2025 yılı itibarıyla Diyarbakır, Türkiye’nin güneydoğusunda hem sosyoekonomik hem de altyapısal anlamda önemli kırılmalar yaşayan şehirlerden biri olmaya devam ediyor. TÜİK, İŞKUR, Kalkınma Ajansları ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin güncel stratejik planları analiz edildiğinde, kentteki en büyük sorun olarak yüksek işsizlik oranı ve istihdam olanaklarının yetersizliği öne çıkıyor. Bunu barınma krizi, eğitimde altyapı eksikliği ve madde bağımlılığı gibi toplumsal riskler izliyor.
İŞGÜCÜNE KATILIM DÜŞÜYOR
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 Haziran dönemi İşgücü İstatistikleri raporuna göre, ülke genelinde istihdam edilen kişi sayısında düşüş eğilimi görülürken, TRC2 bölgesi (Diyarbakır–Şanlıurfa) işsizlik oranı %11,5 seviyelerinde seyrediyor.
İŞKUR’un aynı döneme ait bölgesel iş gücü piyasası analizinde, Diyarbakır’da istihdam oranı %37,7 olarak ölçülmüş durumda. Bu oran, Türkiye ortalamasının altında ve genç nüfus için ciddi bir sorun oluşturuyor.
Diyarbakır Valiliği ve İŞKUR’un başlattığı 3.000 kişilik İşgücü Uyum Programı, 2025 sonuna kadar kentte istihdam yaratmayı hedefliyor. Ancak iş gücüne katılım oranının %42,5’te kalması, yapısal ekonomik sorunların sürdüğüne işaret ediyor.
KENTSEL ALTYAPI VE PLANLAMA SORUNLARI
TMMOB’un “Göç ve Çarpık Kentleşme” başlıklı Diyarbakır özel raporunda, şehirdeki hızlı nüfus artışı ve plansız yapılaşmanın kentsel altyapıyı ciddi şekilde zorladığı vurgulanıyor.
Akademik kaynaklara göre, konut yetersizliği, iç göçten kaynaklı konut talep baskısı ve Sur İçi gibi tarihi bölgelerdeki plansız yenileme projeleri, hem kültürel mirası tehdit ediyor hem de yaşam kalitesini düşürüyor.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin 2025–2029 stratejik planında da altyapı eksikliği ve ulaşım planlaması temel sorun başlıkları arasında yer alıyor.
EĞİTİMDE DENGESİZLİK VE TOPLUMSAL RİSKLER
TRC2 bölgesi için hazırlanan bölgesel kalkınma analizlerinde, eğitimde fırsat eşitsizliği ve fiziksel altyapı yetersizliği dikkat çekiyor. Kentteki birçok okulda sınıf başına düşen öğrenci sayısı ülke ortalamasının oldukça üzerinde.
Buna ek olarak, Diyarbakır Valiliği’nin desteklediği saha çalışmalarında madde bağımlılığı ve gençler arasında yaygınlaşan toplumsal risk davranışları, öncelikli mücadele alanları arasında gösteriliyor.
İŞSİZLİK SORUNU DİĞER TÜM PROBLEMLERİ BESLİYOR
2025 yılı itibarıyla Diyarbakır’da resmi verilere ve akademik çalışmalara göre en büyük sorun işsizlik. Bu temel sorun, göçü tetikliyor, barınmayı zorlaştırıyor, toplumsal huzursuzlukları artırıyor ve gençleri kırılgan sosyal davranışlara yöneltebiliyor.
