Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 18 Temmuz 2025 tarihinde 2024 yılına ilişkin "İşgücü Piyasasında Gençler" istatistiklerini açıkladı. Hanehalkı İşgücü Araştırması'na dayanan bu veriler, 15-34 yaş grubundaki gençlerin işgücü piyasasındaki durumunu, eğitim geçmişlerini ve işe geçiş süreçlerini detaylı bir şekilde ortaya koymaktadır. Rapora göre, Türkiye'de genç işsiz sayısı 1,9 milyona yaklaştı.
2024 YILI GENÇ İŞSİZLİK ORANI VE SAYISI
TÜİK Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 2024 yılında Türkiye'de 15-34 yaş grubunda yer alan kurumsal olmayan nüfus 24 milyon 291 bin kişi olarak kaydedildi. Bu nüfusun 14 milyon 606 bini işgücünde yer alırken, istihdam edilen gençlerin sayısı 12 milyon 744 bin kişi olarak belirlendi. Bu verilere göre, 2024 yılında 15-34 yaş grubundaki işsiz sayısı 1 milyon 862 bin kişi olarak gerçekleşti. Bu yaş grubunda işgücüne katılma oranı yüzde 60,1, istihdam oranı yüzde 52,5 ve genç işsizlik oranı ise yüzde 12,7 olarak tahmin edildi.
İSTİHDAMDAKİ GENÇLERİN EĞİTİM DURUMU
Araştırma, istihdamda olan gençlerin eğitim durumlarına göre dağılımını da ortaya koydu. Buna göre, istihdam edilen 15-34 yaş grubundaki gençlerin yüzde 25'i lise altı eğitim seviyesine sahip. Yüzde 24,7'si 4 yıllık yükseköğretim veya daha üstü bir eğitim düzeyinden mezun olurken, yüzde 18,2'si genel lise mezunlarından oluşmaktadır. Bu veriler, farklı eğitim seviyelerindeki gençlerin işgücü piyasasındaki yerini göstermektedir.
EĞİTİM SIRASINDAKİ ÇALIŞMA DENEYİMİNİN İSTİHDAMA ETKİSİ
TÜİK verileri, eğitim sırasında kazanılan iş deneyiminin istihdam üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu gösterdi. Lise ve üstü eğitimli gençler arasında, eğitiminin bir parçası olarak staj veya çıraklık gibi en az bir ay çalışma deneyimi olanların istihdam oranı yüzde 68,6 olarak ölçüldü. Bu oran, erkeklerde yüzde 82,2 gibi yüksek bir seviyeye ulaşırken, kadınlarda yüzde 54,8'de kaldı. Buna karşılık, eğitim hayatı boyunca hiç çalışma deneyimi olmayan veya bir aydan kısa süreli deneyime sahip olan gençlerde ise genel istihdam oranı yüzde 55,8 olarak gerçekleşti.
GENÇLERİN EĞİTİMİNİ YARIDA BIRAKMA NEDENLERİ
Araştırmaya göre, gençlerin yüzde 17,7'si eğitimini yarıda bıraktığını veya bölüm değiştirdiğini belirtti. Bu kararın arkasındaki nedenler incelendiğinde, yüzde 22,5 ile ekonomik nedenler ilk sırada yer aldı. Gençlerin yüzde 17,2'si eğitim programının beklentilerini karşılamaması, yüzde 14,1'i ise ailevi nedenlerden dolayı eğitim hayatına devam etmediğini veya bölüm değiştirdiğini ifade etti.
GENÇLERİN EĞİTİM SEVİYESİ İLE İŞİ ARASINDAKİ UYUM
İstihdamda olan gençlerin yüzde 67,2'si, mevcut işlerinin gereksinimleri ile aldıkları eğitimin seviyesinin uyumlu olduğunu belirtti. Eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha yüksek olduğunu düşünen (overqualified) gençlerin oranı yüzde 25,4 iken, eğitim seviyesinin daha düşük olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 7,4 oldu. Özellikle 2 veya 3 yıllık yüksekokul mezunlarının yüzde 34,6'sı ve mesleki veya teknik lise mezunlarının yüzde 32,7'si eğitimlerinin mevcut işlerinden daha yüksek seviyede olduğunu beyan etti.
GENÇLERİN EĞİTİM SONRASI İLK İŞE BAŞLAMA SÜRESİ
Eğitime devam etmeyen 15-34 yaş grubundaki gençlerin iş hayatına atılma süreleri de raporda yer aldı. Gençlerin yüzde 15,7'si, eğitimlerini tamamladıktan veya yarıda bıraktıktan sonraki ilk altı ay içinde üç aydan uzun süreli ilk işine başladığını belirtti. Bu oran erkeklerde yüzde 17,3 iken, kadınlarda yüzde 14,0 olarak kaydedildi. Öte yandan, eğitim hayatı bittikten sonra hiç üç aydan uzun süreli bir işte çalışmamış olan gençlerin oranı yüzde 21,7 olarak gerçekleşti. Bu durum, özellikle kadınlar arasında daha yaygın olup, kadınlarda oran yüzde 33,9 iken erkeklerde yüzde 10,6 olarak ölçüldü.
