Diyarbakır yakınından geçen Dicle Nehri, bölge halkının hafızasında efsanelerle yaşayan bir su yolu. Rivayete göre, nehrin bugünkü yatağı, Danyal Peygamber’in elindeki asa ile çizdiği güzergâh sonucunda oluştu.

DANYAL PEYGAMBER’E VAHİY GELDİĞİ İNANCI

Anlatıya göre Allah, Danyal Peygamber’e bir vahiy göndererek küçük bir derenin ağzına asasını değdirip çizgi çekmesini emretti.

Ardından Basra Körfezi’ne doğru yürüyerek bu güzergâhı takip etmesini söyledi. Bu yol boyunca Dicle Nehri’nin suyu arkadan gelecekti.

Efsaneye göre peygamber, elindeki asa ile toprağı yararak ilerledi.

Dağlardan akan kar suları, dereler ve ırmaklar çizilen bu güzergâha katılarak nehrin akışını oluşturdu.

Vahiyde, yetimlerin, dulların ve vakıfların toprağına dokunmaması, yollarını onların arazilerinin etrafından geçirmesi tembihlendi.

NEHRİN DOLANBAÇLI YATAĞININ NEDENİ

Bu inanca göre, Dicle Nehri’nin sık sık yön değiştirmesi, dar boğazlardan geçmesi ve geniş alanlara yayılması, peygamberin bu talimatlara uyarak çizdiği güzergâhtan kaynaklanıyor.

Hasankeyf’te mola verdikten sonra Mardin eşiğini yararak Cizre’ye, oradan Musul ve Bağdat üzerinden Basra’ya ulaştığı anlatılır.

SU VE ATEŞİN KARDEŞLİĞİ

Rivayetlerde, volkanik Karacadağ’dan akan lavların Dicle Nehri’ne ulaşamadığı, su ile ateşin “kardeş olduğu” da yer alır.

Böylece nehir, hem canlıların yaşam kaynağı hem de bölgenin doğal koruyucusu olarak tanımlanır.

DİCLE NEHRİNİN TARİHİ

Yaklaşık 1.900 kilometre uzunluğundaki Dicle Nehri’nin adı kutsal kitaplarda da geçer. Tevrat’ta “Digris”, İncil’de “Tigris” ve Kur’an’da “Dicle” olarak anılır.

DANYAL PEYGAMBER HAKKINDA

Danyal Peygamber, M.Ö. 605-562 yılları arasında 2. Babil Kralı Nebukadnezar döneminde yaşamıştır.

Yahudi inancına göre peygamberlik makamına sahiptir. İslam tarihinde de önemli bir yere sahip olan Danyal Peygamber’in, Babil esaretindeki Yahudileri bilgeliği ve kehanetleriyle koruduğu, baskıcı krallara karşı durduğu rivayet edilir.

Kaynak: Mehmet Sıddık Algül