Diyarbakır’da 1932 yılında çekilen bir kare, kentin yakın tarihine dair görsel bir belge niteliği taşıyor. Foto Dicle’nin merhum sahibi, eski belediye başklanlarından Adil Tekin’in arşivinden çıkan bu fotoğrafta, şehrin bugün en yoğun kullanılan alanlarının geçmişte nasıl göründüğü net şekilde seçilebiliyor.
Tekel Rakı Fabrikası, önündeki Dağkapı'dan aşlayarak uzanan Millet Parkı ve boş kalan geniş araziler, kentin henüz yapılaşmaya açılmamış dönemlerine ait izler taşıyor.
1932’DE VAR OLAN YAPILAR: TEKEL VE MİLLET PARKI
Karede sol tarafta Tekel Rakı Fabrikası net şekilde seçilebiliyor. Önünde uzanan yeşil alan ise dönemin dinlenme yerlerinden biri olan Millet Parkı.
Bu yapılar dışında bölgede dikkati çeken bir yoğunluk veya şehirleşme izine rastlanmıyor.
HENÜZ KURULMAYANLAR; ÖĞRETMEN OKULU VE ÜNİVERSİTE
Fotoğraf çekildiğinde, 1949 yılında eğitim ve öğretime açılan Diyarbakır Öğretmen Okulu henüz yoktu. Bugün Dicle Üniversitesi’nin yer aldığı geniş alan da tamamen boş durumda.
Bu bölgeler, aradan geçen yıllarda eğitim kurumları, sağlık yapıları ve sosyal alanlarla donatılarak Diyarbakır’ın merkezî bölgeleri hâline geldi.
GÖRSEL BİR ZAMAN TANIKLIĞI
Fotoğraf, Diyarbakır’ın kent hafızasında önemli bir yere sahip. Görseldeki unsurlar, 1930’lu yılların şehir yapısını, sanayi yatırımlarını ve yeşil alanlarını belgelemekle kalmıyor; aynı zamanda kentin geçirdiği dönüşümü sade bir dille ortaya koyuyor.
Diyarbakır’ın o dönemden bugüne nasıl değiştiğini merak edenler için bu kare, görsel bir zaman penceresi işlevi görüyor.
