Pasifik Okyanusu’nun kuzeydoğusunda yer alan Cascadia dalma zonu, dört tektonik levhanın buluştuğu karmaşık bir yapıya sahip.
Yeni bir sismik analiz, bu bölgede levhalardan birinin parçalara ayrılmak üzere olduğunu ortaya koydu.
CASCADIA BÖLGESİNDE NELER OLUYOR?
Cascadia dalma zonu, Explorer, Juan de Fuca, Pasifik ve Kuzey Amerika levhalarının bir araya geldiği bir sınırı oluşturuyor.
Bu levhalardan Explorer ve Juan de Fuca, aktif olarak Kuzey Amerika levhasının altına dalıyor.
Louisiana Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacılar, deniz tabanına gönderilen ses dalgaları ve deprem kaynaklı akustik sinyallerle bu bölgenin sismik yapısını inceledi.
LEVHA KIRILMASININ İLK GÖRSEL KANITI
Elde edilen görüntüler, deniz tabanının altında çok sayıda büyük fay ve çatlak bulunduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, bu faylardan birinin yaklaşık 75 kilometre uzunluğunda olduğunu ve Explorer plakasını aktif şekilde kırdığını belirledi.
Bu kırıklar henüz tamamen kopmamış olsa da, parçalanmaya çok yakın olduğu ifade edildi.
Araştırma, bir dalma bölgesinin son evrelerine dair doğrudan gözlem sunan ilk çalışmalardan biri olarak değerlendiriliyor.
PLAKALAR NASIL PARÇALANIYOR?
Analize göre, dalan levha tek parça hâlinde değil, küçük mikro plakalara ayrılarak parçalanıyor. Bu durum, sistemin bir anda değil, kademeli olarak sona erdiğini gösteriyor.
Sismik verilere göre, bazı bölgelerde levha hareketi durmuşken, bazı alanlar hâlâ aktif. Bu fark, parçalanmış bölgelerin artık ana dalma sistemine bağlı olmamasından kaynaklanıyor.
DALMA ZONU NASIL SONLANIYOR?
Levhanın bazı kısımlarının artık aşağı doğru hareket etmemesinin, sistemin çöküş sürecinde olduğunu gösterdiği belirtiliyor. Malzeme kaybı arttıkça, levhayı aşağı çeken ağırlık azalıyor ve düşüş yavaşlıyor.
Araştırmacılar, bu süreci “bir trenin yavaşça raydan çıkması” benzetmesiyle açıklıyor.
Her bir parça ayrıldıkça, dalma zonunun işlevi zayıflıyor. Jeolojik kayıtlarda da bu kademeli çöküşün izlerine rastlandığı kaydediliyor.
Araştırma Science Advances dergisinde yayımlandı .