Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde yapılan araştırmalarda, Hz. Danyal Peygamber’e ait olduğu ileri sürülen bir mezar kalıntısı ortaya çıkarıldı.
Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mesut Erdal, bu mezarın Hz. Danyal’a ait olabileceğini ve kadim kaynaklarla örtüşen önemli rivayetleri içerdiğini söyledi.
Mezarlığın Eğil İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün arka bahçesinde yer aldığı ve bir zamanlar türbe olarak kullanıldığı da belirtildi.
DİCLE’NİN YOLU PEYGAMBERİN ASASIYLA MI BELİRLENDİ?
Prof. Dr. Erdal’ın aktardığına göre, Hz. Danyal’a dair bölgede yaygın bir rivayet, Dicle Nehri'nin şekliyle doğrudan bağlantılı.
Rivayete göre Allah, Danyal Peygamber’e Dicle’nin çıktığı mağaradan yürüyerek bir güzergâh çizmesini emreder.
Elinde asasıyla yürüyen Hz. Danyal, yolu boyunca çizgi çizer ve su bu çizgiyi takip eder. Ancak fakirlerin malına veya vakıflara zarar vermemesi için suyun yönünü sık sık değiştirir.
Bu nedenle Dicle Nehri’nin zikzaklar çizerek ilerlediğine inanılır. Bazı anlatımlarda Danyal Peygamber’in suya yön veren bu yürüyüşünün Basra’ya kadar sürdüğü belirtilir.
40 YILLIK ŞİFAHİ KANITLAR, HALK HATIRALARI
Yaklaşık 40 yıl önce Eğil’de yaşayan yaşlıların imzalı ifadelerinde, söz konusu mezarın Danyal Peygamber’e ait olduğu yönünde güçlü yerel kanaatlerin bulunduğu kaydediliyor.
Bu kişilere göre, bölgedeki kalıntılar bir türbeye aitti ve o türbe zamanla yok oldu.
ZÜLKİFL’İN İZİNDE: ERGANİ VE BİTLİS’TEN EĞİL’E
Rivayetlere göre, Danyal Peygamber, Hz. Zülküfl’ün çocukları arasında yer alıyor.
Bahtunnasar’ın Kudüs’e saldırısı sırasında Zülküfl Peygamber’i ele geçiremeyen kral, Danyal ve kardeşlerini yanına aldırır. Bu süreçte özellikle Danyal’a ayrı bir önem gösterdiği ifade ediliyor.
Zülküfl Peygamber’in ise bir dönem Şam, Toros etekleri, Bitlis ve Ergani dolaylarında dolaştığı, bu süreçte Tevrat levhalarını Danyal’a ezberlettiği anlatılıyor.
Bu yakın ilişki nedeniyle Hz. Zülküfl’ün kabrine yakın bir noktada Danyal’ın da medfun olduğu düşünülüyor.
EĞİL’DEKİ MEZAR İHTİMALİ GÜÇLÜ
Bazı kaynaklarda, Hz. Danyal’ın İran’ın Huzistan bölgesindeki Sus kentinde gömüldüğü yönünde rivayetler bulunsa da, bu anlatımların sağlam belgeye dayanmadığı ifade ediliyor.
Hz. Ali’ye atfedilen ve Hz. Ömer dönemine dayanan bu bilgi, bazı İslami kaynaklarda “mevsuk olmayan” (belgesiz) olarak değerlendiriliyor.
Bu nedenle Eğil’deki mezarın Danyal’a ait olabileceği fikri, bölgedeki yerel anlatılar ve fiziki kalıntılarla daha tutarlı bir zemin oluşturuyor.
EĞİL’İN PEYGAMBERLERLE BAĞI GÜÇLÜ
Eğil ilçesi ve çevresi, tarih boyunca birçok peygamberin geçtiği ya da yaşadığı yerler olarak kabul ediliyor.
Daha önce de Hz. Zülküfl, Hz. Elyesa ve Hz. Harun gibi isimlerin makam ya da mezarlarının bulunduğu iddiaları gündeme gelmişti.
Hz. Danyal’ın da bu hattı izlediği ve Eğil’de bir dönem yaşadığına dair halk arasında derin bir inanç söz konusu. Bu yeni keşifle birlikte, bölgedeki peygamberler tarihine dair çalışmaların artması bekleniyor.