Deniz seviyesinden 5.000 metre yükseklikteki Chajnantor Platosu’nda etkili olan kar yağışı, evrendeki en uzak galaksileri tarayan ALMA (Atacama Büyük Milimetre/Submilimetre Dizisi) gözlemevini de vurdu.
Dünyanın en güçlü radyo teleskoplarından biri olan ALMA, üzerindeki hassas antenleri kar birikmesinden korumak için geçici olarak gözlemleri durdurup ''hayatta kalma moduna'' geçmek zorunda kaldı.
Çölün yarısından fazlasını örten kar örtüsü, bölgedeki aşırı güneş radyasyonu nedeniyle ilginç bir fiziksel olay yaşattı. Karın bir kısmı, yoğun güneş ışığı altında sıvı hale geçmeden doğrudan buharlaşarak (süblimleşme) havaya karıştı.
NEDEN BU KADAR KURAK?
Araştırmacılar, Atacama’nın 150 milyon yıldır yarı kurak kalmasının iki ana sebebini şu şekilde açıklıyor:
''Yağmur Gölgesi: And Dağları, doğudan gelen yağmur bulutlarının çöle ulaşmasını engelliyor.
Soğuk Akıntılar: Pasifik’ten gelen soğuk su akıntıları, suyun buharlaşarak yağmura dönüşmesini zorlaştırıyor.''
Araştırmacılar, her ne kadar 2011 ve 2021 gibi yakın yıllarda küçük yağışlar görülse de, bu tür aşırı hava olaylarının sıklaşmasını insan kaynaklı iklim değişikliğine bağlıyor.
''Normalde sadece dayanıklı mikropların yaşayabildiği bu çöl, artan yağışlar nedeniyle bazen ''çiçek açan bir tarlaya'' dönüşebiliyor'' diyen araştırmacılar, ancak bu durumun aynı zamanda ölümcül sel ve çamur akıntılarını da beraberinde getirdiğini söylüyor.