Nevruz Efsaneleri:
Yaratılış destanları, mitler, efsaneler vb. değerler birer kültürel zenginliktir. Toplumlar bu tür değerlerin gerçekle alakasının olmadığını ya da uydurulmuş olduğunu bile bile sahip çıkarlar. Daha sonra da bu temel varsayımlarını ideoloji haline getirirler. Nevruzla ilgili olarak da aynı şeyleri söyleyebiliriz.
Nevruz geleneğinin menşeine temel teşkil eden üç faklı efsane vardır.
Bu efsanelerden biri İran Şahı Cemşid’in doğu Azarbaycan’da taht kurması hadisesinin efsaneleşmesi, diğeri Türklerin Ergenekon’dan çıkış efsanesi, bir diğeri de Kürtlerin Dahhak-Kava efsanesine uyarladıkları bağımsızlık günü efsanesidir.
EFSANELERE GÖRE NEVRUZ
İran Efsanesine göre Nevruz: Rivayet odur ki, İran devletinin büyük şahı Cemşid Şah, yeryüzünün her tarafını dolaştıktan sonra geldiği Azerbaycan’ı beğenip doğu tarafına bir taht kurdurdu.
Şahane bir elbise giyerek başına da mücevherden bir taç takarak tahta oturdu. Güneş doğup da şaşaası o taç ve tahta yansıyınca bütün o havaliyi adeta ışığa boğdu. Herkes bu hadiseden mutluluk duydu. Bu gün yeni ve mutlu bir gün diye bu güne Nevruz dediler.
Büyük şenlikler yapılarak bugünü kutladılar. Bundan sonra her yıl bu töreni yapmayı gelenek haline getirdiler.
Bu gün ferverdi ayının birinci günüdür ve Navruz-i amma denilir. Ferverdi ayının altıncı gününe de Navruz-i hassa denilmektedir.
İran geleneğinde Navruz-i amma ile Navruz-i hassa arasındaki bu altı günde Acem şahları ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçlarını karşılarlar ve genel af ilan ederler.
Nevruz günleri zevk u safa günleri olduğu gibi idareciler tarafından, halkın şikâyetlerinin dinlendiği bir gündür.
İran’da Nevruz nedeniyle “Nevruziye” denilen bir nevi tatlı yapılır. Bu Nevruziyeler 7 maddeden yapıldığı ve o maddelerin baş harfleri kullanılarak yapıldığı için “hefsin” denilmektedir. Daha sonra Nevruziyelerin karışımı 40 maddeye kadar çıkmıştır.
Yarın Türk Efsanesinde Nevruz