Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı İnkaya Mahallesi’nde, arkeologlar ve gönüllülerden oluşan kazı ekibi, adeta ateşin altında çalışarak tarihin derinliklerine ulaşıyor.
Kavurucu sıcaklığın yaklaşık 50 dereceyi bulduğu bu zorlu coğrafyada, antik bir kilisenin kalıntıları gün yüzüne çıkarılıyor.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Feray Korucu Yağız’ın bilimsel danışmanlığında yürütülüyor.
Ekip, bu yılki kazılara 7 Temmuz’da başladı ve ağırlıklı olarak tarihi bir kilise yapısının mimari planına odaklanıyor.
BAZİLİKA PLANI VE MEZARLAR BULUNDU
Kazı alanında açığa çıkarılan yapının oldukça büyük, doğu-batı doğrultulu ve bazilika planlı bir kilise olduğu belirlendi.
Dr. Yağız, kilisenin özellikle apsis kısmında görülen liturji alanının, kuzey Suriye kiliseleriyle benzerlik gösterdiğini ifade etti.
Yapının güney, batı ve kuzey kısımlarında bulunan mezarlar ise bu alanın 13. yüzyıla kadar aktif olarak kullanıldığını ortaya koyuyor.
Mezar buluntuları, Hristiyan gömme geleneklerine dair önemli veriler sağlıyor. Bazı bireylerin kişisel eşyalarıyla birlikte gömülmüş olması, dönemin inanç ve yaşam tarzına ışık tutuyor.
SICAĞA MEYDAN OKUYAN ARKEOLOGLAR
Çalışma koşulları ise oldukça zorlu. Gölgede bile 40 dereceyi aşan hava sıcaklıkları, açık alanda zaman zaman 50 dereceye kadar çıkıyor. Bu aşırı sıcaklıklar karşısında ekip, molaları sıklaştırarak ve tente gölgelikler kurarak çalışmalarını sürdürüyor.
Dr. Yağız, “Her buluntu bizler için çok değerli. Kavurucu sıcağa rağmen tarihin izini sürmekten vazgeçmiyoruz” diyerek alandaki azmi özetliyor.
“MİMARİ ŞİFRELERİ ÇÖZMEYE YAKLAŞTIK”
Saha sorumlusu arkeolog Kemal Atak da, kilisenin ortaya çıkarılan bölümlerinin yapının genel planına dair yeterli bilgiler sunduğunu belirtti.
Ancak hâlâ çözülmesi gereken mimari boşlukların bulunduğunu vurgulayan Atak, bu sezon sonunda bu sorulara da yanıt bulmayı umduklarını dile getirdi.
Atak, “Sıcaklık bazen güneşte 50 dereceyi buluyor. Bu koşullar bizi zorlasa da kazı çalışmalarıyla Diyarbakır’ın saklı tarihini gün yüzüne çıkarmak büyük bir motivasyon kaynağı oluyor” dedi.