Ayşegül Yaşar
UNESCO dünya mirası listesinde yer alan Diyarbakır Surları ve Hevsel bahçelerinin, “Tehlike Altındaki Miras Alanı’ listesine alınıp alınmayacağını günler kalırken, DKVD, listeye giriş süreci ve sonrasında yaşananları paylaştı.
Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Derneğinin sosyal medya hesabında, önümüzdeki günlerde Riyad’ta Diyarbakır ile ilgili UNESCO’nun vereceği önemli karar öncesi UNESCO süreci ve sonrasında yaşananlar paylaşıldı. Paylaşımlar şöyle:
2015’TE MİRAS LİSTESİNE ALINDI
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı 2015 yılında UNESCO Dünya Miras Komitesi tarafından Dünya Miras Listesine alındı.
UNESCO Diyarbakır’ın miras alanını şu sözlerle tanımlamıştı:
‘’Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı, Yukarı Dicle Nehri Havzası'nda bir yamaç üzerinde yer almaktadır. Bu şehir, Helenistik, Roma, Sasani ve Bizans dönemlerinden İslam ve Osmanlı dönemlerine ve günümüze kadar önemli bir merkez ve bölgesel başkent olmuştur.
Mülk, çok sayıda kulesi, kapısı, payandası ve farklı tarihsel dönemlere ait 63 kitabesiyle 5800 metrelik etkileyici Diyarbakır Surlarını ve kenti Dicle Nehri'ne bağlayan ve kente yiyecek ve su sağlayan verimli Hevsel Bahçeleri'ni içermektedir.
“ŞEHİR SURLARI FİZİKSEL VE GÖRSEL TANIKLIK SUNMAKTADIR”
Şehir Surları ve Roma döneminden bu yana gördüğü hasar, onarım ve takviyelerin kanıtları, bölge tarihinin birçok dönemine dair güçlü bir fiziksel ve görsel tanıklık sunmaktadır.
Bu mülkün özellikleri arasında Amid Höyüğü (İçkale veya İç Kale olarak da bilinir), Diyarbakır Surları kuleleri, kapıları ve yazıtları, Hevsel Bahçeleri, Dicle Nehri ve Vadisi ve On Gözlü Köprü yer almaktadır.’’
“TEHLİKE ALTINDAKİ MİRAS” LİSTESİNE ALINMAK İSTENİYOR
Bu kıymetli miras UNESCO Dünya Miras Komitesinin son açıkladığı rapora göre ‘Tehlike Altındaki Miras Alanı’ listesine alınmaya hazırlanıyor.
Dünya Miras Merkezi raporunda alanın 2015 yılında miras listesine kaydedilmesinden bu yana önemli değişimler geçirdiğini belirtiyor.
Hem Hevsel Bahçelerindeki arazi ve parsellerin birleştirilmesinin hem de Surlar içindeki tarihi şehrin yeniden yapılandırılmasının alanın Evrensel Üstün Değerine zarar verdiğini ifade ediyor.
Dünya Miras Komitesinin Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajının ‘Tehlike Altındaki Miras Alanı’ listesine alınması taslak kararı 9-15 Eylül 2023 tarihinde UNESCO’nun Riyad’ta yapacağı toplantıda tartışmaya açılacaktır.
