Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilere göre, 1895 yılı düzenlemelerinin ardından Osmanlı Devleti’nde vilayet yönetiminde önemli değişiklikler yaşandı.
Diyarbakır Vilayeti de bu değişimlerin merkezinde yer aldı. Özellikle valiler arasındaki becayişler (görev değişimi), dönemin siyasi ve idari dengelerini yansıtan önemli gelişmeler arasında kayda geçti.
1895 DÜZENLEMELERİ VE YENİ ATAMALAR
Vilâyât-ı Sitte ıslahatları kapsamında mülkî teşkilata son şekli verilen Diyarbakır’a, Galib Paşa’nın ardından 1897-1902 yılları arasında Mehmed Halid Bey, 1902’de Hacı Asaf Paşa ve 1903’te dokuz ay süreyle Selanikli Faik Paşa atandı. Ancak idarede yetersiz kalan Faik Paşa azledilerek, yerine 18 Şubat 1903'te dirayeti ve kifayeti ile tanınan Kayseri Mutasarrıfı Nazım Paşa'nın getirildiği belirtiliyor.
DİYARBAKIR VE HALEP ARASINDA İLK BECAYİŞ
14 Temmuz 1905’te Osmanlı yönetiminde dikkati çeken bir gelişme yaşandı.
Diyarbakır Valisi Nazım Paşa ile Halep Valisi Kazım Bey arasında becayiş yapıldı. Bu değişim, bölgede dengelerin gözetildiğinin bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Becayişler bununla sınırlı kalmadı. 4 Nisan 1906’da Ata Bey ile Nazım Paşa arasında yeni bir becayiş gerçekleştirildi.
Rumeli Beylerbeyliği payesi verilerek paşa unvanı alan ve Diyarbakır'a atanan Nuri Paşa da, birkaç ay içinde şehrin havasına uyum sağlayamadığını belirterek, görev değişikliği talep etti.
Bu kez 21 Ağustos 1906'da Mamüratülaziz Valisi Fehmi Efendi ile becayiş yapıldı.
SAĞLIK SORUNLARI VE VEKALET DÖNEMİ
Ancak Fehmi Efendi sağlık sorunları nedeniyle görevini sürdüremedi. Yeni vali Mustafa Bey Diyarbakır’a gelene kadar, Mardin Mutasarrıfı Arifi Paşa vali vekili olarak görevlendirildi.
Osmanlı döneminde 1900'lerin başında Diyarbakır’da atam ve becayişler oldukça sık yaşandı.
BECAYİŞ NEDİR ?
Becayiş, tanım olarak karşılıklı olarak yer değiştirmektir.
Becayişin tanımı, 657 sayılı Kanunun 73'üncü maddesinde yapılmıştır.
Becayiş: ''Aynı kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler.''