Diyarbakır Dağ Kapı Burcu'ndaki 5. yüzyıldan kalan yazıt, Diyarbakır’daki kayıp hanı ortaya çıkardı.
Diyarbakır’ın Dağ Kapı bölgesinde bulunduğu düşünülen tarihi bir yapıya ait 449 tarihli Grekçe kitabe, kentin Hristiyan hacılar için önemli bir konaklama merkezi olduğunu gösteriyor. Ancak ilginç olan şu ki; bu hana dair bugüne ulaşan hiçbir fiziksel iz bulunmuyor.
Bu da, MS 5. yüzyılda inşa edilen ve hacılara hizmet veren bir hanın bugün kayıp olduğu gerçeğini ortaya koyduğu belirtiliyor.
KİTABE: BAĞIŞ, USTA, TARİH VE AMAÇ
Taş üzerine Grekçe yazılmış kitabede şu ifadeler yer alıyor:
“Adlarını kitapta bulacağınız kişilerin verdikleri paralarla, Diyakos Appios’un çabaları sonucu yapılmış han. Yapan taşçı ustası Paulos. Tarih 449.”
Bu yazıt, hanın toplu bağışlarla yapıldığını, bir kilise görevlisinin (Diyakos) öncülüğünde inşa edildiğini ve taş ustası Paulos tarafından tamamlandığını net biçimde aktardığı kaydediliyor.
Kitabe içeriğinin, buranın özellikle Hristiyan hacılar için tasarlandığını ortaya koyduğu anlatılıyor.
DAĞ KAPI’DAKİ HAN NEDEN YOK?
Kitabenin ait olduğu yapının konumunun büyük ihtimalle Dağ Kapı civarı olarak tahmin edildiği belirtilirken, ancak ne bu hana dair mimari kalıntılar, ne de başka yazılı belgenin günümüze ulaşmadığı kaydediliyor.
Bu durum, hanın ya tamamen yıkılmış ya da zaman içinde başka yapılara dönüşmüş olabileceği ihtimalini güçlendirdiği belirtiliyor.
Diyarbakır’ın çok katmanlı tarihini yansıtan bu kitabenin, şehirde bir zamanlar Hristiyan hacılara hizmet eden ancak bugün izine rastlanamayan kayıp bir hanın varlığını belgelediği ifade ediliyor.
Şehrin geçmişindeki bu tür unutulmuş yapıların, hem kültürel miras hem de inanç tarihi açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor.