Diyarbakır’ın Sur ilçesinde, Çift Kapı ile Tek Kapı arasında yer alan türbe, yıllardır hem halkın hem de araştırmacıların dikkatini çeken gizemli bir yapıyı temsil ediyor. ''Hindi Baba'' olarak bilinen bu zatın kimliği, günümüze kadar ulaşan farklı rivayetler nedeniyle netlik kazanabilmiş değil.
Şehrin tarihi dokusu içerisinde yer alan bu küçük mezar, yüzyıllardır ziyaret edilen manevi duraklardan biri olma özelliğini sürdürüyor.
Kimi anlatımlara göre, Hindistan’dan Diyarbakır’a gelen bir dervişe ait olduğu ifade edilirken, kimi kaynaklarda ise Akkoyunlu Devleti’nin önemli Türk aşiretlerinden ''Hindî'' aşiretiyle bağlantılı bir şahsiyet olduğu ileri sürülüyor.
KÖKENİ YÜZYILLARDIR TARTIŞILIYOR
1316 (1898) tarihli Diyarbekir Salnamesi’nde ''Hindi Baba Hazretleri’nin Aynüzülal mevkiinde medfun olduğu'' bilgisi yer alıyor.
Bu alan günümüzde Sur ilçesi içinde, İnönü Caddesi üzerinde bulunuyor.
Rivayetlerin bir kısmı, Hindi Baba’nın Hindistan’dan gelen bir derviş olduğunu ve Diyarbakır’da uzun yıllar yaşayarak burada vefat ettiğini aktarır.
Bu anlatıma göre, ''Hindi'' lakabı da ''Hintli'' anlamından gelmektedir.
Buna karşılık başka bir görüş, ''Hindî'' adının coğrafi değil, Akkoyunlu Devleti döneminde etkili olan Türk aşiretlerinden birine ait bir isim olduğunu savunur.
SÜLEYMAN NAZİF’İN AİLESİYLE BAĞLANTI
Bazı kaynaklarda Hindi Baba’nın, ünlü edebiyatçı Süleyman Nazif’in ailesiyle de bağlantılı olduğu ifade ediliyor.
Annesi Ayşe Hanım’ın Akkoyunluların Hindî aşiretine dayandığı ve bu soyun Diyarbakır’da önemli bir yere sahip olduğu belirtiliyor.
Bu bilgiler, Hindi Baba’nın yalnızca bir türbe ismi değil, aynı zamanda Diyarbakır’ın köklü aile yapılarından biriyle ilişkili olabileceği ihtimalini de güçlendirdiği kaydediliyor.
BUGÜN HALA ZİYARET EDİLİYOR
Günümüzde Çift Kapı yakınlarında bulunan türbe, demir parmaklıklarla çevrili halde ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Vatandaşlar burada dua ederken, türbenin manevi bir anlam taşıdığına inanıyor.
Halk arasında anlatılan bir başka rivayet ise türbenin bulunduğu yerdeki mezarın Hindi Baba’ya ait olduğu ve bu alanın yüzyıllardır kutsal kabul edildiği yönünde.
DİYARBAKIR’IN SESSİZ MİRASLARINDAN BİRİ
Hindi Baba’nın kimliği konusunda kesin bir tarihî belge olmamakla birlikte, türbe Diyarbakır’ın yaşayan hafızasında önemli bir yer tutmayı sürdürüyor.
Farklı rivayetlerin iç içe geçtiği bu yapı, şehrin hem tasavvufi hem de tarihî geçmişine ışık tutan sessiz bir tanık olarak varlığını koruyor.