Tarihi kayıtlarda yer alan bilgilere göre, Asur Kralı III. Salmanasar’ın Diyarbakır ve çevresinde yürüttüğü askeri seferler, bölge tarihinin en yıkıcı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Bugün Londra’daki British Museum’da sergilenen kitabeler, o dönemde yaşanan tahribatı ayrıntılı biçimde belgeliyor.
TUŞHAN KİTABELERİNDE YIKIM ANLATILDI
Bismil Üçtepe’deki Asur Tuşhan sarayında bulunan iki taş anıt, Salmanasar’ın fetihlerini ve gerçekleştirdiği yıkımı gözler önüne seriyor. Bu kitabelerde, Diyarbakır ve çevresinde yapılan tahribatın boyutları çarpıcı ifadelerle aktarılıyor.
YAZITLARDA DOĞA VE YERLEŞİMLERİN YOK EDİLİŞİ
Kitabelerde geçen ifadelerde, “Güzel fidanlıkları dağıttım, dillere destan asma bağlarını tahrip eyledim, bahçeleri ve sarayları atlarımızın ayakları altında ezdim” sözleri yer alıyor.
Bu anlatımlar, yalnızca savaş değil, doğanın ve yerleşimlerin de sistematik biçimde yok edildiğini ortaya koyuyor.
ARKEOLOGLAR TARİHİ FELAKETİN İZLERİNİ BELGELİYOR
Arkeologlara göre, Salmanasar’ın yazıtları, sadece askeri zaferleri değil, aynı zamanda yaşanan kültürel ve çevresel yıkımın boyutlarını da yansıtıyor. Bu taş kayıtlar, Mezopotamya’daki savaşların toplumsal etkilerini anlamak açısından önemli bir kaynak olarak değerlendiriliyor.
ASUR HAKİMİYETİ DİYARBAKIR’DA SONA ERDİ
Tarihi kaynaklarda, bölgedeki direnişin yıkıma rağmen sürdüğü belirtiliyor.
Hurilerin yeniden güç kazanarak Asurlulara saldırdığı ve bu karşı hamleyle Asur egemenliğinin Diyarbakır ve çevresinde sona erdiği kaydediliyor.
KİTABELERİN TARİHE BIRAKTIĞI MESAJ
Salmanasar’a ait bu taş yazıtlar, Diyarbakır tarihine ışık tutarken, kadim uygarlıkların mücadelelerinin izlerini günümüze taşıyor.
Kitabeler, tarihin yalnızca galiplerini değil, aynı zamanda yıkımın tanıkları olan toplumları da anlatıyor.