAKIR’A YENİLDİ
Bu başarısızlık kısa sürede hem sosyal medyada hem halk arasında konuşulur hale geldi.
“ABD, Diyarbakır karpuzuna yenik düştü” yorumları dilden dile yayıldı. Amerika’nın tüm teknolojisine rağmen Diyarbakır’ın iklimi, toprağı ve havası taklit edilemedi. Tarımda üstünlük yarışında Diyarbakır galip geldi.
DİYARBAKIR’DA KARPUZ ZORDA AMA UMUT SÜRÜYOR
Ancak ironik bir şekilde, Diyarbakır karpuzu kendi vatanında da sınavdan geçiyor.
İklim değişikliği, kuraklık, azalan yağışlar ve tarım politikaları nedeniyle karpuzlar artık geçmişteki gibi devasa boyutlarda yetişmiyor. Oysa geçmişte bu karpuzlar develerle taşınacak kadar büyüktü.
Yine de coğrafi işaret tesciline sahip Diyarbakır karpuzu, her yıl düzenlenen karpuz festivalleriyle yaşatılmaya çalışılıyor. Çiftçiler umutlu, yeni nesil tarım teknikleri ve yerel dayanışmayla ürünün korunması hedefleniyor.
LOKMAN HEKİM’İN EFSANESİYLE YAŞAYAN BİR MEYVE
Diyarbakır karpuzu yalnızca bir tarım ürünü değil, halk anlatılarının da vazgeçilmez bir parçası.
Rivayete göre, Lokman Hekim, ölümsüzlüğün sırrını ararken yolu Diyarbakır’a düşer. Pazar yerindeki dev patlıcanları görür ve şaşırarak, ''burada hastalık çok olur'' demiş. Ancak devasa karpuzları görünce de karpuzların boyutunu görünce “İlacını bulmuşlar” der.
Bu anlatı, Diyarbakır karpuzunun sadece toprağa değil, kültüre ve hafızaya da kazındığını gösteriyor. ABD’yi bile pes ettiren bu meyve, Diyarbakır’da efsane olarak yaşamaya devam ediyor.
Diyarbakır karpuzu ne teknolojiyle üretilebiliyor ne başka yerde yetiştirilebiliyor. Çünkü bazı lezzetler, sadece ait oldukları topraklarda hayat bulur.
