Diyarbakır'ın Silvan ilçesindeki Batman Çayı üzerinde bulunan ve Artuklular döneminde Timurtaş bin İlgazi bin Artuk tarafından 1147 yılında yaptırılan Malabadi Köprüsü orta açıklığa sahip dünyanın en büyük köprüsü. 2016 yılında Dünya Kültür Mirasi Listesi'ne alınan Malabadi Köprüsü, 7 metre eninde ve 150 metre uzunluğunda bulunuyor.
Taşlarla inşa edilen köprünün yüksekliği, su seviyesinden kilit taşına kadar 19 metredir.
Anıtsal mühendislik ve mimarlık başyapıtlarından olan Malabadi Köprüsü, 40.86 metre açıklığındaki sivri ana kemeri ile dünyanın günümüze ulaşan en büyük kemer açıklığına sahip taş kemer köprüsüdür.
HORASAN HARCIYLA YAPILDI
Asırlardır ilk günkü gibi ayakta kalan nadir eserlerden biri olan köprünün yapımında Horasan harcının kullanıldığı belirtiliyor.
Araştırmacılar, horasan harcının kullanılması nedeniyle köprünün özgün yapısını kaybetmeden günümüze kadar ulaştığını söylüyor.
AYASOFYA'NIN KUBBESİ KADAR GENİŞ
Evliya Çelebi, Malabadi Köprüsü hakkında seyahatnamesinde, köprünün iki tarafında kale kapıları gibi demir kapılar olduğunu, kemerin altında bulunan hanlara, sağdan ve soldan gelenlerin konakladıklarını anlatıyor.
Köprünün kemeri altında birçok oda bulunduğunu ve köprünün sağ ve solundaki bütün korkulukların Nahcivan çeliğinden olduğunu anlatan Evliya Çelebi, köprü ile ilgili şu notu seyahatnamesine düşüyor:
''Demirci ustası da var kudretini sarf ederek bir tür sanatlı kafesli korkuluklar yapmış ve doğrusu elinin ustalığını göstermiştir. Doğrusu, üstad mühendis, var kuvvetini sarf ederek bu köprüde öyle sanatlar göstermiştir ki bu işçiliği geçmiş mimarlardan hiçbirisi göstermemiştir. Malabadi Köprüsü'nün altına Ayasofya'nın kubbesi girer.''
FRANSIZ MİMARIN GÖRÜŞÜ
Fransız mimar Albert Gabriel de modern statik hesabının olmadığı devirde bu açıklıkta böyle bir eserin yapılmasının hayranlık uyandırdığını ifade ederek, notlarına şunları kaydediyor:
''Ayasofya'nın kubbesi köprünün altına rahatlıkla girer. Balkanlarda, Türkiye'de, Orta Şark'ta bu açıklıkta, bu yaşta köprü yoktur. Muhteşem bir yapı.''