Meral Özdemir
Kalın bağırsak ya da kolon kanseri, dünyada en çok rastlanan kanser türleri arasında bulunuyor. Uzmanlar, vücudumuzdaki bazı belirtileri izlemenin ve hızlıca hekime başvurmanın hayat kurtarıcı bir adım uyarısında bulunuyor.
Bu kanser kadın ve erkeklerde özellikle 50 yaş üstünde daha sıklıkla görülen bir tür. Sindirim sisteminin anüsle bağlanan son noktası olan kalın bağırsak, ortalama 1,5 ile 2 metre uzunlukta bir organ. Kalın bağırsak, kolon ve rektumdan meydana gelmekte. Peki, rektum neresidir? Kalın bağırsağın anüsten önceki son 12 santimetrelik dışkının depolandığı kısmına denir. Kolon ise rektum dışındaki diğer kalın bağırsak bölümüdür. İnce bağırsaktan büyük ölçüde sindirilmiş halde gelen besinler, kolon bölgesinde tekrar ayrıştırılmakta, su ve mineraller alındıktan sonra geriye kalan kısmı, anüs yoluyla atılması için rektumda depolanmaktadır.
Kalın bağırsakta kolon bölümünde ortaya çıkan kansere, kolon kanseri olarak tanımlanıyor.
Uzmanlar, kolonda görülen kanser, erken evrede teşhis edilirse tamamen tedavi edilmesi mümkün olduğunu belirtiyor.
BAĞIRSAK KANSERİNİN OLASI İLK BULGULARI
Dışkınızda nedensiz yere olabilecek kan (parlak kırmızı veya koyu kırmızı renkte olabilir).
Tuvalete her zamankinden daha fazla çıkmanız ya da daha katı veya cıvık olması gibi dışkınızdaki olabilecek herhangi bir değişiklik.
Karnınız şiş ve gerginken hissedilen karın ağrısı ve şişkinlik.
BAŞKA BELİRTİLER DE OLABİLİR
Hızlı kilo kaybı yaşadıysanız,
Tuvaletten sonra bağırsağınızı gerektiği gibi boşaltamadığınızı hissediyorsanız,
Normalden daha yorgun veya baş dönmesi hissediyorsanız.
Dışkınızda ve makatınızda kanama var mı yok mu diye kontrol edin.
Bu belirtilere sahip olmak mutlaka bağırsak kanseri olduğu anlamına gelmez, ancak bunları üç hafta ya da daha uzun bir süre boyunca fark ederseniz ve iyi hissetmiyorsanız bir hekime görünmeniz tavsiye ediliyor.
Bağırsak kanseri bazen dışkının bağırsaktan geçmesini olanaksız kılabilir. Bu da şiddetli karın ağrısı ve kabızlığa neden olabilir. Bu durumda hızlıca sağlık kuruluşlarına başvurulmalı.
RUTİN DIŞKIYA DİKKAT
Tuvalette çıktığınızda dışkınıza iyi bakmakta fayda var.
Dışkınızdaki kanın yanı sıra rektal kanamaya (anüs çevresindeki) da dikkat etmelisiniz.
Parlak kırmızı kanama hemoroitten gelebilir ancak bağırsak kanserinden de kaynaklanabilir.
Dışkınızdaki koyu kırmızı veya siyah kan, bağırsaklarınızdan veya midenizden gelebilir.
Ayrıca, tuvalete çıkmaktaki sıklığınızda normale göre bir değişiklik de fark etmeniz mümkün.
Veya bağırsaklarınızı gerektiği gibi boşaltmadığınızı ve yeterince sık gitmediğinizi hissedebilirsiniz.
Uzmanlar, doktora gitmeden önce semptom günlüğü tutulmasını tavsiye ediyor.
Konuyla ilgili rutinlerinizdeki değişiklikleri ve kanamalar hakkında mutlaka hekiminize bilgi veriniz.
BAĞIRSAK KANSERİNE NELER NEDEN OLUYOR
Yaşlandıkça, kanser olma olasılığı artıyor. Bağırsakta da durum farklı değil. Çoğu vaka 50 yaş üstü yetişkinlerde görülür.
Bol miktarda kırmızı et ve sosis, pastırma, salam gibi işlenmiş etleri tüketmek.
Sigara içmek birçok kanser için riski artırmakta.
Çok fazla alkol almak
Fazla kilolu ya da obez olmak.
Bağırsağınızda tümöre dönüşebilen poliplerin olması.
NELERE DİKKAT EDİLMELİ
Bilim insanları, bağırsak kanserlerinin yarısından fazlasının daha sağlıklı bir yaşam tarzına sahip insanlar tarafından önlenebileceğini söylüyor.
Egzersiz yapmak, daha fazla lif ve daha az yağ tüketmek ve günde yaklaşık altı ila sekiz bardak su içmek.
Ama aynı zamanda, herhangi bir semptomla aile hekiminize gitmeniz ve önerilmesi durumunda kanser taramasını da kabul etmek önemlidir.
KETEM'DE ÜCRETSİZ TARAMA
Türkiye'de kalın bağırsak kanser taramaları; 50-70 yaş arasında kadın ve erkek nüfusa Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) iki yılda bir ücretsiz olarak yapılıyor.
Sağlık Bakanlığı, 50-70 yaş arasında kişilere, her 10 yılda bir de kolonoskopi ile tarama öneriyor.
Ailede kalın bağırsak polipleri, kalın bağırsak kanseri, ülseratif kolit, Crohn Hastalığı ya da kalıtsal polipozis veya polipozis dışı sendrom öyküsü olan bireylerde ise 40 yaşından itibaren tarama yapılabiliyor.
