Dün açıklanan LGS sonuçlarının ardından veli ve öğrenciler hangi okula yerleşeceğinin araştırmasını genelde 2025 yılı puanına veya il yüüzdelik dilimine göre yapıyor.
Oysa hemen hemen veli ve öğrencilerin tamamının dikkate almadığı önemli bir konu daha var: okulların kontenjan sayılarının değişip değişmediğidr.
Eğitim ve Kariyer Uzmanı İskan Aydeniz söz konusu olanların tamamını dikkate alarak Diyarbakır’da merkezî sınavla öğrenci alan liselere yönelik çalışma hazırladı.
Bu çalışmada, okulların 2025 yılı taban yüzdelik dilimleri ile 2025 ve 2026 kontenjanları karşılaştırıp, 2026 yılı için tahmini, iyimser ve kötümser yüzdelik dilimler oluşturmak suretiyle öğrenci ve velilere tercih sürecinde veriye dayalı bir yol haritası sunmayı hedefledi.
Aydeniz'in çalışmasında yer alan bilgiler şöyle:
''Tahminler hazırlanırken yalnızca Diyarbakır’daki okul kontenjanları değil, Türkiye genelinde ve Diyarbakır özelinde her yüzde birlik dilime düşen öğrenci sayısındaki değişim de dikkate alınmıştır. Türkiye genelinde 2025 yılında her yüzde birlik dilimde yaklaşık 9 bin 631 öğrenci bulunurken, 2026 yılında bu sayının 9 bin 944’e yükseldiği görülmüştür. Diyarbakır’da ise aynı sayı yaklaşık 256’dan 265’e çıkmıştır. Bu artış, aynı yüzdelik dilimde önceki yıla göre daha fazla öğrencinin yer alacağını ve rekabetin artabileceğini göstermektedir.
Fen ve Anadolu liselerinin kontenjanı düşürüldü
Kontenjan analizinde, Diyarbakır genelinde merkezî sınavla öğrenci alan okulların toplam kontenjanının 4 bin 180’den 4 bin 90’a gerilediği belirlenmiştir. Anadolu Liselerinde kontenjan 1.560’tan 1.500’e, Fen Liselerinde ise 960’tan 930’a düşmüştür. Böylece Anadolu Liselerinde 60, Fen Liselerinde 30 olmak üzere toplam 90 kişilik kontenjan azalışı yaşanmıştır.
Anadolu İmam Hatip Liseleri, mesleki ve teknik programlar ile Sosyal Bilimler Liselerinin kontenjanlarında ise önemli bir değişiklik olmamıştır.
Çalışmada, Diyarbakır dışındaki seçkin okulların kontenjanlarında yaşanan azalmalar da değerlendirmeye alınmıştır. Bu okullardaki kontenjan düşüşü, başka illere yerleşebilecek başarılı öğrenci sayısını azaltabilir. Bu nedenle bazı öğrencilerin Diyarbakır’daki üst sıralarda yer alan okullara yönelmesi ve rekabeti artırması ihtimali hesaba katılmıştır.
CFL'nin kontenjanı 30 kişi azaldı
Özellikle Rekabet Kurumu Cumhuriyet Fen Lisesinin kontenjanının 150’den 120’ye düşmesi, çalışmada önemli bir değişken olarak değerlendirilmiştir. Yaklaşık yüzde 20’ye karşılık gelen bu düşüşün yalnızca söz konusu okulu değil, bir alt sıradaki liseleri de etkilemesi beklenmektedir. Bu okula yerleşemeyen öğrencilerin diğer okullara yönelmesiyle üst ve orta düzey liselerde zincirleme bir rekabet oluşabileceği öngörülmüştür.
Bu veriler doğrultusunda oluşturulan tahmini yüzdelik dilim en muhtemel sonucu, iyimser yüzdelik dilim öğrencinin lehine gelişebilecek tercih ve kontenjan hareketlerini, kötümser yüzdelik dilim ise talep ve rekabetin daha fazla arttığı senaryoyu göstermektedir. Ancak bu değerlerin kesin sonuç olmadığı, öğrencilerin tercih davranışlarına ve yerleştirme sürecinde oluşabilecek değişikliklere göre farklılaşabileceği unutulmamalıdır.
Tercih listesi hazırlanırken yalnızca öğrencinin kendi yüzdelik dilimine yakın okullara yönelmek yerine daha geniş bir aralık değerlendirilmelidir. Listede üst hedef, yerleşme ihtimali güçlü ve daha güvenli tercihler birlikte yer almalıdır. Tercihler puana göre değil, Türkiye geneli yüzdelik dilime göre sıralanmalı; öğrencinin istemediği hiçbir okul yalnızca yerleşme kaygısıyla listeye eklenmemelidir. Tercih sürecinde alanında uzman bir rehber öğretmen veya eğitim danışmanından destek alınması da önem taşımaktadır.''