Bu durum, psikoloji literatüründe “evlilikte tükenmişlik” olarak tanımlanır.
Tükenmişlik, yalnızca iş hayatına özgü değildir. Duygusal emeğin yoğun olduğu ilişkilerde de zamanla yaşanabilir. Özellikle kadınların hem evde hem işte sorumluluk yüklenmesi, erkeklerin duygusal ihtiyaçlarını ifade etmekte zorlanmaları, eşler arasında duvarların oluşmasına neden olur.
Peki tükenmişliği nasıl tanırız? En yaygın belirtiler şunlardır:
Eşinize karşı tahammülsüzlük ve sabırsızlık
Eskiden keyif aldığınız sohbetlerin azalması
Fiziksel veya duygusal uzaklaşma
Aynı evde yaşayıp birbirine yabancılaşma hissi
Sürekli tartışmalar ya da sessiz gerilimler
Bu duygular geçici yorgunluklardan farklıdır. Evlilikte tükenmişlik, zamanla ilişkiyi kırılgan hale getirir. Birçok çift, “Birbirimizi seviyoruz ama artık olmuyor” diyerek bu noktada destek arayışına girer.
Tükenmişliğin en önemli nedenlerinden biri, beklentilerin ve rollerin açıkça konuşulmamasıdır. “Ben zaten onun neye ihtiyacı olduğunu biliyorum” gibi varsayımlar, iletişimi zayıflatır. Oysa ki her birey zamanla değişir ve eşlerin birbirini güncel olarak tanıması gerekir.
Bir diğer etken ise duygusal emeğin dengesiz paylaşılmasıdır. Kadın ya da erkek fark etmeksizin, sürekli veren taraf olmak bir süre sonra kişiyi yorar. “Hep ben çabalıyorum” hissi, içten içe kırgınlık yaratır. Bu nedenle ilişkilerde emek, ilgi ve anlayışın karşılıklı olması şarttır.
Peki ne yapılmalı? Öncelikle tükenmişlik bir “ayıp” değil, bir işarettir. Bu işareti görmezden gelmek yerine fark etmek, çözümün ilk adımıdır. Birlikte kaliteli zaman geçirmek, duyguları açıkça ifade etmek, destek istemek ve gerekiyorsa bir uzmandan yardım almak, evliliği yeniden canlandırabilir.
Unutulmamalıdır ki evlilikte kriz, her zaman bir son değil; bazen bir dönüşüm fırsatıdır. Önemli olan, aynı yolda yürümeye istekli olmaktır. Yorulmuş olabiliriz, ama birlikte dinlenmeyi seçebiliriz.