Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ev sahipliğinde gerçekleştirilen "İhracatın Finansmanı ve Yeni Nesil İhracat Destekleri Zirvesi", kentin ekonomik vizyonuna ve dış ticaret potansiyeline ışık tuttu. Toplantıda, Diyarbakır'ın mevcut üretim kapasitesi, sanayi altyapısındaki büyüme ivmesi ve devletin sunduğu yeni nesil destek mekanizmaları kapsamlı bir şekilde masaya yatırıldı. Uzmanlar, kentte üretilen ürünlerin başka iller üzerinden dolaylı yollardan ihraç edilmesi yerine doğrudan kentin kendi gümrükleri üzerinden dış pazarlara açılması halinde, mevcut rakamların katlanarak 1 milyar dolarlık devasa bir hacme kolayca ulaşabileceğini vurguladı.
Diyarbakır üretim ve ihracat üssü oluyor
Hedef 1 milyar dolarlık doğrudan ihracat
Zirvenin en önemli konuşmacılarından biri olan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Yalçınkaya, küresel ekonomide yaşanan daralmalara ve zorluklara dikkat çekti. Türkiye'nin bu zorlu küresel ekonomik iklime rağmen üretim ve ihracat alanındaki istikrarlı büyüme trendini sürdürdüğünü belirten Yalçınkaya, ülkenin geçtiğimiz yıl 273,4 milyar dolarlık mal ihracatı gerçekleştirdiğini hatırlattı. Hizmet ihracatı rakamlarının da bu tabloya eklenmesiyle Türkiye'nin toplam dış ticaret hacminin 390 milyar dolar seviyesine ulaştığı ifade edildi.
Diyarbakır özelinde detaylı değerlendirmelerde bulunan Yalçınkaya, kentin resmi ihracat rakamının şu an için 368 milyon dolar seviyesinde ölçüldüğünü aktardı. Ancak bu rakamın kentin gerçek sanayi ve üretim potansiyelini tam olarak yansıtmadığına dikkat çeken Yalçınkaya, firmaların lojistik veya prosedürel nedenlerle farklı sınır illeri üzerinden yaptığı ticarete vurgu yaptı. Yalçınkaya, dolaylı ihracat yerine doğrudan kentin kendi üzerinden yapılacak ihracatın kapılarının açılması ve teşvik edilmesi durumunda, bu rakamın 1 milyar dolara çıkabileceğini belirtti. Bu yapısal dönüşüm sayesinde elde edilen ekonomik katma değerin ve sermayenin doğrudan Diyarbakır’da kalacağı, bunun da yerel istihdama büyük katkı sağlayacağı ifade edildi.
İhracat akademisi ile kurumsallaşma adımı
İhracatın geliştirilmesi, firmaların küresel rekabete hazırlanması ve dış ticaretin sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından sunulan destek mekanizmaları zirvenin teknik başlıkları arasında yer aldı. Yalçınkaya, yerel firmaların küresel pazarlara entegrasyonunu kolaylaştıran Kolay İhracat Platformu, e-ihracat teşvikleri, UR-GE (Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi) projeleri ve uluslararası fuar katılımlarına yönelik destekler hakkında sanayicilere detaylı bilgiler sundu.
Ayrıca, Eximbank finansmanlarının üretim yapan ve bunu ihraç etmek isteyen sanayiciler için taşıdığı kritik öneme değinildi. Bölgedeki firmaların dış ticaret kapasitesini artırmak ve nitelikli personel ihtiyacını karşılamak için Diyarbakır’da bir "İhracat Akademisi" kurulabileceği fikri de zirvede paylaşıldı. İhracatın sadece finansman bulmaktan ibaret bir süreç olmadığını, aynı zamanda ciddi bir kurumsal altyapı, mevzuat bilgisi ve eğitim meselesi olduğunu belirten Yalçınkaya, sanayicilerin bu vizyonla hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Sanayi altyapısında 10 yıllık büyük dönüşüm
Kayıt dışı ihracat rakamları etkiliyor
DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya ise zirvede yaptığı konuşmada, Diyarbakır’ın son on yılda geçirdiği yapısal ve ekonomik evrime dikkat çekti. Kentin tarihsel süreçte üstlendiği ticaret merkezi rolünün ötesine geçerek, artık bölgenin en güçlü üretim merkezlerinden biri olma yolunda emin adımlarla ilerlediğini ifade etti. Kaya, sanayi altyapısındaki bu gözle görülür güçlenmeye rağmen, mevcut resmi ihracat rakamlarının kentin devasa üretim kapasitesini perdelediğini dile getirdi. Üretimin önemli bir kısmının hala sınır illeri veya farklı ihracat üsleri üzerinden yurtdışına gönderildiğini belirten Kaya, bu dolaylı yöntemin resmi istatistikleri düşük gösterdiğini söyledi.
Geçmiş yıllarda kente gelen yatırımcılara tahsis edilecek uygun sanayi arsası bulmakta bile büyük zorluklar yaşadıklarını hatırlatan Kaya, bugün gelinen noktanın kent ekonomisi adına gurur verici olduğunu ifade etti. Organize sanayi bölgelerinin (OSB) hızla büyüdüğünü, yeni üretim bantlarının açıldığını ve özellikle Tekstil Organize Sanayi Bölgesi gibi ihtisaslaşmış alanların kentin üretim dinamiğini kökten değiştirdiğini belirtti. Karacadağ Organize Sanayi Bölgesi’nde planlanan 15 bin dönümlük devasa alanın 3 bin dönümünün hızla dolduğunu ve yeni tahsis alanlarının açıldığını vurgulayan Kaya, bu verilerin üretim iştahını gösterdiğini aktardı. İmalatçıların yüksek maliyetler, enerji fiyatları ve finansmana erişim zorluklarıyla mücadele ederken karmaşık ihracat prosedürleriyle yorulduğunu belirten Kaya, ihracatın kayıt altına alınması ve doğrudan kent merkezli yapılabilmesi için bürokratik kolaylıkların sağlanması gerektiğini ifade etti.
Pazar çeşitliliği 130 ülkeye ulaştı
Diyarbakır'ın ihraç ürünlerini gönderdiği uluslararası pazarlardaki genişleme de zirvenin öne çıkan istatistiklerinden biri oldu. DTSO Başkanı Mehmet Kaya, kentin dış ticaret ağında yaşanan coğrafi gelişimi rakamlarla ortaya koydu. On yıl önce Diyarbakır’dan sadece 80 civarında ülkeye ihracat gerçekleştirilirken, sanayicilerin dinamizmi ve yeni pazar arayışları sonucunda bugün bu sayının 130’a yaklaştığı açıklandı. Bu genişlemenin, üreticinin global vizyonunun ve üretim kalitesinin doğru bir çizgide ilerlediğinin en net göstergesi olduğu ifade edildi.
Eximbank'ın kentte şube açmasının tesadüf olmadığını, bu durumun kentteki ihracat potansiyelinin devlet kurumları tarafından da tescillendiği anlamına geldiğini söyleyen Kaya, kredi kullanım oranlarının yüksekliğine dikkat çekti. Önümüzdeki diplomatik ve ticari süreçlerde Suriye pazarının Diyarbakır için yeni bir fırsat penceresi yaratabileceği, bu alanın tıpkı Irak pazarı gibi kentin ihracatını domine edecek potansiyele sahip olduğu değerlendirildi. Zirve; Karacadağ OSB Başkanı Beşir Yılmaz, Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, Eximbank Pazarlama Direktörü M. Efkan Bingöl, İGE A.Ş Genel Müdürü Fatih Tuğrul Topaç ve Türk Ticaret Bankası yetkilisi Murat Önlem'in yanı sıra çok sayıda sanayicinin katılımıyla kentin ekonomik rotasına yönelik stratejik bir yol haritası sunarak tamamlandı.
Ticaret Bakanlığı, DTSO, IGE, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası, Diyarbakır Tekstil İhtisas OSB ve Diyarbakır OSB tarafından ortaklaşa düzenlenen "İhracatın Finansmanı ve Yeni Nesil İhracat Destekleri Zirvesi" yarın da devam edecek.
Haber Özeti
• DTSO'da düzenlenen zirvede, Diyarbakır'ın 368 milyon dolarlık resmi ihracat rakamının, doğrudan ihracat adımlarıyla 1 milyar dolara çıkabileceği belirtildi.
• Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Yalçınkaya, kentteki dış ticaret potansiyelini artırmak için bir "İhracat Akademisi" kurulabileceğini açıkladı.
• DTSO Başkanı Mehmet Kaya, kentin son 10 yılda ticaret merkezinden güçlü bir üretim merkezine dönüştüğünü, Karacadağ OSB'nin hızla büyüdüğünü vurguladı.
• Diyarbakır'ın ihracat yaptığı ülke sayısının son 10 yılda 80'den 130'a yükseldiği ifade edilerek, Suriye'nin yeni hedef pazar olabileceğine dikkat çekildi.
• Yetkililer, sanayicilerin dolaylı ihracat yerine kendi kentleri üzerinden dış ticaret yapmalarının yerel ekonomiye katma değer sağlayacağının altını çizdi.