Araştırmacılar, gölün dibinde puma biçiminde tütsü kapları, altın süs eşyaları, deniz kabukları ve taş eserlerin yanı sıra ritüel amaçlı kurban edildiği düşünülen genç lama kalıntıları buldu.

Uzmanlara göre bu eserler, Tiwanaku halkının değerli adaklarını teknelerden göle bıraktığını gösteriyor.

Bilim insanları, M.S. 500 ile 1100 yılları arasında etkili olan Tiwanaku uygarlığının yalnızca gelişmiş bir inanç sistemine değil, aynı zamanda güçlü bir siyasi ve ekonomik yapıya da sahip olduğunu belirtiyor.

Araştırma ekibi ayrıca geçen yıl Tiwanaku halkına ait olduğu değerlendirilen devasa bir tapınağın kalıntılarını da ortaya çıkardı.

Bolivya'da bulunan tapınağın, dönemin önemli ticaret yollarının kesişim noktasında yer aldığı ve hem dini hem de ticari açıdan stratejik bir merkez olduğu değerlendiriliyor.

Yeni bulgular, İnka uygarlığından çok önce And Dağları'nda gelişmiş, organize ve güçlü bir medeniyetin varlığına ilişkin önemli ipuçları sunarken, Tiwanaku uygarlığının hâlâ çözülememiş birçok sırrı barındırdığına dikkat çekiliyor.

Yaşar Kemal’in 1970 yılında kaleme aldığı ve dünya çapında birçok dile çevrilen “Ağrıdağı Efsanesi”, artık Kürtçe olarak da raflarda. İstanbul merkezli Nûbihar Yayınevi tarafından basılan “Efsaneya Çiyayê Agiriyê”, gazeteci ve yazar Salih Kevirbirî’nin titiz çevirisiyle okuyuculara buluştu.

Yaşar Kemal’ın Kürtçeye kazandırılan Ağrı Dağı Efsanesi’nin Kürtçe çevirisi 136 sayfadan oluşurken, zarif bir kapak tasarımı ve Abidin Dino’nun ikonik çizimleriyle dikkat çekiyor. Kitabın kapağını ise ünlü Kürt ressam Ahmet Güneştekîn’in “Pêxemberê ku li Agiriyê Digere” adlı portresi süslüyor.

Çevirmen Salih Kevirbirî, kitabın sonunda yer alan, “Çevirmen Notu” başlıklı yazısında çeviri sürecini ve Yaşar Kemal ile olan bağını detaylıca anlatıyor. Kevirbirî, romanda geçen bir kilamı, bir dengbêjin ağzından söylenmiş gibi işleyerek yeniden yazıya dökmüş. Ayrıca, çevirisini şu duygusal sözlerle Yaşar Kemal’e ithaf etmiş:

“Bu muhteşem romanın Kürtçe çevirisini büyük usta Yaşar Kemal’in pak ruhuna ithaf ediyorum. Öyle hissediyorum ki o şimdi Ağrı Dağı’nın zirvelerinden ve Van Gölü’nün kıyılarından üç dilli bir sesle bize sesleniyor ve kadim dilimizin korunmasını sağlayan tüm dengbêjlerimize selam gönderiyor.”

USTA’NIN ESERİNİ KÜRTÇEYE ÇEVİREN KEVİRBİRİ KİMDİR?

Salih Kevirbirî, 1975 yılında Batman'da doğdu. Birçok dergi, gazete ve web sitesinde yazarlık ve yöneticilik yaptı.

Gazetecilik faaliyetlerinden dolayı hakkında çok sayıda dava açıldı, cezalar aldı ve cezaevinde yattı. Kürtçe ve Türkçe dillerinde yayımlanmış 10'dan fazla kitabı bulunmaktadır. Kitapları Türkçe, İngilizce, Almanca ve Farsçaya çevrilerek basılmıştır. Ayrıca kendisi de birçok eseri Türkçeden Kürtçeye ve Kürtçeden Türkçeye çevirmiştir. Uzun yıllardır Eski Sovyet Kürtleri üzerine araştırmalar yapmakta ve yazmaktadır. Eski Sovyet Kürtleri hakkında 40'a yakın belgesel film çekmiştir.

Salih Kevirbirî, 25 yıldır Kürt PEN Merkezi ve Uluslararası PEN üyesidir; Kürt PEN Merkezi Yönetim Kurulu'nda 3 dönem görev almıştır.

Televizyon dünyasının duayen isimlerinden, gazeteci ve haber spikeri Reha Muhtar, Muğla'nın Bodrum ilçesinde geçirdiği ani rahatsızlığın ardından kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi. Uzun yıllar ana haber bültenleri ve hazırladığı programlarla Türk televizyon tarihine damgasını vuran 67 yaşındaki Muhtar'ın vefatı, medya camiasında ve sevenleri arasında büyük bir üzüntüyle karşılandı. Alınan ilk bilgilere göre, kalp yetmezliği nedeniyle hayatını kaybeden ünlü televizyoncunun cenaze programı ilerleyen günlerde netleşecek.

Bodrum'da Fenalaşan Muhtar Hastaneye Kaldırıldı

Edinilen bilgilere göre, Bodrum'da bulunan evinde aniden rahatsızlanan Reha Muhtar, durumun ciddiyeti üzerine çevredekilerin ihbarıyla acil sağlık ekiplerince en yakın hastaneye sevk edildi. Hastanede hemen yoğun bakıma alınarak tedavisine başlanan deneyimli habercinin duran kalbi, doktorların yoğun çabalarına rağmen yeniden çalıştırılamadı. Bölge hastanesinden yapılan ilk açıklamada, Muhtar'ın ölüm sebebinin ani gelişen kalp yetmezliği olduğu belirtildi.

Türk Medyasının Acı Kaybı

Reha Muhtar’ın ani vefatı, Türkiye genelinde derin bir yankı uyandırırken, meslektaşları ve siyaset dünyasından pek çok isim taziye mesajı yayımladı. Medya dünyasında kendine özgü sunum tarzı, özgün soruları ve yüksek enerjili program yapısıyla bir döneme yön veren Muhtar, sadece haber spikerliği değil, köşe yazarlığı ve spor yorumculuğu alanlarında da önemli başarılara imza atmıştı.

Televizyon Tarihine Geçen Unutulmaz Kariyer

Türk basınının en dinamik dönemlerine tanıklık eden ve bu süreçte etkin rol oynayan Reha Muhtar, özellikle 1990’lı ve 2000’li yıllarda sunduğu ana haber bültenleriyle adını geniş kitlelere duyurdu. TRT kökenli olan ve daha sonra özel televizyon kanallarının gelişim sürecinde ana aktörlerden biri haline gelen deneyimli gazeteci, hazırlayıp sunduğu "Ateş Hattı" gibi programlarla siyaset ve toplum gündemini uzun süre belirledi.

Kendine Özgü Tarzı ve Haber Odaklı Yaşamı

Televizyonculuk kariyerine getirdiği yenilikçi yaklaşımlarla tanınan Muhtar, çarpıcı üslubu ve izleyiciyle kurduğu doğrudan iletişimle ekranların vazgeçilmez yüzlerinden biri oldu. Hem yurt içinde hem de yurt dışında gerçekleştirdiği önemli röportajlarla adından söz ettiren usta gazeteci, son yıllarda ekranlardan uzak bir yaşam sürse de medya dünyasındaki ağırlığını ve saygınlığını her zaman korumayı başardı. Bodrum'da son yolculuğuna uğurlanması beklenen usta ismin vefatı, basın tarihindeki bir dönemin de kapanışını simgeliyor.

Haber Özeti

Ünlü televizyoncu ve gazeteci Reha Muhtar, Bodrum'da geçirdiği ani rahatsızlık sonucu hastaneye kaldırıldı.

Doktorların tüm tıbbi müdahalelerine rağmen kurtarılamayan Reha Muhtar, kalp yetmezliği nedeniyle vefat etti.

1990'lı ve 2000'li yıllarda hazırlayıp sunduğu ana haber bültenleri ve "Ateş Hattı" programıyla Türk televizyonculuğuna yön verdi.

Muhtar'ın vefatı medya, siyaset ve spor dünyasında derin bir üzüntüyle karşılan

“7 YAŞINDA YÜZÜK TAKILDI, 15’İNDE EVLENDİRİLDİM”

Mem Ararat, evliliğiyle ilgili bir soruyu yanıtlarken yaşadığı sürecin hem beşik kertmesi hem de berdel olduğunu dile getirdi. Henüz 7 yaşındayken parmağına yüzük takıldığını ve 15 yaşında amcasının kızıyla evlendirildiğini ifade eden sanatçı, “Ben doğmadan evlendirilmişim,” diyerek yaşadıklarını özetledi. Ararat, bu evliliğinden çocukları olduğunu ve en küçüğünün şu an 19 yaşında olduğunu belirtti.

Müzik yolculuğuna dair konuşan Ararat, "KOM Müzik ile yaptığım ilk kasetin basımı için cebimden para verdim. İki kasetin telif hakkı hâlâ şirkette ve bugüne kadar bu çalışmalardan hiçbir gelir elde etmedim. Buna rağmen dava açmadım. Maalesef bana yönelik hakaret ve karalamalara karşı da kurum tarafından herhangi bir açıklama yapılmadı" dedi.

NEWROZ ETKİNLİKLERİNE NEDEN KATILMIYOR?

Newroz programlarına katılmama nedenini, sanatçılara yeterince değer verilmemesine bağlayan sanatçı, geçmişte yaşadığı bir olayı hatırlattı: Sahne aldığı bir Newroz’da, bir siyasetçinin konuşması için sanatçının şarkısının yarıda kesildiğini belirtti. 2017 yılından bu yana belediyelerden davet almadığını söyleyen Ararat, hakkındaki “Çok para istiyor” iddialarının gerçeği yansıtmadığını vurgulayarak, “Elbette her emekçi gibi sanatçı da emeğinin karşılığını alacaktır,” dedi.

ŞARKILARIN HİKAYESİ VE ÖZEL HAYAT

Mem Ararat, “Li Rûbarû Dêrgulê” parçasını, birlikte öldürülen 13 yaşındaki amcasının kızı ve 17 yaşındaki kız kardeşi için yazdığını anlatırken duygusal anlar yaşadı.

Ararat, “Sozdar Kimdir? Sorusunu ise, şarkılarında sıkça geçen “Sozdar”ın eşinin ismi olduğunu ve eşiyle aynı yaşta olduklarını ve birlikte çalıştıklarını ifade etti. Ararat, saçlarını boyatıp boyatmadığına dair soruya ise esprili bir dille, “Saçlarım güneşte kararıyor,” yanıtını verdi.

Irak Kürdistan Bölgesi (Başûr), Rojava ve Rojhilat’ta konser vermenin en büyük hayallerinden biri olduğunu belirten Mem Ararat, buralarda henüz sahne almamış olmasının bir isteksizlik değil, tamamen şartlarla ilgili olduğunu söyledi. Uygun koşullar oluştuğunda bu bölgelerdeki hayranlarıyla buluşmak istediğini dile getirdi.

Mem Ararat’ın dinleyicilerinden gelen soruları yanıtladığı videonun tamamı, sanatçının resmi YouTube kanalından izlenebilir.

Hafta başında raflarda yerini alan Erhan Sunar’ın ‘Son Sabah’ ve ‘Robert Walser’i Okumak’ kitaplarıyla ilgili, yayıncı kuruluş Öteki Yayınevi tarafından yapılan tanıtım açıklamasında şöyle denildi.

SON SABAH

“Günler kısalıyor,” derdi annem yanıbaşındaki pencereden laciverdimsi göğe bakarken. “Kış geldi artık,” derdi perdeleri çekip, elektrik ışığıyla henüz tanışmış evimizin eşyalarına, kararmış mobilyalarına göz gezdirirken. Beni yanına çağırır, kucağına alır ve bir başıma yetişemediğim balkonun korkuluklarına yanaşarak sokaktan gelip geçenleri gösterirdi. Sonradan, yetişkinlik yıllarımın uzunca bir dönemi boyunca rüyalarıma girecek bir şeyleri hayal edip kurar, birkaç kat yükseklikteki balkonumuzdan –ölmeden ve kendimi öldürmeden– atlayıp şehrin bana işaret edilen görüntüleri arasında kaybolduğumu düşünürdüm ben de. Derken annem beni sessizce tembihlercesine geriye çekilir ve yeniden zamanın geçmek bilmediği odamıza dönerdik. O akşam yemeğini hazırlamaya geçer, ben ise yakınlarda uydurduğum bir oyunun kurallarına girişirdim. O yaşlarda her çocuğun yapacağı gibi, ben de evde çoğunluğu ağabeyimden kalan oyuncak arabalarla vakit geçirmeyi sever, daha küçük bir Kardeşimiz de olmadığı için bir tür güven ve hışımla onları birbirlerine çarptırır, istasyonlarda gezindirir, park edip seyrederdim. Dört yaşımın sonlarına doğru –sanki büyümemle orantılı biçimde– ağabeyimden yediğim dayaklar, o okula gittikten sonra onun eşyalarına yönelttiğim bir öfkeye öyle bir sertlikle dönüşürdü ki, o anda yanımda bulunmayan annemin bütün bunları görüp beni cezalandıracağını düşünürdüm. Ama annem bunu fark edemeyecek kadar kendi iç dünyasına dönüktü ve oyuncak sepetini çocuk odasına değil de oturma odasına dökmüşsem ikna kabiliyeti yüksek dokunaklı bir sesle onları toplamamı söyler, yeniden bir şeyler işlemeye ya da okumaya dönerdi.

ROBERT WALSER’İ OKUMAK

“Birçok iyi yazarın başına geldiği gibi, Robert Walser’in yapıtını da bugün artık yaşamından ayrı düşünemiyoruz. Yazarın çok uzun yıllar boyunca (yirmi sekiz yıl) kaldığı iki farklı akıl hastanesi geçmişinin büyük payı olabilir, ama sadece gelişigüzel bir okur tepkisi olarak da kalmaz. Sayıları hayli kabarık bir yazarlar topluluğu, her biri ayrı ayrı dikkat ve özenle de olsa, Walser’in herhangi bir romanına, öyküsüne ya da şiirine, kısa gazete yazılarına değinirken hep trajedilerle sürmüş gibi görünen uzun hayatının da peşine düşmüşlerdir. Okur veya yazar olalım, bu merakın altında herhangi bir hafif sebep yatmadığını okuyacağımız daha ilk metni bize gösterecektir. Robert Walser’in yetmiş sekiz yaşında öldüğü tarih olan 1956’dan başlayarak, bir ara unutulacak olup yeniden okunur olduğu günümüze dek, edebiyata derinden bağlı okurlar için adeta açık sularda bir deniz feneri olagelmesi, yine de bundan fazlasına bağlıdır: Bugün onu aynı zamanda kendi döneminin değeri geç teslim edilmiş bir yazarı olarak da görüyor ve Franz Kafka’nın, Hermann Hesse’nin, Max Brod’un veya diğer birçok çağdaşının neden hep daha fazla tartışılmasını önemsediklerini, kitaplarını hayranlıkla okumuş olmalarını daha yakından anlıyoruz.”

ERHAN SUNAR KİMDİR?

Erhan Sunar, 1984 yılında Diyarbakır’da doğdu. ODTÜ’de İngilizce Öğretmenliği okudu. ‘Veda Oyunu’, ‘Ölüm ve Adam’, ‘Geceden Önce’, ‘Nâzım Hikmet: Tepeden Tırnağa İnsan’, ‘Diğer Yarısı: Fotoğrafçının El Kitabı’, ‘Gene de Ölmez İnsan’ adlı kitapları yayınlandı. Ayrıca Joyce Carol Oates’in ‘İlk Aşk’ ve ‘Kapılarımı Kapatıyorum’ adlı iki romanını Türkçeye çevirdi. Dijital kültür-sanat mecrası Oggito’nun sürekli yazarlarından. Diyarbakır’da İngilizce öğretmenliği yapıyor.

Bazıları yağmacılar tarafından gizlice boşaltıldı, bazıları ise doğanın kucağında keşfedilmeyi bekliyor. İşte o "hayalet" şehirler:

1. Irisagrig: Aslan Besleyenlerin Şehri (Irak)
4000 yıl önce gelişen bu kent, sıra dışı tabletleriyle tanınıyor.

Yazıtlar, yöneticilerin saraylarda köpeklerle yaşadığını ve sığırla beslenen aslanlar beslediğini anlatıyor. Yağmacıların 2003'te burayı bulduğu düşünülse de, konumu hala resmi bir sır.

2. Akkad: İmparatorluğun Kayıp Merkezi (Irak)
Dünyanın ilk büyük imparatorluklarından birinin başkenti olan Akkad, Basra Körfezi'nden Anadolu'ya kadar hükmetti.

Tanrıça İştar’a adanmış dev tapınaklarıyla bilinen bu muazzam şehir, MÖ 2150 civarında sırra kadem bastı.

3. Itjtawy: Firavunların Gizli Karargahı (Mısır)
Mısır’ın "İki Toprağı Ele Geçiren" şehri olarak bilinen Itjtawy, suikastlar ve karışıklıklar döneminde başkentlik yaptı.

Bilim insanları buranın Nil kıyısında bir yerde gömülü olduğunu tahmin etse de henüz bir iz yok.

4. El-Yahudu: Sürgünlerin Yurdu (Irak)
Babil Kralı II. Nebukadnezar’ın Yahuda’yı fethinden sonra sürgün edilenlerin yaşadığı bu kasaba, inançların korunduğu bir merkezdi.

Hakkındaki bilgileri kaçak yollarla satılan tabletlerden alıyoruz, ancak kentin kendisi hala kayıp.

5. Waššukanni: Mitannilerin Başkenti (Suriye/Irak)
Asur ve Hitit gibi devlerin arasında yükselen Mitanni İmparatorluğu’nun yönetim merkeziydi.

"Hurriler" olarak bilinen halkın yaşadığı bu başkentin Suriye’nin kuzeydoğusunda olduğu tahmin ediliyor.

6. Thinis: Mısır'ın İlk Gücü (Mısır)
5000 yıl önce, Mısır’ın birleştiği ilk dönemlerde kralların hüküm sürdüğü yerdi. Firavun mezarlarına yakın bir noktada olduğu düşünülse de Thinis, antik dünyanın en eski gizemlerinden biri olmaya devam ediyor.

Mum yakılarak dilek tutulan ayinde, erkekler ve kadınlar korosu ilahiler okudu. Daha sonra Süryanice ve Türkçe dualar edildi.

Ayin sonunda kilise bahçesinde bir araya gelen Süryaniler, birbirlerinin bayramını kutladı.

Kiliseye gelen Mardin Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Tuncay Akkoyun, 70. Mekanize Piyade Tugay Komutanı Tuğgeneral Ahmet Yaşar Dener, Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Akbulut, Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, İl Emniyet Müdürü Recep Tecimer, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Tahsin Saruhan ve İl Müftüsü Enver Türkmen, Süryanilerin bayramını kutladı.

"BİRLİKTE YAŞAMIN EN GÜZEL ÖRNEĞİ"

Vali Akkoyun, gazetecilere, Süryani vatandaşların Noel Bayramı'nı tebrik ettiklerini söyledi.

Mardin'deki birlikte yaşama iklimini ve hukukunu daha güçlü şekilde gelecek nesillere aktaracaklarını ifade eden Akkoyun, "Dünyada büyük acılar yaşandı. Özellikle son dönemlerde Filistin'de, Gazze'de büyük insanlık dramı yaşandı. Bu belli bir inanca sahip insanlara veya etnik yapıya yönelik değil, orada bulunan herkese yapıldı. Cami bombalandığı gibi kilise de bombalandı. Hiçbir şekilde ayrım yapılmadan insanlık öldürüldü. Yani açlığın ve salgın hastalıkların silah olarak kullanıldığı bir dönemi maalesef hepimiz gördük, yaşadık. Rabb'im önümüzdeki dönemi bu acıların, sıkıntıların, ızdırapların son bulması için vesile kılsın inşallah." dedi.

"Mardin, farklı etnik yapıda ve inançta insanların bir arada kardeşlik ve huzur içerisinde yaşayabileceğini göstermesi açısından dünyaya örnek bir şehirdir. Birlikte yaşamanın en güzel örneğidir Mardin ve dünyanın Mardin'e ihtiyacı var." ifadelerini kullanan Akkoyun, kentte birlik ve beraberliğin yaşatılması için sürekli bir arada bulunduklarını vurguladı.

Akkoyun, "Ramazan ayında da Sayın Metropolit ve ilimizde bulunan farklı inançtan kardeşlerimiz aynı iftar masasında buluşuyoruz. Bu bir araya gelişler, ortak duaya amin demek çok kıymetli. Ülkemiz ve devletimiz için hep birlikte dua ediyoruz. Hepimizin ortak dileği, duası, ülkemizin dünyanın en büyük ülkelerinden biri olması. Bunun için de öncelikle birliğimizi, beraberliğimizi kuvvetlendirmemiz gerekiyor. Özellikle 'Terörsüz Türkiye' sürecinin bu birliği, beraberliği pekiştirmesi açısından önemli fırsat olduğunu biliyoruz. Bu anlamda da her birimiz büyük çaba gösteriyoruz." diye konuştu.

"BÜTÜN DÜNYADA BARIŞIN SAĞLANMASI İÇİN DUA EDİYORUZ"

Metropolit Özmen de bayramların manevi yönüyle güçlendirdiğini belirterek, bu bayramın da dünya barışına vesile olmasını diledi.

Özmen, şöyle konuştu:

"Özellikle Kudüs'te, Gazze'de, Suriye'de, Irak'ta cereyan eden savaşlar kesinlikle manevi değerlerimizin karşılığı değildir. Karşılığı sevgidir, dayanışmadır, yardımlaşmadır. Dolayısıyla bunları yaşamak ve yaşatmak, bu değerlerin kıymetini anlatmak biz insanlara düşüyor. Bütün dünyada barışın ve huzurun sağlanması için dua ediyoruz. Ordusuyla, askeriyle, insanlarıyla, yapısıyla, coğrafyasıyla, değerleriyle gerçekten çok güçlü bir ülkeyiz. Umarım bu manevi değerler ülkemizi daha da güçlendirir, Orta Doğu'ya bir model sunar ve bütün dünya için barışın, huzurun, esenliğin ne denli önemli olduğu gerçeğini ortaya çıkartır."

Mardin'in etnik yapılarıyla çok önemli değer olduğuna işaret eden Özmen, kentin dünya için bir model, bir örnek olduğunu vurguladı.

Özmen, bütün dünya için sulh ve selamet istediklerini dile getirerek, "Başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere bütün devlet erkanımıza sağlık ve mutluluk diliyoruz. Bugün bizleri yalnız bırakmayan il yöneticilerimize ve tüm katılımcılara da teşekkür ediyoruz." dedi.

İnsanoğlunun ateşi ne zaman bilinçli olarak kullanmaya başladığına dair bilgilerimiz Suffolk, İngiltere'den gelen haberle güncellendi. 400 bin yıl öncesine ait bir "ocak" yapısının keşfi, ateşin kontrolünün sanılandan çok daha eski olduğunu kanıtladı.

Daha önce 50 bin yıl öncesine dayandığı düşünülen bu beceri, insan evriminde büyük bir sıçrama olarak nitelendiriliyor.

Benzer bir tarihsel güncelleme de Vietnam’dan geldi. Papua Yeni Gine’de hala kullanılan "tütsüleyerek mumyalama" yönteminin izlerine 14 bin yıl öncesine ait kemiklerde rastlandı.

Bu bulgu, mumyalama işleminin Mısır ve Şili örneklerinden binlerce yıl daha eski olduğunu gösteriyor.

Bolivya’da "Dinozor Otobanı" ve Avustralya'nın Dişli Balinası. Bolivya’daki Torotoro Ulusal Parkı, tam anlamıyla bir "paleontoloji şölenine" ev sahipliği yaptı. Tek bir alanda tespit edilen 16 bin 600 dinozor ayak izi, şimdiye kadar dünyada bulunan en yüksek sayı olarak kayıtlara geçti. Teropod türü dev avcıların geçtiği bu bölge, antik dünyanın ekolojisine ışık tutuyor.

Avustralya kıyılarında ise bugünkü balinaların atası sayılan ancak onlardan çok farklı olarak keskin dişlere sahip 26 milyon yıllık bir balina fosili (Janjucetus dullardi) bulundu.

Bu keşif, deniz memelilerinin evrimsel sürecindeki vahşi geçmişi gözler önüne seriyor.

Evcil kedilerle olan bağımızın tarım devrimiyle (10 bin yıl önce) başladığına dair yaygın inanış sarsıldı. Yapılan geniş kapsamlı DNA analizleri, kedilerin insanlarla yakın ilişkisinin aslında 3 bin 500 ila 4 bin yıl önce Mısır’da başladığını ortaya koydu.

Avrupa’ya ancak 2 bin yıl önce ulaşan kedilerin, Çin’de ise evcilleşmeden önce "leopar kedileri" ile insanlarla "zararsız komşuluk" kurduğu anlaşıldı.

Hindistan’da Yazının Atası Tartışması. Hindistan’ın güneyindeki Keeladi köyünde yapılan kazılar, Hindistan tarih yazımını değiştirecek nitelikte.

MÖ 6. yüzyıla tarihlenen Tamil Brahmi yazısının bulunması, kuzeydeki Ashokan Brahmi yazısının tüm sistemlerin "atası" olduğu teorisini çürüttü. Bu keşif, Hindistan’ın güneyinde okuryazar ve gelişmiş bir kentsel toplumun bağımsız olarak yükseldiğini kanıtlıyor.

Antik Yaşamlardan İzler: İspanya ve Pompei. İspanya: Biskay Körfezi'nde bulunan 20 bin yıllık balina kemiğinden aletler, buz çağı insanlarının deniz memelileriyle kurduğu derin bağı ilk kez bu kadar net gösterdi.

Pompei: MS 79’daki büyük patlama sonrası kentin tamamen terk edilmediği anlaşıldı.

Yeni bulgular, hayatta kalanların yıkıntılar arasına geri dönerek zorlu şartlarda, altyapısız ve kiler gibi kullandıkları binalarda yaşam mücadelesi verdiğini ortaya koydu.

Bugün, Türkiye'nin en heyecan verici yeni dijital dizilerinden biri olan Jasmine ekranlara merhaba dedi! 🎬✨ Jasmine, kalp yetmezliği nedeniyle yaşam mücadelesi veren genç bir kadının, Yasemin’in, ölümle arasında her an belirsizlik olan hikayesini anlatıyor. Yasemin’in hayatta kalma umudu, nakil listesine girebilmekten geçiyor. Ancak bu süreç, onun sadece fiziksel sağlığını değil, ruhsal dünyasını da derinden sarsıyor. Hayatındaki en büyük destekçisi olan üvey kardeşi Tufan, ona her anlamda yardımcı olmaya çalışırken, Tufan’ın takıntılı bağlılığı, Yasemin’in yaşam mücadelesine başka bir boyut katıyor.

Jasmine, bir yandan Yasemin’in kalp yetmezliğiyle verdiği zorlu mücadeleyi anlatırken, diğer yandan kardeşi Tufan’ın psikolojik olarak Yasemin’e olan bağımlılığını derinlemesine ele alıyor. Yasemin’in yaşama tutunma çabası ve Tufan’ın aşırı korumacı, takıntılı davranışları arasında giderek büyüyen bir gerilim ortaya çıkıyor. Bu dinamik, izleyiciyi her an tetikte tutarak, diziyi sıradan bir hastalık öyküsünden çok daha fazlası haline getiriyor.

Jasmine Dizisinin Teması ve Hikayesi

Jasmine, her şeyden önce bir hastalık öyküsü olmanın çok ötesine geçiyor. Yasemin’in kalp yetmezliği, onu fiziksel olarak zorladığı kadar, duygusal ve psikolojik olarak da büyük bir yıkıma uğratıyor. Yasemin’in tek isteği, bir an önce nakil olabilmek ve hayatta kalmak. Ancak bu süreçte, Tufan’ın ona duyduğu yoğun bağlılık, sağlıklı bir ilişkiyi aşarak tehlikeli bir takıntıya dönüşüyor. Tufan’ın bu tutumu, Yasemin’i sadece kendi hayatını değil, kardeşiyle olan ilişkisini de sorgulamaya itiyor.

Dizinin ilerleyen bölümlerinde, karakterlerin ahlaki sınırları zorlanıyor ve izleyicilere, hayatın ne kadar kırılgan ve karmaşık olduğuna dair derin bir bakış açısı sunuluyor. Yasemin’in ve Tufan’ın ilişkisi, izleyicilere geri dönüşü olmayan kararların ve sonuçların ne kadar dramatik olabileceğini gösteriyor. Bu, Jasmine’i sıradan bir dramadan çok daha fazlası haline getiriyor.

Jasmine Dizisi Karakter İlişkileri ve Dramatik Yapı

Dizinin en dikkat çeken özelliği, karakterler arasındaki karmaşık ilişkilerdir. Yasemin ve Tufan arasındaki ilişki, başından sonuna kadar izleyiciye yoğun bir dramatik deneyim sunuyor. Yasemin’in sürekli olarak ölüm ve yaşam arasında gidip gelmesi, onun psikolojik olarak zayıf anlar yaşamasına yol açıyor. Ancak Tufan, Yasemin’e karşı duyduğu aşırı bağlılıkla, onu koruma ve iyileştirme adına nelerden vazgeçebileceğini sorguluyor.

Bu ikili arasındaki gerilim, diziyi daha da karmaşıklaştırıyor. Yasemin’in yaşama tutunma umudu, Tufan’ın takıntılı ve kontrolcü yaklaşımıyla sürekli bir çatışma içinde. Bu ikilinin hikayesi, sadece bireysel bir mücadelenin ötesine geçiyor ve izleyiciyi insan ilişkilerinin ne kadar kırılgan olduğu konusunda düşündürüyor.

Jasmine Dizisinin Oyuncu Kadrosu

Jasmine dizisinin başrollerinde Rayhan Asena Keskinci ve Burak Can Aras yer alıyor. Rayhan Asena Keskinci, diziye Yasemin karakteriyle hayat verirken, Burak Can Aras ise Tufan karakterini canlandırıyor. Asena Keskinci, bu diziyle büyük bir çıkış yaparken, Burak Can Aras da karakterine kattığı derinlik ve gerçekçi performansıyla dikkat çekiyor.

Rayhan Asena Keskinci’nin, son dönemdeki en önemli projelerinden biri olan Jasmine, ona geniş bir izleyici kitlesi kazandırdı. Burak Can Aras’ın güçlü oyunculuğu ise Tufan karakterinin içsel çatışmalarını izleyiciye başarılı bir şekilde yansıtıyor. Bu iki oyuncunun performansları, dizinin dramatik yapısına büyük katkı sağlıyor ve izleyiciyi karakterlerin iç dünyalarına çekiyor.

Jasmine Dizisinin İlk Bölümü: İzlemeye Değer Mi?

Dizinin ilk bölümü, Yasemin’in hastalık sürecini ve Tufan ile olan ilişkisini odak noktasına alıyor. Yasemin’in kalp yetmezliği nedeniyle sürekli bir ölüm korkusu yaşarken, Tufan’ın ona duyduğu aşırı bağlılık, izleyiciye büyük bir gerilim sunuyor. İzleyiciyi, Yasemin’in yaşama tutunma çabası ve Tufan’ın takıntılı sevgisi arasında sıkışan bu iki karakterin içine çeken Jasmine, ilk bölümüyle büyük bir beğeni topladı.

İzleyiciler, dizinin ilerleyen bölümlerinde, karakterlerin nasıl bir çıkmaza gireceğini ve bu dramın nasıl derinleşeceğini merak ediyor. Bu anlamda, Jasmine dizisi sadece bir hastalık öyküsü değil, aynı zamanda insan ilişkilerindeki karanlık yönleri ve bağımlılıkları da gözler önüne seriyor. Gerilim dolu bir yapım arayanlar için Jasmine, kesinlikle izlenmesi gereken bir dizi.

Jasmine Dizisi Nerede İzlenir?

Jasmine dizisi, dijital platformda yayımlanıyor. Eğer gerilim dolu, psikolojik çözümlemeler içeren ve derin karakter ilişkileri barındıran bir dizi arıyorsanız, Jasmine sizin için doğru seçim olabilir. Şimdiye kadar yayımlanan ilk bölüm ile büyük bir dikkat çeken dizi, önümüzdeki bölümlerle izleyicisini daha da büyüleyecek gibi görünüyor.

Geçmişte pek çok medeniyete ev sahipliği yapan kentte, birçok tarihi köprü, kale, mezar taşı, cami, kilise ve höyük bulunuyor.

Tunceli Müzesi ekipleri de kültürel ve tarihi varlıkların tespiti amacıyla sürekli araziye çıkarak çalışmalar yürütüyor.

Bazı eserleri tescilleyip turizme kazandıran ekipler, son olarak Pertek'teki Keban Baraj Gölü'nün ortasında yer alan ada görünümlü Pertek Kalesi'nde yüzey araştırması yaptı.

Kalenin çevresini inceleyen ekipler, baraj sularının çekilmesiyle gün yüzüne çıkan ve sanduka parçası olduğu düşünülen bir eserle karşılaştı.

Eserin taşınmasında feribot kullanıldı

Yaklaşık 800 kilogram ağırlığındaki eseri bulunduğu yerden almak için harekete geçen ekipler, gerekli hazırlıkların ardından Pertek İskelesi'ne getirilen vinci feribota bindirerek kaleye doğru yola çıktı.

Yarım saatlik seyahatle kaleye ulaşan İl Kültür ve Turizm Müdürü İsmail Kaya, müze müdürü Kenan Öncel ve arkeologlar Özgür Şahin ile Koray Yılmaz mezar taşını halatla bağlayıp vinç yardımıyla taşınmasını sağladı.

Müzeye getirilen eser, işlemlerin ardından sergilenecek.

Kentteki kültürel ve tarihi varlıkları koruma çalışmaları sürüyor

İsmail Kaya, AA muhabirine, Tunceli'nin birçok medeniyete ev sahipliğini yaptığını söyledi.

Kentteki kültürel ve tarihi varlıkları korumaya çalıştıklarını belirten Kaya, şöyle devam etti:

"Müzede görevli arkadaşlarımızla çok önemli bir operasyona imza attık. Pertek Kalesi'nde Keban Baraj Gölü sularının çekilmesiyle birlikte ortaya çıkan ve sanduka parçası olduğu tahmin edilen 2 metre uzunluğunda ve bir metre genişliğinde kültür varlığı tespit ettik. Arkadaşlarımızla birlikte eseri alıp Tunceli Müzemize kazandırdık."

Kaya, eserin üzerinde bazı çalışmalar yapılacağını ve müzenin bahçesinde sergileneceğini anlattı.

Meşakkatli bir çalışmayla eserin müzeye getirildiğini ifade eden Kaya, "Değerli katkılarından dolayı Sayın Valimiz Şefik Aygöl'e, İl Özel İdaresi ekiplerine, Pertek Kaymakamlığı'na ve Pertek Belediyesi'ne çok teşekkür ediyorum. Tunceli'de daha keşfedilmeyi bekleyen bir sürü kültür varlığımız var ve havaların ısınmasıyla bu çalışmalara ağırlık vereceğiz." diye konuştu.

Çok sayıda sinemaseverin Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi’ni doldurduğu festival, 16 sanatçının eserlerinin yer aldığı Yılmaz Güney’in Yol filminden esinlenerek hazırlanan Rê-Yol filminin sergisiyle açıldı. Eşbaşkanlar ve sinemaseverler, Rê-Yol sergisini gezdi.

Açılış konuşmasını yapmak üzere sahneye gelen Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun izleyicileri selamladı.

Eşbaşkan Bucak: Yeniden buluşmanın sevincini yaşıyoruz

Eşbaşkan Bucak, uzun bir aradan sonra yeniden projeksiyon ışığı altında buluşmanın sevincini yaşadıklarını belirterek, “Amed’in kadim sokaklarına, taşlarına, belleğine sinmiş sayısız hikâye, sekiz yıl sonra yeniden beyazperdeyle buluşuyor. Çünkü biliyoruz ki bu şehir, yalnızca tarihinin ağırlığıyla değil; anlatıların, umutların ve sinemanın dönüştürücü gücüyle de var olur” diye konuştu.

‘Hikayelere birlikte yol alacağız’

“Bu buluşma, yalnızca bir film programı değil; dillerin, kültürlerin, bakışların birbirine değdiği büyük bir ortak alan, ortak bir yolculuktur” şeklinde konuşan Bucak, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu akşam burada, aynı salonun loşluğunda, aynı kırmızı koltuklara yaslanarak bir hafta boyunca nice hikâyeye birlikte yol alacağız. Bu salon, önümüzdeki günlerde yalnızca bir gösterim alanı değil; duyguların, yüzlerin, hafızaların ve dillerin iç içe aktığı bir buluşma mekânına dönüşecek. Çünkü sinema, karanlık bir salonda yan yana oturan insanların, gözleri ışığa dönükken kurduğu en derin bağlardan biridir.”

Yılmaz Güney’in 45 yıl önce başlattığı ve nice sinemaya gönül verenleri peşinden sürükleyen “Yol” filminin izini taşıyan açılış sergisinin belleğimizi yeniden yoklayacağını ve sinemanın tarihsel direncini hatırlatacağını belirten Bucak, “Ve elbette, bu yılın açılış filmi olan Kardeş Türküler belgeseli, birlikte söylemenin, birlikte direnmenin ve birlikte yaşamanın melodisini hepimize yeniden hatırlatacak” dedi.

‘Festival şehrimizin nefes aldığı bir başlangıçtır’

“Biz bu festivali yalnızca bir sanat etkinliği olarak görmüyoruz” diyen Bucak, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu festival, şehrimizin kültürle, sanatla, barışla ve ortak yaşamla yeniden nefes aldığı bir başlangıçtır. Amed yeniden üretmeye, yeniden anlatmaya, yeniden çoğalmaya başlıyor. Hep birlikte biliyoruz ki sanat, karanlığa karşı yakılan en güçlü ışıktır. Ve bu gece, Amed o ışığı yeniden yakıyor. Bu büyülü atmosferi birlikte soluyacağımız için çok mutluyuz” .

Hatun: Bu Kürt sinemasının cevabıdır

Eşbaşkan Doğan Hatun ise 45 yıl önce Kürt sineması için bir yol açan Yılmaz Güney’i, güç ve cesaret veren Halil Dağ'ı ve Kürtlerin dostu olan Sırrı Süreyya Önder'i saygıyla anarak sözlerine başladı. Eşbaşkan Hatun, Yol sergisi için sanatçıları kutlayarak, “Gerçekten hepimizde büyük bir etki bıraktı. Ellerine sağlık. Biz burada tüm Diyarbakır halkına bir çağrıda bulunuyoruz: Bu festivale gelin, ayrıca sergi de bir ay açık kalacak. 9 yıl sonra arkadaşlar da heyecanla bu günü bekliyorlardı. Kürt kültürünü ve sinemasını bastırmak isteyenler bilsinler ki bu festival onlara da bir cevaptır. Bu Kürt sinemasının cevabıdır. Yılmaz Güney 45 yıl önce bu yolu açtı ve hiç kimse o yolu kapatamaz. Festivalimiz kutlu olsun.”

Konser verildi, açılış filmi gösterildi

Konuşmaların ardından Ali Akbar Moradi bir konser verdi. Kadın, Kültür, Sanat ve Edebiyat Derneği’nin (KASED) Govend ekibi ise Şanlıurfa yöresine ait halay performansı sergiledi.

Gecenin devamında da festivalin açılış filmi olan, Çayan Demirel ve Ayşe Çetinbaş’ın yönettiği Kardeş Türküler belgeseli izleyiciyle buluştu.

Gösterimden sonra Eşbaşkanlar Serra Bucak ve Doğan Hatun, belgeselin yönetmenleri ve yapımcılarına çiçek takdim etti.

Yaklaşık 1.400 yıl öncesine ait olan bu kafatası, alışılmadık düz tepesi ve neredeyse küp şeklini andıran yapısıyla dikkati çekiyor.

Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) tarafından yürütülen çalışmalarda ortaya çıkarılan bu kafatası, kranial modifikasyon (kafa şekillendirme) uygulamasının sıra dışı bir örneğini temsil ediyor.

Bilim insanlarına göre bu durum, dönemin topluluklarında estetik ya da sosyal bir anlam taşıyor olabilir.

KAFATASI NEDEN KÜP BİÇİMLİ?

Balcón de Montezuma’da yapılan kazılarda, M.S. 400 yılı civarında kurulduğu düşünülen bir köyün kalıntıları bulundu.

Bu yerleşim, iki ana meydan ve yaklaşık 90 dairesel evden oluşuyordu. Aynı alanda keşfedilen orta yaşlı bir erkeğe ait kafatası ise bilim insanlarını şaşırttı.

Biyolojik antropolog Jesús Ernesto Velasco González, bölgede daha önce yapay olarak şekillendirilmiş birçok kafatası bulunduğunu ancak bu örneğin şimdiye kadar hiç karşılaşmadıkları benzersiz bir formda olduğunu belirtti.

Diğer örneklerde genellikle konik veya dik şekillendirme yapılırken, bu kafatasında tepesi düzleştirilmiş, yüzeyleri neredeyse paralel olacak şekilde bir modifikasyon uygulandığını belirten araştırmacılar,
''Bu tip şekillendirmeye dair daha önce sadece Veracruz ve Maya bölgelerinde örnekler görülmüştü'' dedi.

YERLİ AMA FARKLI BİR GELENEĞİN İZLERİ

Kemik ve diş örneklerinin analizine göre, kafatası bulunan kişinin bölgeye ait bir yerli olduğunu kaydeden araştırmacılar, şunları kaydetti:

''Yerli hayatının büyük kısmını burada geçirmişti. Bu bulgu, adamın fiziksel olarak başka bir coğrafyadan gelmediğini ancak kafasını şekillendiren kişilerin farklı bir kültürel gelenekten geliyor olabileceğini düşündürüyor.

Mezoamerika’da farklı kafa şekillendirme türlerinin, çeşitli etnik ve kültürel gruplarla ilişkili olduğu biliniyor. Bu da düz tepeli ve küp biçimli bu kafatasının, henüz tam olarak anlaşılamamış özel bir anlam taşıyor olabileceğini ortaya koyuyor.''

Günlere göre festival programı

7 Aralık – Açılış Günü

Kardeş Türküler – 19.30, Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi

Kardeş Türküler projesinin çok dilli müzikal yolculuğunu aktaran belgesel.

8 Aralık

Ra– 13.00, Salon 1

Bireyin içsel arayış ve dönüşüm hikâyesi.

Zalava – 15.00, Salon 1

Li Baxçeyê Me Dareke Zeytûnê Hebû – 13.00, Salon 1

Pîrebok – 17.00, Salon 1

Beriya Şevê– 19.30, Salon 1

Absürt ve şiirsel bir gecenin içinde geçen özgün bir anlatı.

Diğer gösterimler:

Ido, Pel’e, Aysha, It Was Just an Accident, My Name Is Hope, Kawyar, Salt Sellers, Ezmûn – Salon 2.

9 Aralık

Rojbash – 15.00, Salon 1

Göç ve aile bağları üzerine sıcak bir hikâye.

Demsala Nan – 17.00, Salon 1

Yoksullukla mücadele eden bir ailenin dayanışma öyküsü.

Hysteria – 19.30, Salon 1

Toplumsal paranoyayı sorgulayan psikolojik gerilim.

Diğer gösterimler:

A Sister, Quebra Cabeça, Keeping Up With the Joneses – Salon 1;

Ceasefire, Antigona, Dengê Kılîtan, Çerx, Xewna Bêziman, Ellenbogen, Gola Cinan, Cutting Through Rocks – Salon 2.

10 Aralık

Iraq’s Invisible Beauty – 15.00, Salon 1

Irak’ın görünmeyen güzellikleri ve savaşın gölgesindeki yaşamlar.

Baghdad Messi – 17.00, Salon 1

Futbolla hayallerini canlı tutan bir çocuğun hikâyesi.

The Virgin and Child – 19.30, Salon 1

Kadın bedeninin toplumsal baskılar altındaki dönüşümü.

Diğer gösterimler:

Wild Summon, Damn Employer, Apneas – Salon 1;

Xalko, Piyê Min Toz Şeker, Pace, Vejîna Perperîkê, Your Touch Makes Others Invisible – Salon 2.

11 Aralık

El Vaquero – 13.00, Salon 1

Göçmenlik, kimlik ve aidiyet üzerine derinlikli bir yol anlatısı.

Hêvî – 15.00, Salon 1

Savaşın gölgesinde umut arayan insanların tanıklıkları.

Dario Fo – 17.00, Salon 1

Elîf Ana – 19.30, Salon 1

Alevi inanç kültürünün sembol isimlerinden Elîf Ana’nın yaşamı.

Diğer gösterimler:

Li Kurdistanê Şev û Mîj, Allihopa, To the West in Zapata – Salon 2.

12 Aralık

Coexistence, My Ass! – 13.00, Salon 1

Bir arada yaşam söylemlerinin politik ve toplumsal yönleri.

Aurora’s Sunrise – 15.00, Salon 1

Aurora Mardiganian’ın yaşamı üzerinden tarihin acı tanıklığı.

Gündüz Apollon Gece Athena – 17.00, Salon 1

Fanon – 20.00, Salon 1

Frantz Fanon’un sömürgecilik karşıtı mirasına kapsamlı bir bakış.

Diğer gösterimler:

Cûdiyê Miradan, Aşefçiler Rüyalar Otlar, Taş ve Su, Pîrê Zekî – Salon 2;

The Mountain Won’t Move, Gukla, Neredeyse Kesinlikle Yanlış, In a Drop, Like a Son, The Fourth Wall – Ceylan AVM.

13 Aralık

Sound of Falling – 13.00, Salon 1

Doğa döngüsü ve insan kırılganlığı üzerine deneysel bir film.

Bihar – 15.00, Salon 1

Göç, kadın emeği ve mevsimlik işçiliğin görünmeyen yüzü.

Dema Pelên Gûzan Zer Dibin – 17.00, Salon 1

It Was Just an Accident – 20.00, Salon 1

Diğer gösterimler:

Şiwênpence, Sêgoşe, Garan, Mîras, Sessiz Dans, Anîta, Sîtav, Yavru Karınca – Salon 2;

Soil and Wings, Bermuda, Sonne, I’ll End Up in Jail, A Jaffa Orange, Cîran – Ceylan AVM.

14 Aralık – Kapanış

Sieger Sein – 13.00, Salon 1

Göçmen bir gencin spor üzerinden kendini var etme mücadelesi.

Uçan Köfteci – 15.30, Salon 1

Gerçek hayattan ilham alan sıcak bir hikâye.

Özel Gösterim: Em Kurd In – 14.00, Salon 2

Erken dönem Kürt sinemasının önemli belgelerinden.

Ödül Töreni: 19.00 – Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi Tiyatro Salonu

Kapanış

DBB ev sahipliğindeki 3. Amed Uluslararası Film Festivali, geniş film seçkisi, tematik çeşitliliği ve uluslararası katılımlarıyla Diyarbakır’ın kültür sanat yaşamına güçlü bir katkı sunuyor. Festival, 14 Aralık’taki ödül töreniyle sona erecek.

Romandan sahneye uyarlamayı Tuğba Dikici gerçekleştirirken, koreografi Şamil Kankul’a emanet edildi. Oyunun müzikleri Utku Güçoğlu tarafından bestelenirken, reji yardımcılığını Mert Aksu üstlendi. Proje sorumlusu olarak ekibe katkı sunan isim Nupelda Sena Çiçek olurken, dekor tasarımında Deniz Ceylan imzası bulunuyor.

Uyarlama, Gregor Samsa’nın bir sabah kendini “başka bir bedende” bulmasıyla başlayan ve giderek derinleşen içsel çöküş sürecine odaklanıyor. Sahnedeki üç kapı —kapitalizmi simgeleyen yeşil kapı, aile ve sosyal yaşamı temsil eden kahverengi kapı ve üst benliği yansıtan gri kapı— karakterin parçalanmış zihninin dışavurumu olarak konumlandırılıyor.

Gregor’u sahnede canlandıran Ömer Yayğır, beden odaklı oyunculuğuyla karakterin ruhsal sarsıntısını izleyiciye etkileyici biçimde aktarıyor. Daralan ışık havuzları, bölünen dramatik yapı ve finaldeki sert tirad, oyunun atmosferini daha da yoğunlaştırıyor. Dikici’nin rejisi, Kafka’nın metnine sadık kalırken modern tiyatronun fiziksel dilini ustalıkla oyuna entegre ediyor.

Değersizlik hissi, tükenmişlik, sistem baskısı ve bedensel yabancılaşma temalarının öne çıktığı oyun, BRAMT Performans’ın minimalist fakat yoğun anlatımıyla izleyiciyi Gregor’un daralan dünyasına çekiyor.

Türkiye turnesine hazırlanan Dönüşüm, sezon boyunca farklı şehirlerde sahnelenmeye devam edecek. Hem edebi hem de sahneleme açısından dikkat çeken yapım, izleyicilerden şimdiden ilgi görüyor.

Yönetmen Mehmet Furkan Dikici, oyuna dair düşüncelerini şu sözlerle dile getirdi:

“Dönüşüm, benim için yalnızca bir edebiyat uyarlaması değil; modern insanın görünmez yaralarının sahnedeki karşılığıdır. Gregor’u üç kapı arasında sıkıştırırken aslında hepimizin içine düştüğü o daralmayı görünür kılmak istedim. Kapitalizmin, aile beklentilerinin ve kendi iç sesimizin bizi nasıl parçalara ayırdığını somutlaştırmak istedim. Seyircinin Gregor’un dönüşümünde kendine dair bir pay bulmasını diliyorum.”

Alfred Nobel’in 1895 tarihli vasiyeti üzerine kimya, fizik, tıp ile barış ve edebiyat başlıkları altında beş dalda veriliyor. Nobel edebiyat ödülü ilk kez 1901 yılında Fransız yazar Sully Prudhomme’ye verilmiş. Her ödül sahibi; bir madalya, bir diploma ve miktarı yıllara göre değişen nakit para ile ödüllendiriliyor. Ödül töreni Alfred Nobel’in ölüm tarihi olan 10 Aralık gününde Stockholm’de seçkin davetlilerin katıldığı törende veriliyor.

2025 yılına kadar 122 edebiyatçı ödülü almaya hak kazandı.

Orhan Pamuk 2006’da “Kentinin melankolik ruhunun izlerini sürerken, kültürlerin birbirleriyle çatışması ve örülmesi için yeni simgeler bulduğu için" Nobel edebiyat ödülüne layık bulundu.

İşte Nobel edebiyat ödülünün 2025 yılı kazananı Macar yazar Laszlo Krasznahorkai 10 Aralık 2025 Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi olarak ödülünü alacak. İsveç Akademisi Krasznahorkai'nın "sanatın gücünü yeniden teyit eden etkileyici ve vizyoner eserleri nedeniyle" ödüle layık görüldüğünü ekim ayında açıklamıştı.

Akademisyen yazar Fethi Demir; Orhan Pamuk için; “tarih sahnesine ulusal kimliğin inşasını sağlayan bir anlatı formu olarak çıkan romanın, paradoksal bir biçimde bugün ulusal sınırları aşmanın sanatına” dönüştüğünün fazlasıyla bilincinde olan bir romancı olduğunu söylüyor.

“Nobel edebiyat ödülü başta olmak üzere Pamuk’un aldığı uluslararası ödüller ve gördüğü küresel ilgi bunun somut kanıtı. Pamuk’un romancılığı hakkında söz kurmanın yolu, onun küresel romancı kimliğini anlamaktan geçer.”

Fethi Demir kitabı “BENİM ADIM NOBEL” ile Orhan Pamuk’un Nişantaşı’ndan dünyaya doğru giden roman serüveninin keyifli, ufuk açıcı ve entelektüel serencamını sunuyor.

Nobel edebiyat ödüllü Orhan Pamuk şahsında yaşarken Nobel’e aday gösterilen Yaşar Kemal’in de konuşulacağı Nobel edebiyat ödülü töreni haftasında DİTAV kültür sanat evinde edebiyat ve Nobel konuşulacak.

Tarih 6 Aralık 2025 cumartesi

Saat 16.00

Yer: Diyarbakır DİTAV kültür sanat evi.

Kitap Fuarı'nın şehirde çok anlamlı ve güzel bir atmosfer oluşturduğunu belirten Başkan Şerifoğulları, "Elazığ Belediyesi olarak kültürel faaliyetlere, fuarcılığa, sanata ve eğitime yönelik çalışmalarımızı hep ön planda tuttuk. Büyük bir mutlulukla ifade etmeliyim ki Elazığ’ımız fuarcılık alanında markalaşma yolunda emin adımlarla ilerleyen bir şehirdir. Her yıl büyüyen, gelişen ve Türkiye’nin dört bir yanından misafirlerimizi ağırlayan kitap fuarımız, bunun en güzel göstergesidir. Bu güzel atmosferi şehrimizde yaşatıyor olmaktan büyük gurur duyuyoruz" dedi.

Başkan Şerifoğulları, "Bu yıl 6’ncısını düzenlediğimiz Elazığ Belediyesi Kitap Fuarı, her yıl olduğu gibi şehrimizde adeta bir kültür şöleni havası estirdi. 9 gün boyunca hemşehrilerimiz 7’den 70’e fuar alanını bir an olsun boş bırakmadı. Binlerce kitap binlerce kitap dostuyla buluştu. Özellikle umudumuz, geleceğimiz olan çocuklarımız ve gençlerimizin kitap fuarına gösterdiği ilgi göğsümüzü kabarttı. Birbirinden kıymetli yazar ve şairlerimiz imza ve söyleşi programlarıyla okurlarıyla buluştu. Kısaca 9 gün boyunca Elazığ’ın kalbi Ahmet Tevfik Ozan Fuar ve Kongre Merkezi'mizde attı" diye konuştu.

Yönetmenliğini, yapımcılığını ve kameramanlığını Sedat Kıran’ın üstlendiği film, Mezopotamya’nın sözlü kültür geleneğinin taşıyıcıları olan dört görme engelli dengbêjin hayatına odaklanıyor. Kıran, daha önce “Bilûra Nîşo”, “Abur” ve “Mîrkut” gibi yapımlarla bölgenin kültürel mirasına ışık tutmuştu. Bu kez ise “Xewnên Tarî” (Karanlık Rüyalar) ile halk arasında “hafız” olarak bilinen, görme engelli dengbêjlerin dünyasına kamerasını çeviriyor.

Belgeselde, Diyarbakırlı kaval ustası Elîye Qerejdaxî (Ali Sanal), Mardinli erbane sanatçısı Derwêş Şêxmûs (Şeyhmus Bakış), Dengbêjlik geleneğinin güçlü sesi Fadilê Kufragî (Fadıl Dağlı) ve Hakkarili söz ustası Abdulkadir Kızılkaya başrollerde yer alıyor. Çocuk yaşta farklı nedenlerle görme yetilerini kaybeden bu dört usta isim, müziği bir rehber, bir ifade biçimi ve bir yaşam kaynağı olarak benimsemeleriyle filmin ana eksenini oluşturuyor.

Belgesel, Karacadağ yaylalarında kavalının sesini yankılandıran Ali Sanal’dan, Sultan Şeyhmus dergâhında erbanesiyle tanınan Şeyhmus Bakış’a; köy odalarında dinlediği yüzlerce yıllık kılamları sesiyle yeniden yaşatan Fadıl Dağlı’dan, sözlü edebiyat geleneğini genç kuşaklara aktaran Abdulkadir Kızılkaya’ya uzanan duygusal bir yolculuk sunuyor.

Yaklaşık iki yıl süren çekim ve kurgu süreçlerinin ardından tamamlanan “Karanlık Rüyalar”, dengbêjlik geleneğinin kültürel miras içindeki önemini vurgularken, görme engelli sanatçıların dünyayı algılama biçimlerine dair güçlü bir sinematik anlatı kuruyor. Film, müziğin dönüştürücü gücünü ve insan ruhunun derinliklerini izleyiciye hissettirmeyi amaçlıyor.

Bu yılki kazılarda dört bloktan oluşan kireç taşının ön yüzeyinde yüksek ve alçak kabartma teknikleriyle işlenmiş, yüz hatları son derece belirgin iki insan yüzü kabartması bulduklarını hatırlatan Güldoğan, eserlerin yaklaşık 10 bin 500 yıl öncesine tarihlendiğini ifade etti.

- "Betimlenen yüzlerin, etrafı blok taşlarla çevrili bir yapının parçası olduğunu belirledik"

Bu figürlerin neolitik döneme ait sanat anlayışı hakkında yeni ipuçları sunduğunu dile getiren Güldoğan, "Her ikisi de kuzey yönüne dönük olarak betimlenen yüzlerin, özel bir alanı sınırlayan şekilde etrafı blok taşlarla çevrili bir yapının parçası olduğunu belirledik." dedi.

Güldoğan, eserlere ilişkin şu bilgileri verdi:

"Göbeklitepe, Karahantepe ve Sayburç'ta gördüğümüz insan tiplerinden biraz daha farklı özellikler gösteren iki insan yüzüyle karşılaştık. Bunlardan bir tanesi alçak kabartma, diğeri yüksek kabartma tekniğiyle yapılmış olup üslup olarak da farklılıklar gözükmekte. Özellikle yüksek kabartma olanın gözbebekleri, göz çevresi, kaş kemeri, burun ve ağzı özenle işlenmiş. Alçak kabartma olan örnekte ise gözler sanki kapalı gibi. Ağız kısmı, bizim Karahantepe'den bildiğimiz o dolgun dudaklı formdan burun ve diğer özellikleri itibarıyla farklılıklar gösteriyor. Yüksek kabartma olan betimde kulaklar çok net bir biçimde karşımıza çıktı. Bir baş tam olarak betimlenmiş."

Sefertepe'deki bu figürleri Göbeklitepe ve Karahantepe'deki örneklerden ayıran özelliklerin bulunduğuna dikkati çeken Güldoğan, en önemli farkın göz, kulak ve burun detaylarına verilen önem olduğunu vurguladı.

Güldoğan, bu figürlerin neolitik döneme ait sanatsal çeşitliliği ve bölgesel üslup farklarını ortaya koyması açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Kabartmaların yer aldığı dört bloktan oluşan platformun alana özel olarak inşa edildiğine dikkati çeken Güldoğan, platformun çevresinde ana kaya üzerine açılmış çukurların ve belirli bir yapının da bulunduğunu sözlerine ekledi.

Eğitimlerden büyük keyif aldığını ifade eden Ela Çekici isimli öğrenci, halk oyunlarıyla vaktinin çok güzel geçtiğini belirtti. Halk oyunlarına ilgisinin küçüklükten bu yana olduğunu da ekleyen Çekici, kurslar sayesinde kendisini geliştirdiğini söyleyerek emeği geçenlere teşekkür etti.

“Dünya hikâyelerle bir arada-Dinya bi çîrokan tê ba hev” sloganıyla düzenlenecek festivalde ulusal ve uluslararası seçki kategorilerinde film gösterimleri yer alacak. Ayrıca Kürtçe film senaryosunu desteklemek amacıyla 15 film senaryosu Sînebîr Proje Fonu için yarışacak.

‘Kürt Sinemasının Yolculuğu’

Kürt sinemasında son 8 yılda üretilmiş uzun metraj, belgesel ve kısa filmler yer alacak. Bu bölüm, aynı zamanda başka festivallerde gösterilmiş Kürt filmlerine de yer vererek Amed Film Festivali’nin kapsayıcı yapısını yansıtacak. Aradaki 8 yılı özetleyen ve sinema-sanat dünyasına yeniden merhaba denilecek.

Kürt Sinemasının Yolculuğu başlığı altındaki Ulusal Seçki’de 16 uzun metraj, 7 belgesel ve 13 kısa film yarışacak. Bu bölümde aynı zamanda çeşitli gösterim programları da yer alacak. Festival, 8 yıl aradan sonra Diyarbakırlı izleyicilerle yeniden buluşmanın heyecanını yaşayacak.

Türkiye ve dünya sineması Diyarbakır’da

Festivalin önemli bölümlerinden birini ise Kürtçe dışındaki Türkiye ve dünya sineması yapımları oluşturacak. Uluslararası Seçki’de 10 uzun metraj, 11 belgesel ve 14 kısa film gösterilecek.

Bu bölümde ayrıca yönetmen Kazım Öz’ün “Sinemada yönetmenlik” ve yönetmen Touraj Aslanî’nin “Bakmak ile görmek arasındaki fark” başlıklı masterclass çalışmaları düzenlenecek. Yönetmen ve film ekiplerinin katılacağı söyleşiler de festival programında yer alacak.

Ayrıca Kürt sinemasının gelişimine katkı sağlamak, senaryo yazımını teşvik etmek amacıyla Sînebîr Proje Fonuna seçilen 5 uzun metraj, 5 belgesel ve 5 kısa film senaryosu şeklindeki 15 finalist proje yarışacak. Festival sonunda her kategoriden bir proje ödüllendirilecek.

Açılış filmi ‘Kardeş Türküler’ belgeseli

Festival kapsamında açılış günü “Ji Rê..Yol’dan” ismi ile bir sergi açılışı olacak. Yılmaz Güney ve Yol filminin serüveni üzerine kurulu karma sergide pek çok önemli sanatçının çalışmaları yer alacak.

Festivalin açılış filmi Çayan Demirel ve Ayşe Çetinbaş’ın yönettiği Kardeş Türküler belgeseli olacak.

Atölye çalışmaları ve panel

Festival kapsamında üç atölye de gerçekleşecek. Yönetmen Arîn Înan Arslan’ın “Kürt Sineması: Dağılmış coğrafyanın merkezsiz kamerası”, Hülya Uğur Tanrıöver’in “Kendi hikâyelerimizi kendi dilimizle anlatmak: Kadınların sineması” ve Yönetmen Ayşe Çetinbaş’ın “Bağımsız belgesel film yapımcılığı” başlıklı atölyeleri yapılacak.

Festivalde ayrıca Evrim Kaya moderatörlüğünde Dilawer Zeraq, Hakan Karaş ve Ezgi Duman’ın konuşmacı olarak katılacağı “Fanon 100 yaşında” başlıklı panel düzenlenecek.

Gösterim yerleri

Festival kapsamındaki film gösterimleri Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi, Amed Şehir Tiyatrosu ve Ceylan AVM sinema salonlarında yapılacak.