Avuç içi büyüklüğündeki ince bir cam kare, yaklaşık 2 milyon kitaba eşdeğer veriyi depolayabiliyor ve bu verileri 10.000 yıldan uzun süre koruyabiliyor.

Araştırmacılar, hızlandırılmış yaşlandırma testlerinin cam üzerine yazılan verilerin binlerce yıl boyunca okunabilir kalacağını gösterdiğini belirtti.

Silica sistemi, verileri sıradan bir cam bloğun içine yazmak için ''femtosaniye'' adı verilen ultra kısa lazer darbeleri kullanıyor.

Her biri saniyenin katrilyonda biri kadar süren bu ışık atımları, camın iç yapısında mikroskobik değişiklikler oluşturuyor.

Lazer ışını belirli bir noktaya odaklandığında, camın moleküler yapısı yalnızca mikroskobik bir hacimde değişiyor.

''Voksel'' adı verilen bu üç boyutlu veri noktaları, camın içinde hassas konumlara yerleştirilerek büyük miktarda bilginin katmanlı biçimde depolanmasını sağlıyor.

İKİ FARKLI YAZIM YÖNTEMİ

Araştırmacılar, sistem saniyede yaklaşık 65,9 megabit verinin yazabildiğini belirterek, çoklu lazer ışınları kullanılarak bu hızın daha da artırılabileceğini söyledi.

Cam tabanlı bu yeni teknolojinin ısıya, manyetik alanlara ve çevresel etkilere karşı çok daha dayanıklı bir yapı sunduğunu ifade eden araştırmacılar, şöyle dedi:

''Silica projesi, yeni bir fiziksel keşiften ziyade, femtosaniye lazerler ve cam tabanlı depolamayı gerçek dünyada uygulanabilir bir sisteme dönüştürmesiyle öne çıkıyor. Veri kodlama, yazma, okuma ve hata düzeltme süreçlerinin tek platformda birleştirilmesi, teknolojiyi arşivleme için güçlü bir aday haline getiriyor.

Dijital arşivlerin giderek büyüdüğü günümüzde, binlerce yıl dayanabilecek bir depolama çözümü; kamu kayıtlarından kültürel mirasa, bilimsel verilerden kurumsal arşivlere kadar pek çok alan için yeni bir dönem başlatabilir.''

Çalışmanın sonuçları, bilim dünyasının saygın yayınlarından Nature dergisinde yayımlandı.

Araştırmaya göre, hücreyi çevreleyen yağ zarları sürekli dalgalanarak 90 milivolta kadar elektrik üretebiliyor.

Bu miktarın, bir sinir hücresinin sinyal göndermesi için yeterli bir güç olduğunu belirten araştırmacılar, ''Hücrelerimiz, rutin faaliyetleri sırasında oluşan bu mekanik enerjiyi geri dönüştürerek bir nevi 'enerji hasadı' yapıyor'' dedi.

Mikro-bilgisayarlı tomografi (CT) taramalarıyla birleştirilen 10 farklı kemik parçası, tarihin en ilginç ''bulmacalarından'' birini tamamladı.

HEM MODERN HEM İLKEL

Yeniden oluşturulan yüz, bilim insanlarını şaşırtan bir özellik karışımına sahip. Kafatası yapısı modern insana yakın olan Homo erectus ile benzerlik gösterse de; geniş azı dişleri ve dar burun yapısı, kendisinden çok daha eski olan Homo habilis türünün izlerini taşıyor.

Paleontolog Karen Baab, yapılan çalışmalar ve analizlerle ilgili şu değerlendirmede blundu:

''Bu yüz, aynı döneme ait klasik Afrika Homo erectus'undan çok daha ilkel. Bu da bazı popülasyonların, 300 bin yıl önceki atalarının anatomisini korumuş olabileceğini gösteriyor.''

EVRİM TARİHİ YENİDEN Mİ YAZILACAK ?

Bilim insanları, keşfin, insan atalarının Afrika’dan dünyaya yayılışına dair teorileri zorladığını ifade ederek, daha önce sadece Gürcistan’da görülen ''eski ve yeni özelliklerin karışımı'' nın ilk kez Afrika’daki bir fosilde görüldüğünü ve bu durumun iki ihtimali güçlendirdiğini söyledi.

''Homo erectus Afrika’da çok daha karmaşık ve uzun süreli bir evrim geçirdi'' diyen bilim insanları, farklı insan türleri arasında milyonlarca yıl önce sanılandan daha fazla melezleşme yaşandığını belirtti.

KAYIP HALKA

Araştırmacılar, DAN5'in gizemini çözmek için fosili Avrupa’daki diğer türlerle karşılaştıracak.

Eğer melezleşme kanıtlanırsa, insanlık ağacının dalları sanıldığından çok daha fazla birbirine dolanmış olabilir.

Uzmanlara göre, bu sırrı tamamen çözmek için 1-2 milyon yıl öncesine ait yeni fosillerin bulunması gerekiyor.

Bu çalışma Nature Communications dergisinde yayınlanmış ve evrimsel antropoloji alanında son yılların en önemli verilerinden biri olarak kabul edilmiştir.

Klasik tarayıcılardan farklı olarak Atlas, ziyaret edilen sayfalardaki içerikleri analiz edebiliyor, özetleyebiliyor ve kullanıcı sorularına anlık yanıtlar üretebiliyor. İlk etapta macOS kullanıcılarına sunulan ChatGPT Atlas’ın yakında Windows, iOS ve Android platformlarında da kullanıma açılması bekleniyor.

CHATGPT ATLAS NASIL KULLANILIR?

ChatGPT Atlas’ı kullanmak oldukça kolay. Tarayıcıyı OpenAI’ın resmi web sitesinden indirip kurduktan sonra, mevcut bir OpenAI hesabınızla giriş yapabilir ya da yeni bir hesap oluşturabilirsiniz.

Tarayıcı arayüzünde klasik sekmelerin yanı sıra sağ kenarda sabit bir ChatGPT paneli bulunur. Bu panel sayesinde:

• Sayfa özetleri çıkarabilir

• Ürün karşılaştırmaları yapabilir

• Karmaşık tabloları analiz ettirebilir

• Görsellerin içeriğini yorumlatabilirsiniz

Ayrıca, ‘Ajan Modu (Agent Mode)’ ile çok adımlı görevleri yapay zekaya bırakmak da mümkün. Örneğin, formlar doldurmak, uçuş rezervasyonu yapmak veya farklı sitelerden veri toplamak gibi işlemler artık otomatik olarak gerçekleştirilebiliyor. Ancak bu özellik yalnızca ChatGPT Plus, Pro ve Business kullanıcılarına sunuluyor. Temel özellikler ise ücretsiz hesaplarla da erişilebilir durumda.

CHATGPT ATLAS’IN DİKKAT ÇEKEN ÖZELLİKLERİ

YAPAY ZEKA ENTEGRASYONU

Tarayıcı, her sayfada aktif olan yapay zeka desteğiyle metinleri analiz edebilir, e-postaları düzenleyebilir veya haber içeriklerini yorumlayabilir.

AJAN MODU İLE OTOMASYON

Agent Mode sayesinde Atlas, kullanıcı adına web siteleriyle etkileşime geçebilir. Otomasyon odaklı bu özellik, zaman kazandıran bir dijital asistan işlevi görüyor.

HAFIZA VE KİŞİSELLEŞTİRME

ChatGPT Atlas, önceki oturumlardaki işlemleri hatırlayarak kişiselleştirilmiş bir deneyim sunar. Kullanıcılar geçmiş verileri ve yapay zekanın neyi hatırlayıp unutacağını kontrol edebilir.

GELİŞMİŞ ANALİZ ARAÇLARI

Kod yazma, tablo okuma ve görsel içerik analiz etme gibi teknik işlemler artık doğrudan tarayıcı üzerinden gerçekleştirilebiliyor.

KULLANICI KONTROLÜ VE GÜVENLİK

ChatGPT’nin hangi sitelere erişebileceği, tarama geçmişine erişimi gibi ayarlar tamamen kullanıcı kontrolündedir. Güvenlik ve gizlilik ayarları özelleştirilebilir yapıdadır.

ChatGPT Atlas, yapay zeka entegrasyonunu kullanıcı deneyiminin merkezine koyarak Google Chrome ve benzeri tarayıcılara ciddi bir alternatif olma yolunda ilerliyor. Hem kişisel kullanımda hem de profesyonel iş akışlarında zaman kazandıran bir araç olarak dikkat çekiyor.

İşte 5G’ye geçiş süreci, cihaz uyumluluğu ve merak edilen tüm soruların yanıtları:

5G NEDİR VE NE GETİRİYOR?

5G, “Beşinci Nesil Mobil Telekomünikasyon Hizmeti” olarak adlandırılıyor. Bu teknoloji; mobil internet hızını 10 kata kadar artıracak, gecikme süresini milisaniyelere düşürecek ve aynı anda milyonlarca cihazın sorunsuz iletişim kurmasına imkan tanıyacak.

Sadece bireysel kullanıcılar değil, aynı zamanda otonom araçlar, sanal gerçeklik, akıllı ev sistemleri ve endüstriyel otomasyon gibi alanlar da 5G ile yeni bir çağa adım atacak.

TÜRKİYE’DE 5G NE ZAMAN KULLANILACAK?

Yetkilendirme süreci tamamlanan 5G, 1 Nisan 2026 itibarıyla Türkiye’de kullanıma açılacak. İlk etapta İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Bursa ve Konya gibi büyük şehirlerde aktif olacak teknoloji, peyderpey tüm ülkeye yayılacak.

5G’YE NASIL GEÇİLİR?

5G’ye geçiş için yapılması gerekenler oldukça basit:
• 5G uyumlu bir cihaza sahip olmak
• 5G kapsama alanı içinde bulunmak
• Mevcut tarifenizi kullanmak

Operatörler, 5G’ye geçişte herhangi bir ek ücret talep etmeyecek. Mevcut tarifeler 5G’yi desteklemeye devam edecek. Kullanıcılar, cihazlarının sinyal göstergesinde “5G” ibaresini görerek bu teknolojiyi kullandığını anlayabilecek.

5G UYUMLU TELEFONLAR HANGİLERİ?

İPHONE

Apple iPhone 17 Pro Max
Apple iPhone 17 Pro
Apple iPhone 17
Apple iPhone 16e
Apple iPhone 16 Pro Max
Apple iPhone 16 Pro
Apple iPhone 16 Plus
Apple iPhone 16
Apple iPhone 15 Pro Max
Apple iPhone 15 Pro
Apple iPhone 15 Plus
Apple iPhone 15
Apple iPhone 14 Pro Max
Apple iPhone 14 Pro
Apple iPhone 14 Plus
Apple iPhone 14
Apple iPhone 13 Pro Max
Apple iPhone 13 Pro
Apple iPhone 13 Mini
Apple iPhone 13
Apple iPhone SE (3rd Gen)
Apple iPhone 12 Pro Max
Apple iPhone 12 Pro
Apple iPhone 12 Mini
Apple iPhone 12

SAMSUNG

Samsung Galaxy Z Flip7 FE
Samsung Galaxy Z Flip7
Samsung Galaxy Z Flip6
Samsung Galaxy Z Flip5
Samsung Galaxy Z Flip4
Samsung Galaxy Z Flip3 5G
Samsung Galaxy Z Flip3
Samsung Galaxy Z Fold 7
Samsung Galaxy Z Fold 6
Samsung Galaxy Z Fold 5
Samsung Galaxy Z Fold 4
Samsung Galaxy Z Fold 3
Samsung Galaxy S25 Ultra
Samsung Galaxy S25 FE
Samsung Galaxy S25+
Samsung Galaxy S25
Samsung Galaxy S24 Ultra
Samsung Galaxy S24 FE
Samsung Galaxy S24+
Samsung Galaxy S24
Samsung Galaxy S23 Ultra
Samsung Galaxy S23+
Samsung Galaxy S23
Samsung Galaxy S22 Ultra
Samsung Galaxy S22+
Samsung Galaxy S22
Samsung Galaxy S21 Ultra
Samsung Galaxy S21+
Samsung Galaxy S21
Samsung Galaxy Note 20 Ultra
Samsung Galaxy Note 20

HUAWEİ
P40
P40 Pro
P40 Pro+
P50 Pro
Mate 30 Pro 5G
Mate 40 Pro
Nova 7
Nova 7 SE
Nova 8
Nova 9

XİAOMİ

Mi 11
Mi 11 Pro
Xiaomi 12
Xiaomi 12 Lite 5G
Xiaomi 12 Pro
Xiaomi 12T
Xiaomi 12T Pro
Xiaomi 13
Xiaomi 13 Pro
Xiaomi 13 Ultra
Xiaomi 13T
Xiaomi 13T Pro
Xiaomi 14
Xiaomi 14 Ultra
Xiaomi 14T
Xiaomi 14T Pro
Xiaomi 15
Xiaomi 15 Ultra
Xiaomi 15T
Xiaomi 15T Pro
Xiaomi Mix Flip
Redmi 13C 5G
Redmi 15 5G
Redmi Note 10 5G
Redmi Note 11 Pro 5G
Redmi Note 11 Pro+ 5G
Redmi Note 11S 5G
Redmi Note 12 5G
Redmi Note 12 Pro 5G
Redmi Note 12 Pro+ 5G
Redmi Note 13 5G
Redmi Note 13 Pro 5G
Redmi Note 13 Pro+ 5G
Redmi Note 14 5G
Redmi Note 14 Pro 5G
Redmi Note 14 Pro+ 5G

VİVO

X60 Pro
X70 Pro
X90 Pro 5G
V21 5G
V23 Pro
V23e 5G
V23 5G
V25 5G
V25 Pro 5G
V27 5G
V29 5G
V30 5G
V30 Pro 5G
V30e 5G
V39 5G
V40
V40 Pro
V40 Lite
V50 5G
V50 Lite 5G
V60
Nex 3
Y27 5G
Y28s 5G
Y29t 5G
Y30 5G
Y36 5G
Y39 5G
Y55+ 5G
Y76 5G
Y77 5G
Y78 5G
Y100 5G

OPPO

Find X3 Pro
Find X5 Pro
Reno 6 Pro
Reno 7 Pro
Reno 8 5G
Reno 8 Pro 5G
Reno 8 Z 5G
Reno 8 T 5G
Reno 10 5G
Reno 10 Pro 5G
Reno 10 Pro+ 5G
Reno 11 5G
Reno 11 F 5G
Reno 11 Pro 5G
Reno 12 5G
Reno 12 Pro 5G
Reno 12 F 5G

TECNO

Spark 10 5G
Spark 30 5G
Phantom V Fold 5G
Phantom V Flip
Phantom V Yoga 5G
Pova 6 Pro 5G
Pova 7 5G
Pova 7 Ultra 5G
Camon 40 Pro 5G

Kaynak: NTV

1- 5G NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİ?

5G, yeni nesil mobil iletişim altyapısı olarak öne çıkıyor. 4.5G’ye kıyasla 10 kata varan hız ve daha güvenli bir bağlantı sunan 5G, internette yapılan tüm kullanımları daha yüksek hızla, daha düşük gecikme ile deneyimleme imkanı tanıyacak.

Bu teknoloji, özellikle akıllı şehirler, otonom araçlar ve IoT (nesnelerin interneti) gibi yenilikleri mümkün kılan altyapıyı sağlayacak.

5G’nin hız artışıyla birlikte gelen başka bir yenilik ise kapasite artışı olacak. 1 kilometrekare alan içinde 1 milyon cihazın sorun yaşamadan veri alıp gönderebilmesi 5G ile mümkün hale gelebilecek.

2-5G'NİN 4,5G'DEN FARKI NEDİR?

5G'de, hız en önemli avantaj olarak öne çıkıyor. Mevcut 4.5G ile dakikalar içerisinde indirilen HD kalitedeki bir film 5G ile saniyeler içerisinde indirilebilecek.

5G, internet kullanımı sırasında ortaya çıkan gecikme sürelerini minimuma indirerek kullanıcı deneyimini artırırken buna ek olarak yüksek bant genişliği sayesinde stadyum, konser alanı gibi çok sayıda kullanıcının bulunduğu ortamlarda bile yüksek hızlı internet imkanı sağlayacak.

3-TÜRKİYE'DE 5G'YE NE ZAMAN GEÇİLECEK?

Hizmet sağlayıcılar yeni yetkilendirmeleri çerçevesinde 1 Nisan 2026 tarihinden itibaren ülke genelinde 5G hizmetini sunmaya başlayacak. Yetkilendirme süresi 31 Aralık 2042'ye kadar devam edecek.

4- 5G’NİN KAPSAMA ALANI NASIL OLACAK?

5G, ilk olarak nüfusun yoğun olduğu Marmara Bölgesi'nde, İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Bursa ve Konya gibi illerde kullanılmaya başlanacak ve ilk sinyaller buralardan alınacak.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, konuya ilişkin yaptığı açıklamada 5G'ye geçisin bölge bölge olacağını belirtirken, kapsama alanına tüm Türkiye'nin dahil edilmesinin bir yıl ya da bir yıldan biraz daha uzun sürebileceğini ifade etti.

5- TÜRKİYE'DE 5G'YE UYUMLU CİHAZLARIN PAYI NEDİR?

Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre, telefon kullanan yaklaşık 85 milyon abonenin, 22 milyonun cep telefonu 5G'ye uyumlu cihazlardan oluşuyor.

Türkiye'de yaklaşık olarak 96 milyon mobil abone olduğunu aktaran Uraloğlu, bunların yaklaşık 11 milyonunun makineler arasında iletişim sağlayan aboneler olduğu bilgisini paylaştı. Türkiye'deki telefonların 4'te biri kadarı 5G uyumlu telefonlardan oluşuyor.

6- MEVCUT TARİFE DEĞİŞMELİ Mİ? EK ÜCRET VAR MI?

Herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek kalmadan, mevcut kullanılan tarife kullanılmaya devam edilerek 5G hizmetinden yararlanılabilecek. Aboneler, 5G için herhangi bir ek ücret ödemesi yapmayacak.

7- 5G KULLANILDIĞI ANLIK OLARAK NASIL ANLAŞILACAK?

Kullanıcılar, anlık internet kullanımlarını 5G ile mi yoksa 4.5G ile mi yaptığını mobil cihazındaki ibareye bakarak anlayabilecek. 5G kapsama alanı içerisinde mobil cihazdaki ağ göstergesinde 4.5G (LTE) yerine 5G yazacak.

8- 5G HİZMETİ NASIL İPTAL EDİLİR?

5G hizmeti halihazırda faaliyete geçtiğinde, kullanıcılar bu hizmeti ücretsiz olarak kapatabilecekler. Bunu yapmak isteyen kullanıcı, mobil operatörünün belirttiği numaraya SMS göndererek 5G’yi devre dışı bırakabilir.

9- 5G TEKNOLOJİSİ SANAYİYİ NASIL ETKİLEYECEK?

Türkiye’de 5G teknolojisinin devreye alınmasıyla sanayi sektöründe köklü bir dönüşüm bekleniyor. Yüksek hız, düşük gecikme ve çoklu cihaz bağlantısı sayesinde üretim hatlarında makineler, robotlar ve sensörler eş zamanlı çalışabilecek.

10- FİNANS SEKTÖRÜNDE 5G NASIL DEĞİŞİMLERE NEDEN OLACAK?

5G finansal işlemlerin hızını ve güvenilirliğini artırarak, büyük veri ve yapay zeka tabanlı hizmetlerin gerçek zamanlı olarak daha etkin bir şekilde sunulmasına olanak tanıyor. 5G'nin gecikme süresini ultra düşük seviyeye indirmesi ve yüksek bant genişliği sayesinde yüksek frekanslı alım-satım işlemleri ve yatırım işlemleri neredeyse anında yapılacak.

Uzmanlara göre, 5G sayesinde gelişmiş şifreleme ve gerçek zamanlı dolandırıcılık tespiti ile işlem güvenliği önemli ölçüde artarken; bankacılık operasyonlarında otomasyon hızlanarak maliyetler düşüyor, IoT entegrasyonu ile akıllı ev finansal hizmetleri veya araç bankacılığı gibi yenilikçi dijital bankacılık deneyimlerinin önü açılıyor.

Kaynak: AA

KİM, HANGİ PAKETİ ALDI?

İhalede iki farklı frekans bandında yer alan toplam 11 paket satışa sunuldu. Turkcell 5, Türk Telekom 4 ve Vodafone 2 paket satın aldı. Böylece ülke genelinde 5G şebekelerinin kurulması için önemli bir altyapı sağlanmış oldu.

Oluşan bedel, BTK tarafından hazırlanacak ihale şartnamesinde belirlenen usulle, ihaleyi kazananlar tarafından 3 eşit taksitte ödenecek.

Taksitlerin vadesinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, ödeme yapılmayan miktar ve süre için yıllık yüzde 7,93'ün iki katı kadar gecikme faizi uygulanacak.

Ödemenin vade tarihinden en fazla 30 gün içinde belirtilen faiz oranı ile yapılmaması halinde ise BTK tarafından ilgili yetkilendirmenin fesih sürecine ilişkin işlemler başlatılacak.

Ayrıca 30 Nisan 2029'da sona erecek mevcut yetkilendirmelerin 5G ihalesi kapsamına dahil edilebilmesi için işletmeciler, her yıl brüt satışlarının yüzde 5’i oranında ödeme yapacak.

Yetkilendirme süresi 31 Aralık 2042'ye kadar devam edecek.

KİM, NE KADAR TEKLİF VERDİ?

5G ihalesinde 700 MHz frekansında A1 paketine en yüksek teklifi 429 milyon dolarla Turkcell, A2'ye 426 milyon dolarla Vodafone ve A3'e 425 milyon dolarla Türk Telekom verdi.

5G ihalesinde 3,5 GHz frekansında B1 paketine en yüksek teklifi 214 milyon dolarla Turkcell, B2'ye 209 milyon dolarla Türk Telekom ve B3'e 201 milyon dolarla Vodafone verdi. B4 soyut paketine en yüksek teklifi 187 milyon dolar ile Turkcell verdi.

"YENİ DÖNEMLE MOBİL İNTERNET HIZI ARTACAK"

5G teknolojisinin, çok daha düşük gecikme süreleri ve çok daha yüksek bağlantı kapasiteleriyle sadece günlük hayatı değil, iş yapış biçimlerini de değiştireceğini belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

"2G, 3G ve 4,5G hizmetlerini başarıyla sürdüren işletmecilerimizle yoğun teknik çalışmalar yürüttük. Yeni dönemle mobil internet hızlarında 4,5G'ye kıyasla 10 kata varan artış deneyimlenebilecek. Bu açıdan bakıldığında 5G teknolojisi sahip olduğu çok düşük gecikmeli mobil iletişim ve yoğun makine tipi haberleşme özellikleri ile birçok sektörde iş süreçlerinde önemli değişikliklere yol açacak. Tam otonom sürüş, uzaktan ameliyat, akıllı tarım, akıllı fabrikalar gibi alanlarda 5G'nin sunduğu imkanlardan faydalanılacak. 5G altyapısında yerlilik ve millilik teşvik edildi. Yüzde 60'a varan yerli ürün, yüzde 30'a kadar milli haberleşme ürünü kullanma zorunluluğu olacak. Böylece hem teknolojide dışa bağımlılığı azaltacak hem de yerli üretimi teşvik edeceğiz."

"Ülkemizin dijitalleşme serüveninde yeni bir sayfa açıyoruz"

Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, ihalenin ardından yaptığı açıklamada, Türkiye için tarihi bir dönüm noktasına tanıklık ettiklerini belirterek şunları söyledi: "5G ihalesinde en geniş kapsama ve en yüksek kapasiteyi sağlayan frekans bantlarını almanın haklı gururunu ve mutluluğunu yaşıyoruz. Türkiye’nin lider teknoloji şirketi ve operatörü olarak ülkemizin dijitalleşme serüveninde yeni bir sayfa açıyoruz. 5G sadece daha yüksek hızlar değil; gecikmenin minimuma indiği, milyonlarca cihazın aynı anda bağlandığı ve yepyeni iş modellerinin mümkün hale geldiği yeni bir çağ demek. Biz de bu yeni çağda ülkemizin dönüşümüne liderlik edeceğiz. 5G’de sahip olduğumuz 700 MHz frekans bandıyla Türkiye’nin dört bir yanında en geniş kapsamayı sağlayacağız. 3.5 GHz frekans bandında aldığımız 140 MHz kapasiteyle de ülkemiz için mobilde 1000 megabit ve daha üstü hızları gerçek hale getireceğiz. Halen 234,4 MHz olan toplam kapasitemizi, aldığımız frekans bantları ile 394,4 MHz'ye yükseltmiş oluyoruz. Böylelikle en çok frekans bandı elinde olan operatör yine Turkcell olacak.

Bugün frekans bantları için ödeyeceğimiz tutarla birlikte 30 milyar doları aşan bir yatırımı ülkemize yapmış olmaktan gurur duyuyoruz. 30 yılı aşkın birikimimiz, güçlü altyapımız ve yapay zekâ destekli ağlarımızla, geçmişte olduğu gibi 5G’de de standartları biz belirleyeceğiz. Ülkemizi Turkcell gücünde 5G ile buluşturacağız. Bu vesileyle süreçteki destekleri için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımıza, BTK’ya ve tüm ilgililere teşekkür ediyorum. 5G ihalesi ülkemiz için hayırlı olsun."

"Türkiye’nin 5G ile başarı hikâyesini hep birlikte yazacağız"

Dr. Ali Taha Koç sözlerini şöyle tamamladı: "Teknocan kampanyamızda da söylediğimiz gibi; güçlü altyapımız, güvenilir bağlantımız, geniş kapsama alanımız, gelişmiş teknolojimiz ve gerçek deneyimimizle biz 5G’ye hazırız. Şirket olarak kurulduğumuz günden bu yana ülkemizin dijital geleceğini biz şekillendirdik, şimdi 5G dönemine de aynı kararlılıkla giriyoruz. Ülkemizin potansiyeline inanıyoruz. Türkiye’nin 5G ile başarı hikâyesini hep birlikte yazacağız. Kazanan Türkiye olacak."

Turkcell'den 4 ayrı paket için toplam 1 milyar 224 milyon dolar

Yapılan açıklamaya göre şirket 5G ihalesi kapsamında, A1 soyut paketini 429 milyon dolar, B1 soyut paketini 214 milyon dolar, B4 soyut paketini 187 milyon dolar, B5 soyut paketini 186 milyon dolar, B6 soyut paketini ise 208 milyon dolar bedelle satın aldı. Böylece şirket ihale kapsamında teknik olarak satın alabileceği paketlerin tamamı olan 4 ayrı frekans paketine, 1 milyar 224 milyon dolar lisans ödemesi tutarı karşılığında sahip oldu.

5G TÜRKİYE’DE NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 5G frekans ihalelerinin 16 Ekim 2025 tarihinde yapılacağını açıkladı. İhale kapsamında 400 MHz frekans 700 MHz ve 3,5 GHz bantlarında tahsis edilecek ve 11 farklı paket işletmecilere sunulacak. Minimum ihale bedeli 2 milyar 125 milyon dolar olarak belirlenmiş durumda.

Bakanlık açıklamalarına göre, mobil işletmeciler 1 Nisan 2026 tarihinden itibaren 5G hizmetini ticari olarak sunmaya başlayacak. Bu tarihle birlikte 5G, ülke çapında yaygınlaştırma sürecine girecek.

5G’nin devreye alınabilmesi için teknik altyapının ve yetkilendirme süreçlerinin 2025 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor. BTK ve ilgili kurumlar, yönetmelik değişiklikleri, sertifika süreçleri ve “small cell” kurulum izinleri üzerinden süreçleri hızlandırmayı hedefliyor.

İlk aşamada yoğun nüfuslu şehirlerde ve kritik altyapı bölgelerinde 5G hizmeti verilecek, zamanla kapsama.

NELER DEĞİŞECEK? AVANTAJLARI VE ETKİLER NELER?

5G teknolojisinin devreye girmesiyle birlikte mobil internet hızında büyük bir sıçrama yaşanacak. 4,5G’ye kıyasla 10 kata kadar daha yüksek hızlara ulaşılması bekleniyor. Bununla birlikte gecikme süresi, milisaniyeler düzeyine inecek. Özellikle 1 ila 10 milisaniye aralığına düşmesi, başta nesnelerin interneti (IoT), otonom araç sistemleri ve gerçek zamanlı uzaktan kontrol teknolojileri için kritik önem taşıyor. Ayrıca 5G’nin sunduğu yüksek kapasite sayesinde aynı anda çok daha fazla cihazın ağa bağlanabilmesi mümkün olacak. Bu da akıllı şehir altyapıları, yoğun veri iletimi gerektiren uygulamalar ve bağlantılı sistemler için önemli bir avantaj sağlayacak.

GİRİŞİMLERDE HIZLI YÜKSELİŞ

2021 yılında %2,7 olan yapay zeka kullanan girişim oranı, 2025’te %7,5’e yükseldi. Çalışan sayısına göre bakıldığında; 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin neredeyse dörtte biri (%24,1) yapay zeka kullanıyor. Orta ölçekli işletmelerde bu oran %9,6, küçük ölçeklilerde ise %6,6 seviyesinde gerçekleşti.

Ekonomik faaliyetlere göre yapay zekanın en çok bilgi ve iletişim sektöründe kullanıldığı belirlendi. Bu alanda oran %47,1 iken, finans ve sigorta sektöründe %21,1, bilgisayar ve iletişim araçlarının onarımında %15,2 oldu.

YAŞLILAR YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİNİN EN AZ KULLANICISI OLDU

TÜİK’in bireyler üzerine yaptığı araştırmada ise 16-74 yaş grubunda yapay zekayı kullananların oranı %19,2 olarak kaydedildi. Kullanımda yaş farkı dikkat çekti.

Gençlerde oran oldukça yüksekken, özellikle 16-24 yaş grubunda %39,4’e ulaştı. Buna karşılık 65-74 yaş grubunda kullanım en düşük seviyede gerçekleşti. Bu durum, gençlerin teknolojiyi hızla benimserken yaşlı kesimin geride kaldığını ortaya koydu.

Eğitim seviyesi arttıkça yapay zekayı kullanma oranı da yükseldi. Yükseköğretim mezunlarının %36,1’i üretken yapay zekayı kullanırken, ilkokul mezunlarında bu oran sadece %2,2 oldu.

Bireyler yapay zekayı en fazla özel amaçlarla (%79,7) kullanıyor. Mesleki kullanım oranı %33,8, eğitim amaçlı kullanım oranı ise %31,4 olarak kaydedildi. Kadınlar eğitim amaçlı kullanımda, erkekler ise mesleki kullanımda öne çıktı.

Yapay zeka kullanmayan girişimlerin %74,2’si en büyük engelin uzmanlık eksikliği olduğunu belirtti. Bireyler arasında ise %63,3’lük kesim yapay zekaya ihtiyaç duymadığını söyledi.

GİRİŞİMLERDE YAPAY ZEKA KULLANIMI ARTTI

2021 yılında yapay zekayı kullandığını beyan eden girişimlerin oranı %2,7 iken, bu oran 2025’te %7,5’e yükseldi. Çalışan sayısına göre dağılım incelendiğinde; 10-49 çalışanı olan girişimlerin %6,6’sı, 50-249 çalışanı olanların %9,6’sı ve 250 ve üzeri çalışanı olanların %24,1’i yapay zeka teknolojisi kullanıyor.

Ekonomik faaliyetlere göre ise yapay zekanın en fazla bilgi ve iletişim sektöründe (%47,1) kullanıldığı görüldü. Bu sektörü, %21,1 ile finans ve sigorta faaliyetleri, %15,2 ile bilgisayar ve iletişim araçlarının onarımı izledi.

EN YAYGIN KULLANIM AMACI PAZARLAMA VE SATIŞ

2025 verilerine göre girişimlerin yapay zeka kullanımındaki en büyük amaç pazarlama ve satış oldu. Oran %46,5 olarak ölçülürken, bunu %41,1 ile üretim ve hizmet süreçleri, %41,0 ile Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri, %40,0 ile işletme süreçleri takip etti. Muhasebe ve finans yönetimi için kullanım %33,7, bilgi güvenliği için kullanım %22,6, lojistik için kullanım ise %13,6 seviyesinde kaldı.

YAPAY ZEKAYI KULLANMAYANLARIN EN BÜYÜK ENGELİ UZMANLIK EKSİĞİ

Herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanmadığını ancak gelecekte kullanmayı düşündüğünü belirten girişimlerin oranı %9,0 oldu. Kullanımın önündeki en büyük engel %74,2 ile uzmanlık eksikliği olarak kaydedildi. Maliyetlerin yüksekliği (%67,4) ve hukuki belirsizlikler (%62,4) diğer önemli gerekçeler arasında yer aldı.

BİREYLERDE ÜRETKEN YAPAY ZEKA KULLANIMI

TÜİK’in bireyler bazında ilk kez açıkladığı verilere göre 16-74 yaş arası nüfusun %19,2’si üretken yapay zeka kullanıyor. Erkeklerde bu oran %19,4, kadınlarda %18,8 oldu.

Yaş gruplarına göre incelendiğinde en yüksek kullanım oranı %39,4 ile 16-24 yaş grubunda görüldü. 25-34 yaş grubunda oran %30,0 iken, 35-44 yaş grubunda %15,5’e düştü. Yapay zekanın en az kullanıldığı grup ise 65-74 yaş arası bireyler oldu.

EĞİTİM SEVİYESİ YÜKSELDİKÇE KULLANIM ARTTI

Eğitim düzeyi ile yapay zeka kullanımı arasında güçlü bir ilişki ortaya çıktı. Yükseköğretim mezunlarının %36,1’i üretken yapay zekayı kullanırken, lise veya meslek lisesi mezunlarında bu oran %22,8, ortaokul mezunlarında %17,2 oldu. İlkokul mezunlarında ise oran yalnızca %2,2 seviyesinde kaldı.

KULLANIM AMAÇLARI: ÖZEL, MESLEKİ VE EĞİTİM

Bireyler arasında yapay zekayı özel amaçlarla kullananların oranı %79,7 oldu. Mesleki amaçlı kullanım %33,8, örgün eğitim amaçlı kullanım %31,4 olarak ölçüldü. Cinsiyete göre dağılımda erkekler daha çok özel ve mesleki amaçlarla, kadınlar ise eğitim amaçlı kullanımda öne çıktı.

YAPAY ZEKA KULLANMAYANLARIN GEREKÇELERİ

Yapay zeka kullanmayan bireylerin %63,3’ü bu teknolojiyi kullanmaya ihtiyaç duymadığını belirtti. Bunun dışında, %18,7’si kullanım bilgisinin olmamasını, %12,4’ü teknolojiden haberdar olmamayı, %5,5’i ise güvenlik ve gizlilik kaygılarını gerekçe gösterdi.

YAPAY ZEKA BOLLUK VAAT EDİYOR, PEKİ PAYLAŞIM NASIL OLACAK?

Avustralya, yılda yaklaşık 7,6 milyon ton gıda israf ederken, nüfusun sekizde biri gıda güvencesizliği yaşıyor. Bu durum, yapay zekânın getireceği bolluğun da eşitsizlikle sonuçlanabileceğine işaret ediyor.

EKONOMİK SİSTEM BU GEÇİŞİ YÖNETEBİLECEK Mİ?

Ekonomistlere göre yapay zekâ, geleneksel piyasa mantığıyla çelişiyor.

Teknoloji işsizliği artırabilirken, insanların gelir elde etme yollarının da değişebileceğini ifade eden ekonomistler, ''Bu geçişi yönetmenin yolu, evrensel temel gelir veya hizmetler gibi politikalar olabilir'' dedi.

PANDEMİ DÖNEMİNDEN ÇIKARILAN DERSLER

COVID-19 döneminde artırılan sosyal yardımlar, ekonomik durgunluğa rağmen yoksulluğu önemli ölçüde azalttığı belirtildi.

Bazı uzmanlar, insanlara doğrudan gelir sağlamak yerine temel hizmetlerin ücretsiz sunulmasını savunuyor.

Bu yaklaşım, teknolojinin toplumsal ihtiyaçlara göre yönlendirilmesini öneriyor.

TEKNOLOJİK GELECEK DEMOKRASİYİ TEHDİT EDEBİLİR Mİ?

Yapay zekâya dayalı ekonomik sistemin, piyasaların yerini otoriter yapılarla değiştirebileceğine dair endişeler de gündemde.

Bu nedenle, teknolojinin kontrolü ve getirilerinin paylaşımı, yalnızca ekonomik değil politik bir mesele olarak da değerlendiriliyor.

NEXT SOSYAL GİRİŞ LİNKİ NEDİR?

Kullanıcılar, Next Sosyal giriş işlemlerini aşağıdaki bağlantı üzerinden gerçekleştirebilir:
🔗 https://giris.t3vakfi.app/tr/nasil-kayit-olurum

Bu bağlantı üzerinden hem kayıt olma hem de mevcut hesapla giriş işlemi yapılabilir. Girişte, “T3 SSO ile Devam Et” seçeneği kullanılır.

NEXT SOSYAL HESAP NASIL AÇILIR?

1. Android veya iOS üzerinden Next Sosyal uygulamasını indir
2. “Giriş Yap” butonuna tıkla
3. Sunucu olarak “TEKNOFEST Sosyal”i seç
4. “T3 SSO ile Devam Et” seçeneğine tıkla
5. Açılan ekranda “Kayıt Ol” butonuna bas
6. Ad, soyad, e-posta ve telefon bilgilerini gir
7. Telefonuna gelen SMS doğrulama kodunu yaz
8. “Hesap Oluştur” diyerek işlemi tamamla

NEXT SOSYAL NASIL KULLANILIR?

Üye olduktan sonra, içerik akışına göz atabilir, kendi paylaşımlarını (metin, görsel, video, anket) oluşturabilir, diğer kullanıcıları takip edebilir ve anlık etkileşim sağlayabilirsin. Platformun öne çıkan özellikleri arasında:
• Reklamsız kullanıcı deneyimi
• Ahlaki yapay zeka “T3AI” ile içerik analizi
• Gerçek zamanlı yorum ve etkileşim
• Türkiye’de barındırılan veri altyapısı
• Kolay arayüz ve mobil uyumluluk

NEXT SOSYAL’İ KİM GELİŞTİRDİ?

Platformun geliştirme sürecinde T3 Vakfı ve genç TEKNOFEST girişimcileri yer aldı. Projenin kamuoyuna duyurusu, T3 Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Selçuk Bayraktar tarafından yapıldı.

Bayraktar, “Dijital tahakkümün yıkılmasını istiyoruz” ifadeleriyle, platformun felsefesini özetledi.

675 BİN KULLANICIYA ULAŞTI

Anlık kullanıcı sayısını paylaşan Selçuk Bayraktar, Next Sosyal'in 675 bin kullanıcıya ulaştığını açıkladı. Bayraktar, kısa bir sürede ulaştığı kullanıcısı sayısı ile dikkat çeken NEXT Sosyal için "Yıllardır düşündüğümüz bir projeydi. Teknofest girişimcilerinin kurduğu teknoloji şirketinde teknik alt yapısını kurduk. Açık kaynaklı bir yolla gittiler. Sosyal medyanın nasıl yönetildiği konusunda da şeffaf bir platform" ifadelerini kullandı.

"DİJİTAL TAHAKKÜMÜN YIKILMASINI İSTİYORUZ"

Bugün sosyal medya toplumu birbirine düşürmek için kullanılan bir mecra. Zaman zaman devlet başkanlarının sosyal medyadan atıldığını gördük. Bir taziye yayınladığım için hesabımın kapatıldığına şahit oldum. NEXT'teki ortak akıl bu ismi koydu. İngilizce olmasının nedeni küresel anlamda yayılması için. Dijital tahakkümün yıkılmasını istiyoruz. İsteyen alsın dilerse üniversiteler kullansın. İsim önerilerine de açığız. Halihazırda küresel anlamdaki tarafı için NEXT dedik ama Türkiye tarafı için ismi değiştirebiliriz.

NEXT Sosyal'in genç yazılımcısı Mert Delibalta ile birlikte programa katılan Bayraktar, Delibalta'nın Teknofest ile büyüyen genç bir yazılımcı olduğunu aktardı. Delibalta, "Bugün bir saldırı yaşadık. 20 dakika kadar kapalı kaldık. Dışarıdan saldırı yaşadık" dedi.

Programda sorulara da yanıt veren Bayraktar, Milliyet Gazetesi'nin Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir'in 'Ne için böyle bir şeye ihtiyaç duydunuz?' sorusuna şu yanıtı verdi:

İnsanoğlu için tüm yazılı kuralların, anlayışın, barış ve huzur için her türlü kuralın yıkıldığını görüyoruz. Dünyada soykırım yapan ülkeleri eleştirmeye kalktığınız zaman (Gazze'ye en büyük yardımı yaptık) sosyal medyada görünmediğinizi görüyorsunuz. İnsanoğlu 200 bin yıldır bu dünyadaysa ilk insan dahi daha medeniydi. Tüm dünyada düzenin altüst olduğu ve korkunç bir karanlığa doğru gittiğini görüyoruz. Sosyal medya da bunların bu manipülasyonun bir parçası. Burası dijital bir hegemonya. Bunu pandemide de gördük. Dünyanın en yetenekli mühendislerinin bir tarafta ilaç geliştirmektense Instagram filtreleri geliştirdiğini de gördük. Bir yandan solunum cihazı yetersizliğinden ölen insanları da gördük.

"DIŞARIDAN SALDIRI BEKLEDİK, İÇERİDEN SALDIRANLAR OLDU"

X mecrasının geçmişine bakacak olursanız, toplumları birbirine kırdırmak, yan yana duran iki adamı birbirinden nefret edecek hale getirmek için kuruldu ve bunu da başardı. O maksatla kullanıldı. Kimse böyle bir dünyada emniyet içinde yaşayamaz. Tüm dünya tehdit altında. Bu mecrayı eleştirdiğimiz için bizim mecramız kapanıyor. Biz dünyayı yeniden inşa edersek buradan çıkabiliriz.

Siz dünyayı inşaa etmedikçe eleştirseniz de bir şey ifade etmiyor. Hakikati hakırmaya kalktığınızda hakikat kendine bir yer bulamıyor. Ben inanıyorum ki medeniyetimizin adalet iyilik ve merhametinden ilham alarak memleketimizin çocukları yapacak. Elbette birileri engel olmaya çalışacak. biz 10 gün oldu NEXT'i topluma duyuralı. Dışardan saldırı bekledik ama içerden saldıranlar da oldu. SİHA üretildiğinde rahatsızlığın neydi? Bir siyasi saik yine aynı sözleri tekrar ediyor.

Kaynak: CNN Türk

NEXT SOSYAL UYGULAMASI NEDİR, KİME AİT?

Yeni nesil bir sosyal medya deneyimi sunmayı hedefleyen Next Sosyal, TEKNOFEST girişimcileri tarafından geliştirilen yerli bir sosyal platformdur. Selçuk Bayraktar tarafından tanıtılan uygulama, reklam ve sansür içermeyen bir yapıya sahiptir ve kullanıcılarına güvenli, özgür ve etkileşimli bir dijital alan sunar.

NEXT SOSYAL YERLİ Mİ, ÜCRETLİ Mİ?

Tamamen yerli girişimciler tarafından geliştirilen ve Türkiye merkezli olan Next Sosyal, ücretsiz olarak kullanılabilmektedir. Herhangi bir abonelik veya ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Uygulama, reklamsız yapısıyla öne çıkarken, içerik üreticilerine ve kullanıcı deneyimine odaklı bir altyapı sunar.

NEXT SOSYAL’DE NELER YAPILABİLİR?

Kullanıcılar, platform üzerinden:
• Metin, görsel ve video içerikleri paylaşabilir,
• Anket oluşturabilir,
• Diğer kullanıcılarla etkileşime geçebilir,
• Gündem, haber, teknoloji ve yaşam kategorilerinde içerikleri takip edebilir.

Uygulamanın en dikkat çeken özelliği ise, Türkçe büyük dil modeli T3 AI ile entegre çalışmasıdır.

T3 AI NEDİR VE NASIL KULLANILIR?

T3 AI, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen yerli büyük dil modelidir. Kullanıcılar, platformda T3 AI’yı etiketleyerek sorular sorabilir ve içeriklerle ilgili otomatik yanıtlar alabilir. Bu özellik, sosyal medya etkileşimini bir üst seviyeye taşıyarak yapay zekâyı kullanıcı deneyiminin merkezine koymaktadır.

SELÇUK BAYRAKTAR VE TEKNOFEST VİZYONU

Next Sosyal, TEKNOFEST’in girişimcilik ekosistemi içinde doğmuş bir projedir. Selçuk Bayraktar’ın desteklediği bu platform, genç girişimcilerin teknoloji odaklı çözümler üretme motivasyonunu yansıtan örneklerden biridir. Uygulama, Türkiye’nin dijital bağımsızlık vizyonuna katkı sağlayan bir sosyal medya alternatifi olarak konumlandırılıyor.

WALKER S2 NE YAPIYOR?

Walker S2, 162 cm boyunda ve 43 kg ağırlığında. İçinde 48 voltluk çift lityum pil taşıyor. Pil bitince bir istasyona giderek sırtındaki bataryayı kendi elleriyle çıkarıyor ve yenisiyle değiştiriyor.

Robot, pil gücünü izleyip görev önceliğine göre şarj mı edeceğine, yoksa pil mi değiştireceğine kendi karar veriyor.

NERELERDE KULLANILACAK?

20 serbestlik derecesine sahip olan robot; fabrika ortamlarında, otellerde veya kamusal alanlarda bilgi verme ve rehberlik gibi görevler için tasarlandı.

Wi-Fi ve Bluetooth bağlantı desteğiyle, diğer sistemlerle entegre çalışabiliyor.

UBTECH’e göre Walker S2, dünyada kendi pilini değiştirebilen ilk insansı robot. Bu özellik sayesinde insan yardımı olmadan kesintisiz hizmet sunabilecek yeni bir robot çağının habercisi olabilir.

CHATGPT AGENT NEDİR VE NELER YAPABİLİYOR?

ChatGPT Agent, metin veya görsel üretmenin ötesine geçerek, bir bilgisayar ortamında kullanıcı müdahalesi olmadan bağımsız olarak görevler gerçekleştirebilen bir yapay zeka sistemidir. Şirketin canlı tanıtımında, ajanın yetenekleri somut örneklerle sergilendi. Tanıtım sırasında ChatGPT Agent'ın gerçekleştirdiği görevler şunlar oldu:

• Bir yaz düğünü konseptine uygun, sıcak havada giyilebilecek bir elbise siparişi verdi.
• Bir takımın maskotunu referans alarak özel çıkartmalar tasarladı.
• Google Drive'da bulunan verileri analiz ederek bir performans değerlendirme sunumu hazırladı.

SAM ALTMAN'DAN DİKKAT ÇEKEN 'AGI' VURGUSU

NBC News'te yer alan habere göre, OpenAI CEO'su Sam Altman, bu yeni sistemi "yapay zeka sistemleri için bir seviye atlama" olarak nitelendirdi. Sistemin bir bilgisayarı adeta bir insan gibi kullanabilmesini "AGI hissiyatı veren an" olarak tanımlayan Altman, bu teknolojiyle yapay genel zekaya (AGI) yaklaşıldığını hissettirdiğini belirtti. AGI, yapay zekanın insan zekası seviyesinde çok yönlü öğrenme ve karar alma yeteneklerine ulaşmasını ifade etmektedir. Altman, sistemin henüz geliştirme aşamasında olduğunu ve gerçek kullanıcı verileriyle çalışmadan önce test sürecinin devam edeceğini de ekledi.

GÜVENLİK VE KULLANICI KONTROLÜ ÖN PLANDA

ChatGPT Agent, ilk aşamada yalnızca ChatGPT Pro, Plus ve Team abonelerinin kullanımına sunulacak. Sistem, görevleri yerine getirirken gerekli durumlarda kullanıcıdan kimlik doğrulama veya izin talebinde bulunuyor. Kullanıcıların istedikleri anda sistemin işleyişine müdahale edebilmesi, güvenlik ve etik kaygılara karşı bir denge mekanizması olarak öne çıkıyor. Bu yapı, kontrolün kullanıcıda kalmasını sağlamaktadır.

YAPAY ZEKA YARIŞINDAKİ YERİ

OpenAI'nin bu hamlesi, teknoloji devleri arasındaki yapay zeka yarışının hız kazandığı bir dönemde geldi. Meta CEO'su Mark Zuckerberg'in yapay zekaya yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapacaklarını açıklaması ve Apple'dan önemli bir mühendisi transfer etmesi, rekabetin boyutunu göstermektedir. Öte yandan, son verilere göre piyasa değeri 300 milyar dolara ulaşan OpenAI, dünyanın en değerli özel girişimleri arasındaki yerini sağlamlaştırıyor.

Aslında bu küçücük ayrıntı, milyonlarca kullanıcı için büyük bir kolaylık sunuyor.

Tasarımı gereği sıradan gibi görünse de, bu köşe kesik yapının oldukça önemli bir işlevi bulunuyor.

KÖŞE KESİK TASARIM NEDEN YAPILDI?

SIM kartların bir köşesinin kesik olmasının en temel nedeni, kartın telefona yanlış takılmasını engellemek.

Bu sayede kullanıcı, kartı yalnızca tek bir yönde yerleştirebilir ve yanlış hizalama ya da cihaza zarar verme riski ortadan kalkar.

Aynı zamanda bu tasarım, cihaz içerisindeki soketle doğru temasın sağlanmasına da yardımcı olur.

Farklı boyutlardaki tüm SIM kart türlerinde – mini, micro, nano – bu köşe kesik tasarım korunmuştur. Böylece kart boyutları küçülse de işlevsellik ve yönlendirme değişmemiştir.

SIM KELİMESİNİN ANLAMI

SIM, İngilizce “Subscriber Identity Module” yani “Abone Kimlik Modülü” ifadesinin kısaltmasıdır.

İçerisinde abonenin telefon numarası, kimlik bilgileri ve şebeke ile bağlantı kurmak için gerekli veriler bulunur.

Telefon görüşmeleri, SMS gönderimi ve mobil veri erişimi gibi tüm işlemler bu kart sayesinde gerçekleştirilir.

TARİHTEKİ İLK SIM KART

İlk SIM kart, 1991 yılında Almanya’nın Münih kentinde Giesecke+Devrient firması tarafından üretildi.

İlk modeller kredi kartı büyüklüğündeydi ve kesik köşeye sahip değillerdi. Ancak 1996 yılında geliştirilen mini SIM’lerle birlikte bugün aşina olduğumuz kesik köşe tasarımı da hayatımıza girdi.

eSIM DÖNEMİ BAŞLIYOR MU?

Gelişen teknolojiyle birlikte fiziksel SIM kartlar yerini dijital çözümlere bırakıyor.

eSIM adı verilen bu yeni teknoloji, cihazlara gömülü olarak geliyor ve fiziksel kart gerektirmeden tüm işlemleri yapabiliyor.

eSIM henüz her cihazda yaygın olmasa da, gelecekte SIM kartların yerini tamamen alması bekleniyor.

GÖRÜNTÜLER SUÇLULAR İÇİN YOL HARİTASI OLABİLİR

Güney Kaliforniya'da görevli polis memuru Ryan Railsback’e göre, bazı suçlular Google Street View gibi harita hizmetlerini, evlerin yapısını analiz etmek ve güvenlik açıklarını tespit etmek için kullanabiliyor. Bu dijital keşif, giriş yollarından güvenlik kameralarına kadar birçok detayı ele veriyor.

Railsback, ''Suçlular insanları mağdur etmenin yeni yollarını arıyor. Halkın bu yöntemlere karşı dikkatli olması önemli'' diyerek vatandaşları bu konuda bilinçli olmaya çağırıyor.

BASİT AMA ETKİLİ BİR ÖNLEM

Google, kullanıcılarına evlerini Street View üzerinden bulanıklaştırma imkânı sunuyor.

Bu talep, sadece ev sahibi veya kiracı tarafından yapılabiliyor. Talep edilen görüntü kalıcı olarak bulanıklaştırılıyor ve tekrar görünür hale getirilemiyor.

Google’ın sitesinde şu bilgilere yer veriliyor:

''Görüntüler kamusal alanlardan toplanır. Ancak uygunsuz içerik ya da kişisel gizlilik talebi nedeniyle, bir alanın kalıcı olarak bulanıklaştırılması mümkündür.''

EVİNİZİ NASIL BULANIKLAŞTIRIRSINIZ?

Bu işlemi yapmak oldukça kolay:

Bilgisayar ya da telefon üzerinden Google Haritalar’a girin.

Evinizin adresini yazarak Street View görüntüsünü açın.

Sağ alt köşede bulunan “Sorun bildir” seçeneğine tıklayın.

Açılan formu doldurup gönderin.

Google, talebinizi değerlendirdikten sonra e-posta ile geri dönüş sağlayabiliyor. Süreç sonunda eviniz, haritalarda bulanık bir şekilde görünmeye başlıyor.

DİJİTAL GİZLİLİK HERKESİN HAKKI

Uzmanlar, bu yöntemin potansiyel suçluların gözünü korkutabileceğini belirtiyor. Ön keşif yapmak isteyen kişiler, detayları göremediklerinde başka hedeflere yönelmeyi tercih edebiliyor.

Ancak bazı görüşler, bu yöntemin ters etki yaratabileceğini savunuyor.

Sokaktaki tek bulanık ev olmanız, “Saklayacak neyi var?” sorusunu akıllara getirebilir. Bu nedenle diğer güvenlik önlemleriyle birlikte düşünülmesi öneriliyor.

Giderek dijitalleşen dünyada, fiziksel güvenlik kadar dijital gizlilik de önem kazanıyor.

Evinizi Google Haritalar’dan bulanıklaştırmak, hırsızlara karşı alınabilecek basit ama etkili bir önlem olabilir.

Bu görünmez boşluklar, gün batımından sonra iyonosferde oluşuyor ve hava taşımacılığı ile acil iletişim sistemleri için potansiyel tehdit oluşturabiliyor.

Yeni yöntem, kabarcıkların üstünde oluşan titrek hava parıltısındaki küçük değişimleri analiz ediyor.

YAPAY ZEKAYLA YÜZDE 88 DOĞRULUK

Araştırma ekibi, Güney Çin’deki 10 yıllık hava parıltısı görüntülerini kullanarak geliştirdiği yapay zekâ algoritmasıyla plazma kabarcıklarını yüzde 88 oranında doğru tespit etmeyi başardı. Yöntemin, sadece gece ve hava parıltısı olduğunda işe yaradığı belirtildi.

TEHLİKELİ SENARYOLAR ÖNLENEBİLİR

Bu gelişmenin, gelecekte GPS sistemleri ve radyo haberleşmesi için erken uyarı sistemleri kurulmasına katkı sağlayabileceğini ifade eden bilim insanları, EPB’lerin daha önce askeri operasyonlarda iletişim kesintilerine ve hata risklerine yol açtığını söyledi.